Æskan - 01.11.1964, Side 27

ÆSKAN
ICETTIR ,
I
opinberum embættum.
Bretar eru miklir kattavinir og talið er að
þar í landi séu um sex milljónir katta. Og það
eru rúmlega þúsund ár síðan þar voru sett
lög til verndar köttum. Þeir voru og einu sinni
hafðir í þinghúsum í London til þess að varna
því að mýs settust þar að. Fyrir nokkrum árum
gerði þingmaður í neðri deild brezka þingsins
í'yrirspurn út af útgjöldum til katta í reikning-
um póstmálanna. Spunnust út af fyrirspurninni
broslegar umræður.
Upphaf þessa mál er, að fyrir ævalöngu gerðu
mýs alls konar spjöll í pósthúsum landsins, með
því að naga og eta póstsendingar. Var þá gripið
til þess ráðs, að hafa ketli í öllum pósthúsum
til að drepa mýsnar. Og þannig varð kattahald
fastur liður í útgjöldum póstmálanna. Þetta hef-
ur haldizt fram á þennan dag, enda þótt nú séu
fundin miklu öruggari ráð til þess að útrýma
músunum, heldur en liafa ketti til þess. Af
þessu er það, að kettir sitja í „opinberum emb-
ættum“ í Englandi, og við umræður kom það í
hlut póstmálaráðherrans að svara því, hvernig
kettirnir ræktu hinar opinberu skyldur sínar.
Ráðherrann kvaðst verða að játa, að alger
glundroði ríkti í kattamálunum, kostnaður við
þá væri mismunandi á hinum ýmsu stöðum, og
engar opinberar skýrslur lægju fyrir um j)að,
hvernig þeir ræktu störf sín. Það hefði einnig
reynzt ógerningur að greiða köttunum kaup eft-
ir afköstum þeirra. Og hann kvaðst verða að
játa, að þetta starfslið hins opinbera væri mjög
óáreiðanlegt, tæki ekki skyldur sínar alvarlega
og tæki sér frí til langra fjarvista þegar því
sýndist.
Hroðið liafa „Gullfoss"
grimmar nornir,
aumingja ísland
a nú engan guð.“
Eimskipafélagið hefur fært fslendingum varninginn lieim i
tveimur heimsstyrjöldum, þegar einskis var að vænta af- öðrum
þjóðum, ]>vi að þær áttu nóg með sig. Þegar meta á gildi Eim-
skipafélagsins fyrir íslenzku þjóðina, verður ofarlega á baugi að
reikna út, liversu mikill fjárhagslegur gróði hafi runnið til fs-
lendinga með liagkvæmum far- og farmgjöidum og skipaeign
félagsins og mannvirki metin í krónum. Vissulega eru þetta mikil
verðmæti. Hitt er |)ó ekki siður mikiíýægt, og hefur mér verið
hent á að skilja þftð, að hinn siðferðislegi styrkur, sem stofnun
Eimskipafélagsins gaf ])jóðinni, var miklu örlagarikari fyrir fram-
tíð islcnzku þjóðarinnar. Þjóðin sannaði gildi samtaka sinna.
Hún glæddi hjá sér trú á getu sína. Þjóðin fann, að þetta var
íslenzkt framtak, óháð erlendu valdhoði. Þannig hefur Eimskipa-
félag íslands orðið mikilvægt fyrir sjalfstæði íslands og fram-
farir. Stofnun Eimskipafélagsins er afreksverk, sem hverjum fs-
lendingi, ungum og gömlum, er liollt að kynnast.
Við samning þessarar ritgerðar hef ég stuðzt við bókina „Eim-
skipafélag íslands 25 ára“ eftir Guðna Jónsson. Við lestur þeirrar
bókar liefur skilningur minn aukizt verulega á baráttu isTenzku
þjóðarinnar til bættra lifskjara. Lifskjör okkar i dag eru ávöxtur
þeirrar baráttu. Þess vegna hafa foreldrar mínir getað búið mér
og systkinum mínum l'allegt lieimili. Eg vil að lokum færa Eim-
skipafélagi íslands þakkir mínar og þá ósk mina, að í náinni
framtið verði kominn nýr Gullfoss, sem hafi ])að hlutverk að
sýna íslendingum allan heiminn. Sjálfum mér óslta ég, að þegar
ég er vaxinn úr grasi, verði mér kleift að fara i linattsiglingu
með Gullfossi. Það ætti hverjum ungum manni að verða kleift
að fara, ef hann færi skynsamlega að ráði sinu og eyddi ekki
fjármunum sínum til áfengis og tóbakskaupa. Ég gæti hugsað
mér að það væri stoltur fslendingur, sem sigldi undir íslenzkum
fána um öll heimsins höf, og heýrði „ástkæra, ylhýra málið“
hljóma frá gjallarhornum skipsins. Það væri verðugl hlutverk
Eimskipafélagsins að sýna lieiminum íslenzkt framtak.
Einar Ingólfsson,
Brekkuhvammi 16, Hafnarfirði.
1914
1964
359