Vikan

Tölublað

Vikan - 27.03.1975, Blaðsíða 27

Vikan - 27.03.1975, Blaðsíða 27
til meö að segja, hve ríkir hvitu mennirnir verba þá Fram aö sibari heimsstyrjöld- inni f jölgafii aslu-afrlku-og suftur- amerikuþjóbum aö visu stööugt, en ekki meö leifturhraöa undan- farinna ára. Fæöingartalan og dánartalan var um þao bil hin sama. t mörgum löndum þribja heimsins náöi aöeins helmingur fæddra barna tlu ára aldri, og fæstir urbu eldri en fertugir. Þetta var sama ástand og rikt hafbi I Evrópu fimm til sex kyn- sléoum áour. t Indóneslu fjölgabi ibúunum til dæmis um eitt prósent á ári. Eftir sibari heimsstyrjöldina breyttist þetta óbfluga og einkum varb mikil breyting á I lok fimmta áratugs aldarinnar, þegar ný lyf og lækningaabferbir voru farin ab hafa veruleg áhrif á dánartöluna i Indónesiu. Aukib hreinlæti og ónæmisabgerbir höfbu þau áhrif, ab dánartalan lækkabi um helming. Einkum minnkabi barnadaubinn, en aldur látinna fullorbinna hækkabi einnig. t Indóneslu lækkabi dánartalan um þrjátlu til fimmtlu prósent á ein- um áratug, en sama þróun hafbi tekib heila öld I Evrópu. Skjótunnin sigur á barnadauöanum varð bölvun þeirra, sem eftir lifðu. Fæbingum fækkabi hins vegar ekki, þó ab fleiri börn kæmust yfir tiu ára aldurinn en ábur. t Evrópu tók þab f jórar kynslóbir ab koma á jafnvægi milli fæbingar og dánartölu, eftir ab dánartalan hafbi lækkab, og fátt bendir til þess ab indónesar verbi fljótari á sér. En munurinn á fæbingartölu og dánartölu er meiri I þribja heiminum nú en hann hefur nokkurn tlma verib I Evrópu. Þess vegna fjölgar mannkyninu nú meb meiri hraba en nokkur dæmi eru til um ábur. Methafar eru rikin I Mib-Ameriku, þar sem fólksf jölgunin er 3.5 prósent á ári, þannig ab mannfjöldinn vex um helming & tuttugu árum. En fjöldi mannkynsins verbur þó ekki rábinn I Mib- og Subur- Ameriku eba Afrlku, heldur mebal risaþjóbanna i Asiu. i Klna (800 milljón ibúar) og Indlandi (600 milljón íbúar) einum býr þribji hluti mannkynsins, og ýmislegt bendir til þess, ab ind- verjar fari á næstu árum fram úr nágrönnum sinum. Þetta stafar af þvl, ab stjórn Maós hefur tekist ab lækka fæbingartöluna svo mik- ib I landinu, ab hún er nánast hin sama og I Evrópulöndum. Fólks- f jölgunin i Kina er nú ekki nem 1.5 prósent á ári, en þab nægir þó til þess, ab klnverjum fjölgar um tólf milljónir árlega. f Indlandi hefur hins vegar á engan hátt tekist ab hemja fólks- fjölgunina, enda er Indlahd orbib nokkurs konar táknmynd eymdar og vesældar þribja heimsins. Hinn skjótunni sigur á barna- daubanum, varb bölvun þeirra, sem eftir lifbu. Ibúar Indlands hafa alla þessa öld verib fátækir, vannærbir og illa haldnir á alla lund, en þó hef- ur þeim fjölgab um helming frá lokum sibari heimsstyrjaldar. Og svo er ab sjá, ab engin ráb séu finnanleg til ab snúa þróuninni vib — kapitalisk úrræbi hafa brugbist gersamlega, og sama er ab segja um þau marxlsku úrræbi, sem reynd hafa verib. 