Samtíðin - 01.02.1943, Blaðsíða 13

Samtíðin - 01.02.1943, Blaðsíða 13
SAMTÍÐIN 9 Hann kemst af tur niður á það stig að verða að skóladreng, sem á að læra eitthvað utan bókar. Auk þess reyn- ist þessi skólapiltur hraklegur náms- maður. Hann á mjög erfitt með að læra og gleymir öllu jafnóðum. Þelta er nú annað en gaman!! Það getur meira að segja tekizt svo illa til, að leikarinn steingleymi tilsvörum milli leiksýninga og að hann verði að lesa upp og læra hetur, skömmu áður en tjaldið er dregið frá. Viss setning og meira að segja einstakt orð getur orð- ið einhverjum djöfli að hráð, en hann afmáir i skjótri svipan með votum svampi sérhvern urmUl af tilveru þessa orðs af töflu minnisins. Það kynlegasta er, að alltaf verður sama setningin og sama orðið fyrir þessu! Þegar svo ber undir, er hvíslarinn eins og engill af himnum sendur .... ef ekki lekst þá svo hrapallega til, að allir leikararnir og áheyrendurnir heyra þelta bannsett orð hrópað með þrumandi raust — allir nema vesa- lings leikarinn, sem vanhagar um það. Hann stendur þarna einn og yfir- gefinn í lofltómu rúmi, þangað sem ekkert hljóð berst. En til allrar ham- ingju kemur þetta nú sjaldan fyrir. ÍEIKARINN LÆRIR hlutverkið ^, og man það næstum ósjálfrátt. Slíkt er algert aukaatriði. Hitt er að- alatriðið, að leika hlutverkið. Þetta virðist nú vera ofur einfalt. En þarna erum við komin að sjálfum leyndardómnum. I hverju er það fólgið að leika sjónleik? Alls ekki bví, sem menn halda, þegar þeir segja um einhvern, eins og oft er sagt: Trúðu honum ekki, hann er að þykj- ast. Þetta þýðir sama og sagt væri: Hann er að ljúga. Orðalagið er að- eins kurteislegra. En að leika sjón- leik þannig, að við megi hlíta frá list- rænu sjónarmiði, er allt annað. Um sannan leikara á að mega segja: Trúið honum, því að hann er sjálfum sér samkvæmur. Hann segir sann- leikann. Hér á ég ekki við skáldskap- inn, sem oft, og til allrar hamingju, •er grundvöllur leikhstarinnar, ende þótt slíkt þurfi ekki að vera. List leik- arans er nefnilega algerlega sjálf- stæð og fullkomlega óháð öðru. Hún er fyrst og fremst í því fólgin, að i stað dauðra bókstafa hljómi ósviknir tónar mannsraddarinnar, slungnir saman á þann hátt, að úr verði sér- kennilegt, lifandi mál, er skapi lif- andi, sýnilegar verur, gæddar holdi og blóði. En jafnvel þeir, sem eiga sér meðfædda hæfileika til að rækja þetta merkilega starf, sem sjálfsagt er ólíkt öllum öðrum slörfum í heimi hér, rata sjaldnast, án sífelldrar, ó- næðissamrar leitar og margvíslegra örðugleika, leiðina, er liggur frá hvíta pappírnum, sem hlutverkið er skráð á, til persónunnar, sem gædd er lífi og sál. Leiðirnar, sem um er að ræða, eru vitanlega mýmargar, einkum ef í hlut á leikari, sem jafnframt er hstamaður. En eftir því, sem Sarah Bernhardt komst að orði, þurfa menn alls ekki að vera hvort tveggja i senn: leikarar og listamenn. I endurminn- ingum sinum minnist hún á einum stað á hinn fræga leikara Constant Coquelin, er var samtíðarmaður hennar..... Um hann kemst hún þannig að orði: Coquelin er í röð á- gætustu leikara, þeirra, sem ekki eru L

x

Samtíðin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Samtíðin
https://timarit.is/publication/647

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.