Menntamál - 01.04.1958, Blaðsíða 28

22
MENNTAMÁL
Þessi viðleitni manna til að létta lestrarnámið hafnaði
svo, er tímar liðu, í svokölluðum lestraraðferðum.
En allar lestraraðferðir, sem í notkun eru og hafa ver-
ið, greinast í tvær meginkvíslar:
/ fyrsta lagi: Samtengjandi aðferðir (syntetiskar), þ. e.
starfsháttur, sem setur smáatriði, stafi og hljóð, saman í
heildir, atkvæði, orð og setningar. Til þessarar kvíslar
heyra stöfunar- og hljóðaaðferðin, og ýmis afbrigði
þeirra.
7 öðru lagi: Sundurgreinandi aðferðir (analytiskar),
þ. e. starfsháttur, sem byrjar á heilum orðum eða jafnvel
setningum, og greinir þær svo síðar, oft eftir marga mán-
uði, í atkvæði, stafi og hljóð.
Til þessarar kvíslar heyra orðaaðferðin, líka kölluð orð-
myndaaðferðin, og setningaaðferðin, og ýmis afbrigði
þeirra.
Til er og það fyrirbæri, að lestraraðferðunum er bland-
að saman.
Lestraraðferðum þessum verður ekki lýst nánar hér,
því að það efni er, út af fyrir sig, nægilegt í mörg erindi.
Allar lestraraðferðir hafa sína kosti og einnig ýmsa
galla, og vinnst ekki heldur tími til að fara nánar út í
þá sálma í þetta sinn. En öllum er lestraraðferðum þess-
um það sameiginlegt, að þær vilja veita hjálp við lestrar-
námið.
En við val lestraraðferðar verður að taka tillit til
margra hluta. 0g það er ekki víst, að nein ein afmörkuð
lestraraðferð fullnægi þeim skilyrðum, sem fyrir hendi
þurfa að vera, til þess að ákjósanlegur árangur náist við
lestrarkennslu og lestrarnám.
Nokkrar spurningar gætu brugðið ljósi yfir vanda-
málið:
Léttir aðferðin barninu lestrarnámið ? Veitir hún sjálfs-
bjargarmöguleika og nauðsynlegt öryggi? Er aðferðin
gædd nægilegum sveigjanleik fyrir mismunandi getu og
ólíkar gáfur barnanna? Veitir aðferðin börnunum tæki-