Iðunn - 01.01.1885, Page 58

52
Edgar Poe :
einhver er eða heimskur, eða góður eða vondur, eða
hvað honum er í huga í það og það skipti, þá reyni
jég til að setja á mig sama svip og hann hefir þá,
eptir því sem jeg á hægt með, og svo bíð jeg til að
vita, hvaða hugsanir eða tilfinningar kvikna í huga
mjer eða hjarta, svo sem til að samþýðast þessutn
svip«. þetta svar drengsins birtir allan leyndardóm-
inn um djúpsæi Machiavelli, Eochefoucaults og fleiri,
er hafa fengið langt um skör fram orð á sig fyrir
framúrskarandi glöggskyggni«.
»Og þetta, að geta sett sig alveg í annars spor,
hvað greind hans snertir, er, að mjer skilst, ailt und-
ir því komið, hvað maður getur farið nærri um
greind hans eða hvað nákvæmt manni tekst að stika
skynsémi hans«.
»Allt undir því komið, eins og þú segir, ef maður
ætlar að hafa gagn af þessu«, svaraði Dupin ; »og
lögreglustjórinn og lið hans fer svo opt flatt á því, í
fyrsta lagi af því, að þeir vanrækja með öllu að setja
sig í þess spor, sem þeir eiga við, og f öðru lagi af því,
að þeir stika illa eða bera jafnvel alls ekki við að
stika skynsemi þess, sem við þá teflir. þeir hafa
ekki augastað á öðru en því, sem þeim finnst sjdlfwn
vera kænlegt; og þegar þeir leita að einhverju, sem
hefir verið falið, þá leita þeir að eins þar sem peir
mundu hafa falið það. þetta kemur í rjettan staö
niður að því leyti til, sem hyggjuvit sjálfra þeirra er
trútt sýnishorn þess sem fúlk cr flest; en þegar læ-
vísi fantsins, sem þeir eiga við að tefla í það og það
sinn, er öðruvísi gerð en lævísi sjálfra þeirra, þá er
svo sem auðvitað mál, að hann muni bera efra
skjöld. þaun veg fer jafuan, er hann hofir meirJ