Menntamál - 01.04.1958, Qupperneq 39

menntamál
33
hljóði þornsins — þþþ —. Kennarinn grípur barnið á
hljóðinu og segir: „Láttu það heilsa upp á „ú“.“ „Já, þú.“
„Og upp á „ó“, já, eins og þegar maður segir Þóra,“ segir
kennarinn, og hefur þá með heilsleiknum og heimfæringu
til málsins gefið hljóðinu merkingu og æfingunni tilgang.
Enda er þá oft vitnað til talæfinganna í byrjun kennslu-
stundarinnar.
Þetta verður að nægja um stafhljóðastigið. Og er þess
að vænta, að nóg hafi verið sagt, til þess að menn geri
sér grein fyrir gangi kennslunnar og markmiði aðferðar-
innar. En stefnt var að því að glæða skilning á móður-
málinu, byggja brú milli talmáls og ritmáls, æfa hnit-
miðuð andsvör við letrinu og eignast lykil til að bjarga
sér sjálfur. Stafhljóðastigið er tímabilsbundið og stend-
ur ekki lengur en meðan börnin eru að læra stafina og
hljóð þeirra. Hjá 6 ára börnum getur það tekið um það
bil sex vikur. Eitt hljóð og stafur þess eru tekin fyrir á
dag, fimm daga vikunnar. En sjötta daginn er ekkert
nýtt tekið fyrir, heldur rifjað upp og frjáls störf unnin.
En þó að stafhljóðastigið standi yfir þetta lengi, fara
börnin að æfa sig í að lesa létt orð og stuttar setningar,
fyrst af töflunni, svo af blöðum, strax og lærð atriði leyfa
•samsetning á lesmáli. Um þetta er Gagn og gaman bezta
vitnið. Sú hætta er í vegi á stafhljóðastiginu, að stagazt
verði um of á smámunum. Ráðið er, að finna hið stóra
í hinu smáa, gera það girnilegt til fróðleiks og lystugt,
gæða það lífi og gefa því tilgang.
Jafnskjótt og farið er að lesa nokkuð að ráði, er komið
á hið svokallaða orðastig. Eins og stafirnir eru lyklar orð-
anna, svo eru orðin lyklar setninganna. Og þó að börnin
kunni stafinn og hljóð hans, þurfa þau að fá hjálp til að
leysa þá þraut að lesa og muna orð.
í Staffræðinni 700 ára gömlu, sem áður var minnzt á,
segir hinn snjalli höfundur: „Þarf ok með hverju orði
þrjár þessar greinir: minni ok vit ok skilning."
Kennsla orðastigsins beinist að því, að börnin læri að