Heima er bezt - 01.12.1951, Blaðsíða 12

300
Heima er bezt
Nr. 10
nokkuð á Neðra-Apavatni þau ár
sem hann var hjá Tómasi Gunn-
arssyni.
Ingvar var afar vanafastur og
heimakær. Mér er því alveg hul-
in ráðgáta hvernig hreppsnefnd-
in gat fengið hann til að ganga
inn á það að flakka og vera
nokkrar nætur á bæ, engu síður
en að senda hann til Ameríku.
en þó mun þetta hafa staðið í
2 ár, áður en hann ílentist hjá
mér fyrir fullt og allt, eða frá
1907 til 16. júní 1918, að hann
andaðist og hafði lokið sínu oft
mæðusama lífi.
En þau 11 ár, sem hann dvaldi
hjá mér og kynningunni við
hann þá, eru mér kunnugust, og
á ég hægast með að lýsa þeim.
Árið 1906, um túnasláttinn,
kom Ingvar fyrst til mín. Ég bjó
þá í Útey hér í hreppi, var hann
þá 59 ára. Hafði ég þá lítið
kynnst honum. Að vísu séð hann
oft, og heyrt sitthvað af honum
sagt, en lítið gefið mig að hon-
um eða við hann talað.
Svo vildi til, að þegar Ingvar
kom fyrst til min að Útey á
ferðalagi sínu á milli bæja 1905
og sýndi mér fararpassa sinn frá
hreppsnefnd um það, hvað hann
ætti að dvelja hjá mér margar
nætur, nittist svo á, að þann
dag var sólskin og bezti þurrkur,
var ég að láta breiða töðu á tún-
inu, höfðu brotnað tvær hrífur
framaf, rétt í því að Ingvar kom
í hlaðið og heilsaði mér. Er ég
þá með báðar hrífurnar óvið-
gerðar í hendinni og verður mér
á að spyrja hann, hvort hann sé
ekki góður að festa upp á hrífu,
því að ég megi svo illa vera að
því núna vegna þerrisins. Sá ég
þá strax að svipur kom á karl og
sagði hann skýrt og hvasst stórt
nei og labbaði síðan í burtu og
sá ég hann ekki meira þetta ár,
og losnaði við undirhald hans
það árið. Hafði hann sagt, að
hann hefði ekki ætlað sér að fara
að vinna hjá honum áður en
hann byði sér inn“. Og við það
sat. Sá ég síðar hver fjarstæða
það var að byrja á því að biðja
hann að smíða, því það hafði
hann aldrei gjört og var satt að
segja hinn mesti klaufi. Og auk
þess hafði hann ekki tekið stakt
handtak þessi ár, sem hann var
látinn ferðast um milli manna
Lauk svo þessum viðskiptum
okkar í þetta sinn.
Árið 1907 flutti ég svo aftur að
Laugarvatni, eftir 7 ára búskap
í Útey, því það ár hætti faðir
minn og stjúpa að búa. Tók ég
þá við jörðinni og fór að búa þar.
Var það einn dag um vorið,
að við faðir minn vorum saman
að vinna eitthvað úti á túni, að
við sjáum að Ingvar er að koma
hingað heim. Hafði faðir minn
frétt af viðskiptum okkar Ingv-
ars árið áður, og segir við mig:
„Nú skaltu taka vel á móti Ingv-
ari gamla, því ég held þú munir
geta haft lag á honum, ef þú villt,
og bæði er nú það, að gustuk
væri að taka hann og létta af
honum þessu flakki, sem á svo
hræðilega illa við hann og svo
eru nógar þúfur hérna í túninu
handa honum að slétta, ef þú
hefur lag á honum.“ Þetta tók
ég til athugunar sem annað er
faðir minn ráðlagði mér; fann
að honum gekk góðvilji einn til
okkur báðum til handa.
