Æskan - 01.11.1964, Side 38

Jólagjafir tíðkuðust í fyrndinni meðal höfð-
ingja. Á íslandi mun þetta hins vegar aldrei hafa
þekkst meðal almennings í neinum mæli, fyrr en
á seinustu áratugum, og mjög lítið fyrir aldamót.
Ævinlega mun þó hver maður að jafnaði hafa
fengið nýja sauðskinnsskó á jólum, og nefndust
þeir jólaskór. Voru þeir fegurstu litaðir svartir,
en bryddir með hvítu eltiskinni. Eina aðra flík
að minnsta kosti hafa flestir fengið, því að sagt
var, að þeir, sem enga flík fengju, færu í jóla-
köttinn eða „klæddu jólaköttinn“. Jólakötturinn
var einhver lítt skýrgreindur óvættur, sem át þá,
sem enga flík fengu, eða að minnsta kosti jóla-
skammtinn þeirra. Þó er einnig til sú skýring á
orðtakinu „að klæða jólaköttinn“, að þeir, sem
enga flík fengu, áttu að klæða kött í buxur á jóla-
Jólagjafirnar.
nóttina í augsýn alls heimilisfólksins, og hafi
þetta þótt hin mesta háðung. Yfirleitt munu hús-
bændur liafa gefið heimilisfólkinu þessar fata-
gjafir, að minnsta kosti þeim, sem ekki voru
hysknir við vinnuna á jólaföstunni. Mun því sögn-
in um jólaköttinn og aðrar þvílíkar skriftir hafa
þjónað þeim tilgangi, að börnin kepptust við
vinnuna jafnt og aðrir.
Snemma á 19. öld hefur það verið orðinn sjálf-
sögð regla að gefa öllum börnum kerti í jólagjöf,
og þó oftast öllu heimilisfólkinu. Þóttu þetta hin-
ir beztu gripir, því að ólíkt var kertaljósið dýr-
legra en það, sem grútarlampinn veitti. Kertin
voru tólgarkerti, og var steyping þeirra eitt af
því, sem vinna þurfti fyrir jólin. Kveikti hver
maður á sínu kerti við sitt rúm, og má nærri geta,
að það hefur sett hátíðablæ á baðstofuna. Síðar
á 19. öld hafa jólagjafirnar aukizt nokkuð, komu
þá til sögunnar spil, sápur, vasaklútar, húfur,
treflar og annað slíkt, og síðar bækur. En það
er ekki fyrr en á stríðsárunum síðari, sem þær
aukast svo gífurlega í það horf, sem enn ríkir.
En það rigndi svo mikið, að hún mundi
ekki einu sinni eftir föður sinum. Hún gat
ekki fest hugann við annað en œgilegan
hvininn í veðrinu og svörtu kynjamynd-
irnar, sem birtust fyrir hugskotssjónum
hennar. Hún óskaði sér einskis annars en
þess, að hún væri komin heim lieil á húfi,
heim i stoí'u, þar sem eldurinn logaði
glatt, og Ijósið frá Iampanum féll á andlit
inóður hennar og á myndirnar á veggjun-
um. Vindurinn feykti henni áfram. Hann
æddi áfram í æðisgengnum rokum, og þeg-
ar þær dvinuðu, fannst henni hún ætla að
detta aftur yfir sig. Hún var lioldvot.
liennvott hárið á henni slóst framan i
liana, og pilsið hennar Ioddi við hana eins
og sundföt.
Hetjan unga kostar aðeins kr. 58,00.
Móðir og barn
í tilefni af 65 ára afrnæli barna-
blaðsins Æskunnar hefur Bókaútgáfa
Æskunnar gefið út eitt af verkum ind-
verska spekingsins Tagore. En Tagore
er eina Nóbelsverðlaunaskáld Austur-
landa, og hlaut þann mikla heiður
árið 1913. Bók þessi, sem er 91 blað-
síða að stærð, er gefin út í sérstakri há-
tíðarútgáfu og er þýdd af Gunnari
Dal, rithöfundi. Þessi bók er ein af
perlum heimsbókmenntanna. Tagore
fæddist árið 1861 og lézt 1941. Eftir
hann lágu um 100 verk. Bókin Móðir
og barn, er skipt í eftiríalda kafla:
Húsið, Á ströndinni, Hvaðan komstu?,
Litla barnið, Hátíðasýning, Svalan,
Upphafið, Veröld barnsins, Hvers
vegna?, Rógur, Dómarinn, Barnagull,
Stjörnufræðingurinn, Ský og öldur,
Champa-blómið, Álfheimar, Land
útlagans, Regn, Bréfabátar, Sæfarinn,
Handan fljótsins, Blómaskólinn,
Kaupmaðurinn, Samúð, Köllun, Stóri
bróðir, Litli stóri maðurinn, Klukkan
tólf, Rithöfundarlíf, Svikull póstur,
Hetjan, Endalokin, Minning, Fyrstu
jasmínurnar, Banyan-tréð, Blessun,
Gjöfin, Ljóð mitt, Englabarnið, Síð-
ustu kaupin.
370