1 Indlandi hafa aldrei verib nógu margir skólar, aldrei nógu margar Ibúbir, aldrei næg at- vinna. A ári hverju þyrfti ab byggja 12.500 skóla, tvær og hálfa milljón íbúba og útvega fjórum milljónum manna atvinnu til þess eins ab halda I horfinu. Þetta er ekki gert, og eymdin verbur stöbugt meiri, vandamálin óleysanlegri. Á hverjum degi bætast við 220.000 nýir munnar til að fæða. Þó er þab ekki skólakennara- og húsnæbisleysib, sem valda mest- um vanda I Indlandi og annars stabar á þessari jörb. Mesta vandamálib er hungrib. Fjöldi hungurdaubra i heiminum vex um eina milljón á ári, og þab jafnt fyrir því, ab matvælaframleibsla eykst. En kapphlaupib vib hungrib er ekki aubunnib, þvi ab á degi hverjum bætast 220.000 nýir munnar vib til ab fæbá. Bandarlski ylsindamaburinn Mihailo Mesarövic og Eduard Pestel, þýskur starfsbróbftr hans, hafa I skýrslu Rómarklubbsins reiknab út meb abstöb tölvu, hver þróunin muni verba I framtibinni. Sé litib björtum augum á mann-. fjölgunarvandamálib og reiknab meb þvi, ab mannfjölgunin I Sub- ur- og Subaustur-Asiu fari nibur I eitt prósent á ári, mun fólki á svæbinu frá Afghanistan til Filippseyja fjölga um 3.8 milljarba á næstu fimmtlu árum. Sé einnig reiknab meb þvi, ab -Hvers vegna geturðu ekki verið eins drengurinn í næsta húsi, aldrei er hann í áfloaum." hver þumlungur ræktanlegs lands verbi nýttur til fullnustu meb nú- tlmatækni, og matvælafram- leibslan aukist I samræmi vib þab, mun þó enn skorta hálfan milljarb tonna af matvælum til þess ab brýnustu þörfum verbi fullnægt. „Afleibingin verbur hræbileg hungursneyb", segja þeir Pestel og Mesarovic, „sem mun hefjast fljótlega á áttunda tugi aldarinnar og ná hámarki i kring- um árib 2010. Dánartalan verbur þá I kringum helmingi hærri en eblilegt má teljast. Þetta hefur aftur þær afleibingar, ab fólki tekur ab fækka á seinni árum hungursneybarinnar miklu." Tölvurnar geta þess ekki, hvaba áhrif þessi hungursneyb mun hafa á þann hluta mannkyns, sem nú hefur nóg ab blta og brenna. En visinda- mennirnir láta eftirfarandi varnabarorb fylgja skýrslu sinni: „Daubi 'eins manns er harm- íeikur, en daubi milljón manna er abeins stærbfræbilegt hugtak. En daubi mörg hundrub milljóna get- ur verib harmleikur alls mann- kynsins. Liklegt er, ab slikt geti haft vixláhrif á allt lifkerfi jarbarinnar." Ef kjarnorkan ribur mannkyn- inu ekki ab fullu, mun þab liklega ekki lfba undir lok. En þvi mun heldur ekki halda áfram ab f jölga endalaust. Ef styrjaldir eyba ekki mannkyninu, mun þab ab öllum likindum verba I kringum tiu til tólf milljarbar eftir haifa öld. En þab er óraunhæft ab búast vib þvi, ab vib getum þá borbab steik á hverjum sunnudegi. Ibnvæddu þjóbirnar nota nota nú meira korn i fóbur handa kvikfé sinu en bæbi klnverjar og indverjar borba samanlagt. Þetta verbur ab breytast og margt annab ab auki, til þess ab ibnvæddu þjóbirnar verbi ekki sjálfar eymdinni ab bráb. t næsta blaði: PILLAN KEMUR AÐ ENGU HALDI Þessar fermingarmyndir eru frá Stúdíói Gests, Laufásvegi 18A. p/^N^ t Stiidlói Gests eru I einni fermingarmyndatöku teknar myndir bæoi I og án kyrtils eins og hér er sýnt. Tökum einnig allar abrar myndatökur. — Myndatökur alla daga vikunnar og á kvöldin. — Pantið tima. — Stlidfó Gests, Laufásvegi 18 a, simi 2-4028. 13. TBL. VIKAN 27

x

Vikan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vikan
https://timarit.is/publication/368

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.