Fróðskaparrit - 01.01.2007, Blaðsíða 20

Fróðskaparrit - 01.01.2007, Blaðsíða 20
18 TUKTHÚS, ARBEIÐSHÚS OG FÁTÆKRAGARÐUR menninir so skjótt mistu hugin at byggja tukthús, kann - umframt tað fíggjarliga - hava verið, at kommandanturin á Skansan- um, Morrath, nú hevði verið tikin upp á ráð, og hann hevði aðrar ætlanir við Skansanum: at styrkja hann sum verju. Úrslitið varð, at § 12 í 1777-fyriskipanini fekk tað orðaljóð, sum stiftamtmaðurin skeyt upp: at “alle andre ledige og ufor- skammede Betlere, Mænd og Kvinder, gifte og ugifte ... skulle dømmes til Arbeide ved Skansen eller i Corps de Guarden i et halvt, et eller flere Aar efter Omstændighederne.” Treisk og ólýðin tænastufólk skuldu sam- bært §6 kunna dømast til fongsul upp á vatn og breyð, men ikki revsiarbeiði. Hetta kom tó ikki at verða seinasta orðið í málinum um tukthús á Skansanum. Tankin varð uppafturtikin í 1779; hesaferð vóru tað ikki teir føroysku embætismenninir, ið tóku stigið, men stiftamtmaðurin, ið nú var Brockenhuus, sum í 1776 var komin í staðin fyri Bang. 1 august 1779 skrivaði hann til løgmann og fúta og spurdi, hvat var vorðið av ætlanunum um at byggja tukthús. Hann vísti til 1777-fyriskipanina og minti á, at undanmaður hansara í sínari tíð hevði sent teimum reglugerð fyri Viborg Tukthús til fyrimyndar, og spurdi hvussu gekst við at svara spurningunum, sum Bang stiftamt- maður tá hevði sett teimum.20 Løgmaður og fútin svaraðu, at teir ikki høvdu slept ætlanini um tukthús á Skansan- um. Verandi rúm skuldu verða arbeiðsstov- ur fyri kvinnur og menn, og hartil var ætl- anin at byggja uppí til vaktarstovu og íbúð til ein tuktmeistara og konu hansara. Alt skuldi vera innan fyri virkisgarðin, ið varð laðaður um Skansan í 1761, meðan Morrath var kommandantur (1757-1782).21 Bygg- ingin, 13x8 alin, kundi figgjast við 300 gl. av peningaognini hjá Argjahospitali. Neyv- an var nakar føroyingur skikkaður at vera tuktmeistari, og teir hildu tað kundi verið ein loysn at funnið ein dana, sum hevði ver- ið í hertænastu og farin frá við eftirløn. Best var, um hann var giftur, tí so kundi konan tikið sær av teimum kvinnuligu fangunum. Viðvíkjandi guðstænastu hildu teir, at tað mátti havnarprestur kunna taka sær av, og tuktmeistarin - ella ein upplýstur havn- armaður - taka sær av dagligum bønarhaldi og sálmasangi. Fangamir skuldu eftir ætlan mala korn á hondkvørn, binda hosur, og hartil kunna leigast út til torvarbeiði, vegagerð o.tíl. fyri ásetta dagløn. Umframt tað skuldu teir savna grót til at byggja uppí, so hvørt sum tørvurin á húsarúmd vaks.22 Tey sum bundu hosur kundu fíngið ein setning, antin ávist tímatal urn dagin ella dagar pr. viku. Ullin skuldi verið av kongstíggjund og keypt fyri prís eftir handilstaksti. Tað nevnda uttandura arbeiðið skuldi verið við loyvi frá tuktmeistaranum og und- ir hansara umsjón. Tuktmeistarin skuldi eisini kunna áleggja fangunum at gera arb- eiði fyri privatfólk fyri løn. Tey, sum ikki vildu arbeiða, skuldu lleingjast við koyrli av vakthavandi soldáti undir uppsýni tukt- meistarans. Afturat sær skuldi tuktmeistarin havt ein mann um dagin og tríggjar um náttina at ansa eftir, at fangarnir ikki komu í klamma- rí, vóru ósketnir við eldi og ljósi o.tíl. Bæði løn hjá tuktmeistaranum og vaktarmonnun- um skuldi rindast av arbeiðsinntøku fang- anna, tuktmeistarin skuldi harumframt liava frí hús. Argjahospital skuldi møguliga rinda ein part av løn tuktmeistarans.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188
Blaðsíða 189
Blaðsíða 190
Blaðsíða 191
Blaðsíða 192
Blaðsíða 193
Blaðsíða 194
Blaðsíða 195
Blaðsíða 196
Blaðsíða 197
Blaðsíða 198
Blaðsíða 199
Blaðsíða 200
Blaðsíða 201
Blaðsíða 202
Blaðsíða 203
Blaðsíða 204
Blaðsíða 205
Blaðsíða 206
Blaðsíða 207
Blaðsíða 208
Blaðsíða 209
Blaðsíða 210
Blaðsíða 211
Blaðsíða 212

x

Fróðskaparrit

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fróðskaparrit
https://timarit.is/publication/15

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.