Heimilisblaðið


Heimilisblaðið - 01.07.1945, Blaðsíða 15

Heimilisblaðið - 01.07.1945, Blaðsíða 15
 HEIMILISBLAÐID Maðwrinn frá Alaska Eftir Jam.es Oliver Curwood Söguþráðurinn: í Seattle hefur ung stúlka, MARY STANDISH, komið um borð í gufuskipið Nome, sem er á leið norður með strönd- um Alaska, á síðustu stundu og með óvenjulegum hætti. Hún verst allra frétta um ferðir sínar, þegar RIFLE skip- stJÓri innir hana eftir því. — Meðal farþega á skipinu er ALAN HOLT, ungur Alaskamaður, sem tengdur er því landi með órjúfandi böndum, og STAMPADE SMITH, gamall mað- Ur, sem mjög hafði komið við sögu, þegar gullleitin stóð «em hæst í Alaska. — Með Mary Standish og Alan Holt hef- ur tekizt nokkur kunningsskapur á skipsfjöl. Hefur Alan 8kýrt henni nokkuð frá Alaska og málefnum þar í landi, "»¦ a. hvernig ameríski auðmaðurinn JOHN GRAHAM merg- 8JUgi landið frá gullstóli sínum í Bandaríkjunum, og verð- Ur Mary allhverft við þá frásögn hans. Með skipinu er einn af umboðsmönnum Grahams, ROSSLAND að nafni. Og ekki liður á löngu, unz Alan kemst á snoðir um, að eitthvert leyni- 'egt og dularfullt samband er á milli Mary og Rosslands, enda þótt hún virðist hvorttveggja í senn hafa andúð á mann- 'num og ótta af honum. — í Skagway hafa þau farið í land saman, Alan og Mary Standish, og hann hefur sagt henni margt frá landi og þjóð. g hún hafði líka .spurt hann um líf hahs sjálfs. Og n hafði svarað henni. Hann undraðist það nú, hve •ft Ö ^* trúað henni fyrir miklu. Stúlkan, sem geng- atoi við hlið hans, var ósjálfrátt orðinn trúnaðar- Ur hans. Honum hafði fundizt sem hjarta hennar slagaí ¦• ¦ , Li-* orara, er hann Iýsti heimkynnum sínum undir Uni Endicott-fjallanna, hjörðunum sínum og fólk- 81nu. Hann hafði sagt henni, að þar væri nýr heim- skapast, og bjarminn í augum hennar ög hljóm- Urum í röddinni hafði haft þau áhrif á hann, að hann © i henni meira og meira og gleymdi því alveg, að \ 8 ar*d beið við landgöngubrúna til þess að hafa gát Pvi, hvenær þau kæmu um borð aftur. Hann hafði vrir henni skýjaborgum sínum og framtíðarfyrir- ^"unum, 0g hún hafði hjálpað honum til að byggja J3^ skýjaborgir. Hann sagði henni frá þeirri breyt- 6uí sem 8mátt og smátt væri að komast á í Alaska, ... VeSunuin, sem verið væri að byggja ásamt gisti- m og bifreiðastöðvum, hinum vaxandi borgum, sem uPp á sléttunum, þar sem áður stóðu aðeins tjöld orfkofar. En þegar hann hafði lýst þessu öllu sam- ' yst því, hvernig hinir frumstæðu lifnaðarhættir 135 » Demokritas hætti, og fullkomna kenn- inguna. Hins vegar var á næstu öldum um öfuga þróun að ræða í þessum efn- um. Heimspekingurinn Aristoteles (284— 322 f. Kr.) hélt því fram, að frumefnin væru aðeins fimm: jörð, vatn, loft, eld- ur og ljósvakinn. Fjögur þau fyrst töldu kallaði hann „hófuðskepnurnar". Þessa kenningu Aristotelesar ásamt miktum fjölda annarra gerði kaþólska kirkjan að erfðakenningum sínum, og við þeim mátti ekki hrófla. Hver, sem efaðist op- inberlega um, að Aristoteles hefði að öllu leyti haft á réttu að standa var dreginn fyrir lög og dóm kirkjunnar, og margir sakborninganna enduðu ævi sína á bálkesti hennar. Á meðan veldi hinna kreddufullu foringja kirkjunnar var í blónia, var óþarfi að vænta þess, að um stórkostlegar framfarir væri að ræða á sviði náttúruvisinda. Fyrst, þegar þjóðirnar losnuðu undan andlegu oki kirkjunnar, þá fór aftur að rofa til. • Um miðja 17. öld sýndi Englending- urinn Robert Breyle fram á að kljúfa mætti „höfuðskepnurnar" í mörg mis- munandi efni. „Efnin" í heiminum skiptu að hans áliti hundruðum þúsunda, en öll voru þau byggð upp úr örsmáum atómum. Nú leiddi ein rannsóknin aðra af sér, og ekki Ieið á löngu, að menn slægju því föstu, að atómin gerðu frumefnin ólík. Það tókst cinnig að reikna út þunga hinna ýmsu atóma. I einu grammi af vatnsefni, en það er léttasta frumefnið, eru t. d. 0,6 *1024 atóm (1024 er einn með 24 núllum). Það virtist því lítill möguleiki fyrir því, að hægt væri að rannsaka einstök atóm, vegna smæðar þeirra. Enda var það svo, að margir litu á atómkenninguna sem fræðilega skoð- un, sem skýrt gæti ýmsa eiginleika efnr anna, en voru engan veginn sannfærðir um, að efnin væru í raun og veru byggð upp af atómum. Fyrst framan af voru frumefnin ekki talin mörg. Til þeirra voru taldar helztu lofttegundir, allir hreinir málmar og nokkur önnur efni. Þeim fjölgaði þó stöðugt og voru orðin 70 um 1880. Nú hafa menn sýnt fram á, að þau munu vera 92, en tvö þeirra eru þó enn ófundin. Til er frumeindakerfi, þar sem

x

Heimilisblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Heimilisblaðið
https://timarit.is/publication/431

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.