Menntamál - 01.04.1958, Síða 17

MENNTAMÁL
11
ábyrgzt væri, að hlutaðeigandi barn fengi jafngilda
fræðslu, eins og skólinn lét í té. — Vanræksla foreldra
um að láta börn sækja skóla varðaði 1—25 króna sekt.
í fræðsluhéruðum var gert ráð fyrir farkennslu eða
eftirliti með heimilisfræðslu.
3. Urn 'próf.
Vorpróf skyldi haldið árlega, inntökupróf fyrir 10 ára
börn og fullnaðarpróf fyrir 14 ára börn. Prófdómandi
skipaður af yfirstjórn fræðslumálanna. — Ef barn fullra
14 ára gæti ekki staðizt fullnaðarpróf, var það skyldugt
að koma árlega til prófs, þangað til það stæðist prófið
eða væri orðið fullra 16 ára. — Hér voru þó undanþegin
vangæf og vanheil börn.
Þá voru sett ákvæði um styrkveitingar úr landssjóði til
barnafræðslunnar, um skólanefndir og fræðslunefndir og
loks um yfirstjórn fræðslumálanna og umsjón.
VII.
Hér hef ég greint lítillega frá aðdraganda, undirbún-
ingi og setningu fyrstu laganna um fræðslu barna hér á
landi. Gjarnan hefði ég viljað geta skýrt nánar frá um-
ræðum og sjónarmiðum málflytjenda á Alþingi um
fræðslulagafrumvörpin, sem fram komu á árunum 1879
—1905, en til þess er enginn tími hér að þessu sinni. Þessar
umræður undirstrika vel þá tryggð, traust og þakkir, sem
margir þingmenn vildu sýna þjóðlegri menningu með því
m. a. að breyta sem minnst í högum og háttum frá því,
sem verið hafði um langan aldur í uppeldis- og fræðslu-
málum þjóðarinnar. Þetta er e. t. v. virðingarvert sjónar-
mið, en hitt er þó enn athyglisverðara, þegar menn taka
það mikið tillit til breyttra aðstæðna — og gildir það í
hverju máli —, að þeir láta ekki óskhyggju sína hamla
sér um of frá því að fallast á lausn mála á öðrum raun-
hæfum grundvelli en þeir hefðu sjálfir kosið.