Bar nú Ingvar fljótt heim til
okkar, þungur á brún og brá að
vanda, og dró upp passa sinn,
sem var nú uppá tvöfalda viðdvöl
hjá mér, þar sem ég hafði slopp-
ið við hann árið áður.
Er skemmst frá því að segja,
að nú fór allt vel fram á milli
okkar. Spjallaði ég við hann um
túnasléttur og annað, sem hann
vildi helzt tala um, gaf honum
^ sæmilega að borða og lét drjúpa
whiskyleka í kaffið hjá honum,
en það þóttu honum beztu góð-
gerðir sem til voru. Þegar hér var
komið sögu og hann var orðinn
ofurlítið hýr, fór hann að segja
mér raunir sínar, og þar á meðal
það, að nú væri svo komið, að
hann ætti hvergi heima og eng-
inn vildi hafa sig, sem von væri.
Var hann síst að draga úr göllum
sínum, sem hann margfaldaði nú
óspart. Sagði ég honum nú, að
við skyldum reyna að láta okkur
koma vel saman þessa tilteknu
daga, sem hann ætti að vera hjá
mér, svo skyldum við ræðast
betur við síðar, þegar við værum
búnir að kynnast betur. Þessu
tók hann öllu vel. Þegar hann
var hálfnaður með tímann, sá
ég á honum, að hann fór að
verða þunglyndur og datt í hug,
að hann væri farinn að kvíða
fyrir að fara aftur í burtu, og
var það raunin. Fór ég þá að
grenslast eftir því hjá honum.
Kvaðst hann kvíða fyrir að fara,
og spurði mig nú með tárin í
augunum hvort engin leið væri
til þess, að hann mætti vera svo-
lítið lengur hjá okkur hjónum.
Kvaðst ég nú skyldi athuga það,
og varð hann glaður við það, að
ég tók ekki af því. —
Ég hafði alltaf haft illan bifur
á meðferðinni á þessum aum-
ingja og ekki sízt nú, eftir að ég
hafði kynnst honum og vissi
hvað fjarstætt eðli hans var að
vera á sífelldu flakki.
Grímsneshrepp hinum forna
var skipt í tvo hreppa 1906. Var
ég þá orðinn hreppstjóri og í
hreppsnefnd Laugardalshrepps.
Voru ómagar sameiginlegir í
báðum hreppum fyrst, en síðar
var þeim skipt á milli hreppa og
lenti Ingvar í hlut Laugardals-
hrepps. í fyrstu hreppsnefnd
Laugardalshrepps 1906 voru séra
Stefán Stephensen, sem nú var
hættur prestskap og dvaldi hjá
dóttur sinni í Laugardalshólum
og manni hennar, - Ingvari
Grímssyni. Séra Stefán var odd-
viti, hinir voru Páll Guðmunds-
son bóndi á Hjálmsstöðum, og
ég. Kom okkur saman um það,
að Ingvar færi til mín, ef ég vildi
taka hann. Meðgjöf var kr. 50.00
á ári. Var svo Ingvar hjá mér
frá þessu til dauðadags, og undi
sér vel.
Stuttu eftir að hann var sezt-
ur hér að, og hann vissi að hann
mátti vera hér kyr framvegis,
fór hann að byrja á sinni fyrri
iðju, að vinna að túnasléttun.
Átti hann nokkuð erfitt með að
byrja á því eftir þessa löngu
hvíld, sem hann hafði tekið, en
furðu fljótt rættist þó úr þessu
fyrir honum. Á fyrri árum hafði
hann mest skorið ofan af í túni
með torfljá — tvískera — en
eftir að hann kom hingað, not-
aði hann ofanafskurðarspaða,
skóflu og gaffal. Átti hann þau
verkfæri sjálfur og hafði þau í
bezta standi. Gekk honum þetta
verk furðulega vel, enda mátti
heita, að hann snerti ekki á öðru
verki vor, sumar og haust, e&a