Menntamál - 01.04.1958, Síða 38

32
MENNTAMÁL
Hér er og annað, sem gefa verður gaum að. Sérfræð-
ingar tala í þessu sambandi um innri heyrn. Orðið er
hvergi nærri gott. En einn málsnillingur okkar hefur
vísað hér veginn. Ég á við Sigurð Guðmundsson skóla-
meistara. Hann segir á einum stað í bók sinni, „Á sal“:
„Ég heyri enn hugareyrum. ...“
Þarna kemur það. Við heyrum hugareyrum, það fer
fram hugarheyrn. Og þetta verður sá að vita, sem leið-
beinir byrjendum í lestri.
Þetta var nauðsynlegur útúrdúr. En víkjum nú aftur
að kennslunni. Þegar stafur hljóðsins stendur á töflunni
og börnin eru búin að skilja það, að þau eiga að svara
stafnum með hljóði hans, hvort sem þau lesa hátt eða
með sjálfum sér í hljóði, því að þá fer fram hugarheyrn.
Innlagning hljóðs og tákns var hópkennsla, þ. e. öllum
bekknum beitt til námsins. En nú er hægt að lcoma af
stað vinnu með táknið. Hægt að móta það í leir, leggja
með pinnum, klippa það úr pappa, prenta það með lit-
um eða blýanti, búa það til úr perlum, votu bandi o. s. frv.
En hvaða efniviður, sem valinn er, er námið nú orðið
starf, persónulegt starf. Og þá hefur kennarinn einnig
breytt um hlutverk. Hann verður nú verkstjóri. Börnin
nema nú um allar skynleiðir. Þau horfa, þau handfjatla
og snerta, og þau heyra, jafnvel þó að allt sé hljótt, já,
þau heyra hugareyrum. Markmiðið með þessu námsstarfi
er ekki aðeins að búa til stafinn, heldur um fram allt að
svara honum. Mynd stafsins og hljóðgildi hans er hér
aðalatriðið, þó að þess sé einnig krafizt, að barnið þekki
nafn stafsins. Gerum ráð fyrir, að þetta hafi verið
,,þorn“-dagur. Börnin keppast við að móta stafinn í leir.
Kennarinn gengur hraðan stofugang og fullvissar sig um,
að öll börnin skilji, hvað þau eiga að gera. Svo gengur
hann til einhvers barns, sem búið er að leggja staf, og
segir: „Hvað ertu að gera?“ „Ég er að búa til þorn“,
segir barnið. Þá segir kennarinn: „Hvað segirðu, þegar
þú sérð það?“ Barnið svarar vonandi jafnskjótt með