Tímarit lögfræðinga og hagfræðinga - 01.12.1923, Blaðsíða 34

208
Tímarit lögfræðinga og hagfræðinga.
gjörir í hans nafni viö- þann mann. í 20. gr. eru ákvæði
um gildi löggjörninga þeirra er umboösmaður gjörir
í nafni umbjóðanda en móti skipunum hans og i 21.—-
24. gr. um gildi umboðs ef umbjóðandi deyr, er svi])tur
lögræði eða bú hans tekið til gjaldþrotaskifta. 1 25. gr. er
mælt fyrir um ábvrgð umboðsmannsins, 26. gr. lætur sömu
reglur gilda um þá sem hafa umboð til að taka við löggjörn-
ingum fyrir annars ífianns hönd og 27. gr. mælir fyrir
um gildi eldri laga.
3. kapítulinn, §§ 28—-38, er um ógildar vilja-yfirlýsingar.
Ákvæði hans taka því ekki aðeins til loforða heldur til lög-
gjörninga yfirleitt. Þau eru þó ekki tæmandi, ýms skilyrði
fyrir gildi löggjörninga eru ekki nefnd t. d. formskilyrði
og lögræði. 28. og 29. gr. eiga við löggjörninga sem gjörð-
ir eru fyrir ólögmæta nauðung. Er þar gjörður munur á
tvennskonar nauðung, annarsvegar líkamlegu ofbeldi og
hótunum sem sérstaklega eru áhrifamiklar, hinsvegar ann-
ari ólögmætri nauðung. I fyrra tilfellinu er yfirlýsingin
ógild og það jafnt, þó annar maður, en sá sem nauðung-
inni beitir, hafi tekið við yfirlýsingunni og sé bona i'ide.
Þó verður sá sem neyddur var að skýra honum frá nauð-
unginni án óþarfrar tafar. í síðara tilfellinu er yfirlýsing-
in ógild ef sá maður sem hún er gefin beitti sjálfur nauð-
unginni eða ef ætlast mátti til að liann sæi að hún væri
gefin fyrir ólögmæta nauðung. l'rá þriðja manni. 30. gr.
er um svik, svipuð mjög þeim reglum sem taldar hafa ver-
ið gilda um þau efni. Nýmæli er sú sönnunarregla að sé
upplýst að svikum hafi verið beitt, þá er talið að þau liafi
haft áhrif um yfirlýsinguna ef eigi sannast annað. 31. gr.
er aftur á móti merkilegt nýmæli. Þar er svo ákveðið að
ef maður notar sér bágindi, léttúð, grunnhygni eða reynslu-
skort annars manns eða það að hann er honum háður til
að fá eða áskilja einhverja hagsmuni, sem annaðhvort ekk-
ert er greitt fyrir eða óhæfilega lítið, þá er yfirlýsing þess,
er ójöfnuðinUm var beittur, ógild. 32. gr. hefir ákvæði um
áhrif þess að yfirlýsing manns, vegna misritunar hans eða
annara þess háttar misgripa, hljóðar öðruvísi en hann