Iðunn - 01.01.1885, Blaðsíða 15

Gull.
9
hinn dýra mdlm og dýrlcga mannkosti rómverskra
borgara.
Marcus Antoníus, einn hinna nafntoguðu þrí-
menninga, er við völdum tóku eptir víg Cœsars, só-
aði gullinu svo gegndarlaust, að þar verður naumast
orðum að komið. I veizlum sínum liafði hann það
jafnvel í húsgögn af því tagi.að mælt er að Kleópatra
drottning, sem fátt ljet sjer í augum vaxa, það er til
munaðar horfði, liaíi roðnað við. Upp frá þeimtíma
tóku gullhaugarnir að sundrast smátt og smátt, unz
það hvarf nær gjörsamlega.jafnframt alveldiRómverja
yfir heiminum. Aþriðju öld var svo mikil þurrð orðin
á gulli, að opt og tíðum urð vandræði að halda við
nauðsynlegasta gjaldeyri. Gullnám lijelt raunar á-
fram vfðsvegar um norðurálfu um allar miðaldir ; en
arðurinn var sára-lítill, af því að þar hafði verið svo
nærri gengið áður. Stöku námur á Ungverjalandi, í
Siebenbiirgen og Bæheimi hjeldust betur við. f>ar
höfðu verið opnaðar aptur nokkrar fornar gullnám-
ur, eptir að ríki Rómverja var algjörlega undir lok
liðið. Arið 1000 fjekkst jafnvol úr einni þeirra hjer-
umbil 60 miljónir króna af gulli. En þessar upp-
sprettur þrutu líka smám saman, og tók síðan gjör-
samlega íyrir allt auðsafn í gulli. Gersemar af gulli
voru mjög fásjenar annarstaðar en í kirkjum og hof-
um, og gullskart báru varla aðrir en páfar og stöku
stórhöfðingjar aðrir andlegrar stjettar.—þegar fá-
tæktin var sem most, risu upp gullgjörðarmenniruir,
°g töldu hinum fáráða lýð trú um, að biia mætti til
Sull sem hvern hlut aunan, og að það mundi innan
skamms flóa um jörðina ríkulegar en sjezt hefði
^okkru sinni áðfir. Til undirbúnings því mikla verki