Fróðskaparrit - 01.01.2007, Page 88

Fróðskaparrit - 01.01.2007, Page 88
86 NAKRAR HUGLEIÐINGAR UM HVUSSU SAGNORÐINI BLÍVA OG VERÐA KOMA FYRI í NÚTÍÐAR MUNNLIGUM FØROYSKUM verða. Báðir setningar fáa málfrøðiliga merking av varandi gerð við verða við, at báðir siga nakað um áhaldandi veðrið í morgin. Ella vit kunnu siga, at blíva við sínari málfrøðiligu merking av broyting verður ikki nýtt sambært hevdbundnum orðalagi í dømunum (ai) og (a2), eftir sum tað bert lýsir tilgongdina frá góðum tii ringt veður, og ikki hvussu verður framhaldandi við veðrinum í morgin. í fyrstu syftu tykist aftur, at ikki slepst undan málsligari ávirkan í dagliga málin- um, hesu ferð føroyskari ávirkan. Tað hoyr- ir við, at føroysk veðurtíðindi eru dagliga til staðar úr kringvarpinum, altíð í einum før- oyskum málbúna lutfalsliga óávirkað av donskum, og tað er ein partur av gerandis- degnum, flest øll vilja hava við sær, helst fleiri ferðir um dagin. Tílík daglig ávirkan vil óivað hava sínar avleiðingar. Hóast hetta, skal kortini verða peikað á møguleika fyri muni í málfrøðiligari merk- ing, ið kann liggja undir, og hava vit sæð dømi úr tilfarinum, ið bendir á, at málfrøði- liga merkingin av blíva tykist boða frá til- gongd, t.v.s. at blíva verður nýtt, har merk- ingin skal vera hin sama sum í ‘become’/ ‘werden’. Hettar er støðan í døminum við- víkjandi tilgongdini í, at børnini gerast eldri. Málfrøðiliga merkingin í verða í sambandi við veðrið í morgin tykist har- afturímóti at vera bæði ‘become’/‘werden’ og ‘remain’/bleiben’. Hesin munurin í málfrøðiligari merking skal kannast gjøllari í tí fylgjandi. Vit skulu tí afturat hesum taka nøkur dømi, ið sýna, hvussu blíva ikki hvar sum helst kann skift- ast út við verða í setningum, ið hava mál- frøðiligu merkingina varandi gerð. Dømi (bi) sýnir, at b/íva ikki kann nýtast um støðu, ið sigur frá bæði tátið, ið er nær, nútíð og framtíð: (bi) hon er komin iil okkara at verða eina tíð *hon er komin til okkara at bltva eina tíð Fyrsti sagnorðaliður er komin sigur at gerð- in er í gongd, verða í sínum navnháttaformi boðar frá um nútíðar varandi gerð, meðan tíðarhjáliðurin eina tíð tekur sær av nútíðar- og framtíðar varandi gerð. Við øðrum orð- um; eitt gott dømi um sín ámillum ávirkan av ibornu sagnorðamerkingini og øðrum málfrøðiligum luteinduin í setninginum í tráð við vísindaliga ástøði Brintons um Teiti ... framborið við sagnorða bendingar- formlæru og umorðingum’ (“Aspect [...] expressed by verbal inflectional morpho- logy and periphrases”) ella ástøði Fried- richs um ‘samansett leiti’. Setningur (bi) við verða hevur rætta bending, og má tí sama kunna sigast um setningin við blíva. Kortini verður hann ikki rættur sambært hevdbundnum orðalagi. Tá hann varð royndur við at spyrja 12 heim- ildarfólk, fekst ómisskiljandi svar: “hettar sigur eingin, ið dugir føroyskt”. Sjálvandi kann verða spurt, um tað ikki eins væl man vera bindilið-sagnorðið vera, ið man vera beinast her, heldur enn hjálparsagnorðið verða. Vegna málsligari ávirkan úr hinum Norðuiiondunum gerst spumingurin serliga áhugaverdur. Allarhelst vil ein roynd í nútíð geva svarið: (C2) hon er komin til okkara og verður eina tíð (C3) hon er komin til okkara og er eina tíð Hesir báðir setningarnir vórðu royndir seinri við at spyrja seks av heimildarfólk- unum, og svaraðu øll, at (02) mundi vera
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140
Page 141
Page 142
Page 143
Page 144
Page 145
Page 146
Page 147
Page 148
Page 149
Page 150
Page 151
Page 152
Page 153
Page 154
Page 155
Page 156
Page 157
Page 158
Page 159
Page 160
Page 161
Page 162
Page 163
Page 164
Page 165
Page 166
Page 167
Page 168
Page 169
Page 170
Page 171
Page 172
Page 173
Page 174
Page 175
Page 176
Page 177
Page 178
Page 179
Page 180
Page 181
Page 182
Page 183
Page 184
Page 185
Page 186
Page 187
Page 188
Page 189
Page 190
Page 191
Page 192
Page 193
Page 194
Page 195
Page 196
Page 197
Page 198
Page 199
Page 200
Page 201
Page 202
Page 203
Page 204
Page 205
Page 206
Page 207
Page 208
Page 209
Page 210
Page 211
Page 212

x

Fróðskaparrit

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Fróðskaparrit
https://timarit.is/publication/15

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.