19. júní - 19.06.1963, Blaðsíða 13

væntanlega kæmi þó til greina „lögjöfnun“ frá
hliðstæðum ákvæðum lögræðisl'aga um forræði
óskilgetinna barna. Sjálfsagt væri að setja skýr-
ari ákvæði hér um, þannig að faðirinn hafi „for-
gangsrétt“ til barnsins, ef móðirin hyggst láta
barnið til vandalausra.
c) Sami réttur og barnsfeður hafa annars,
þegar um óskilgetin börn er að ræða. Hér þyrfti
þó að setja skýrari ákvæði og tilskilja föðurnum
frekari rétt en nú er, ef hann sýnir vilja og getu
til að sinna barninu og uppeldi þess.
7. Er sá möguleiki fyrir hendi, að sama barn-
ið verði ættleitt oftar en einu sinni?
7. Þessi möguleiki mun vera fyrir hendi.
8. Eru til nokkur lög mn fóstur og fóstur-
börn?
Svar: Lög um þetta eru engin til, en ástæða
væri að athuga um slíka lagasetningu, m.a. vegna
fósturforeldra.
9. Eru nokkur ákvæði til um það, hvort ætt-
leiða megi íslenzk börn til erlendra ríkisborgara
og flytja þau úr landi?
Svar: Engin sérákvæði gilda, þótt ættleiða eigi
barn úr landi, en í reynd yrði slíkt þá væntanlega
talið vandkvæðum bundið, t.d. má ætla að barna-
verndarnefndir yrðu tregari til að veita samþykki
sitt eða meðmæli nema þá helzt, ef barnið á að
fylgja foreldri til útlanda og ættleiðing sé fyrir-
huguð til1 (nýs) maka. Hér munu ættleiðingaryfir-
völdin þurfa að vera vel á verði.
10. Eru nokkur fleiri atriði, sem þér teljið
ástæðu til að taka sérstaklega fram um ættleið-
ingar?
Svar. Full ástæða væri til að endurskoða gildandi
löggjöf, m.a. í þeirri veru að takmarka veitingu
ættleiðingaleyfa meira en verið hefir. Aðalregl-
an á að vera sú, að börn fylgi foreldrum sínum
eða foreldri. Allt of lítið er gert að því, að rann-
saka í hverju tilfelli, hvers vegna verið er að sækja
um ættleiðingu. Sjálfsagt væri að athuga jafnan
hagi móðurinnar, þar eð víst er að oft er um
hreint vonleysisástand að ræða eða að móðirin
gerir sér ekki grein fyrir, hvað hún er að fara. Ekki
er heldur einhlítt að fara eftir því sem „ætla má að
barninu sé fyrir beztu“, þó að það láti vel í eyr-
um, þar sem sjaldnast er á neinu föstu að byggja
í því efni, og í reyndinni eingöngu litið á ytri að-
stæður, svo sem efnahag og þvílíkt.
Auka þarf rétt barnsföður, frá því sem nú er,
sérstaklega í sambandi við ættleiðingu á barni
hans og fráskilinnar konu hans.
Til þess að búa betur um þessa hnúta væri e.t.v.
réttast að ættleiðing færi einungis fram eftir dóms-
úrskurði, á svipaðan hátt og í sumum tilfellum
samkvæmt lögræðislögum. Ekki svo að skilja, að
dómsmálaráðuneytinu sé ekki út af fyrir sig fylli-
lega trúandi til þess að fara með þessi mál fram-
vegis, eins og hingað til. Hins vegar leiðir það
af dómsmeðferð slíkra mála að þau verða rann-
sökuð meira frá báðum hliðum, einnig yrði þá
möguleiki til leiðréttingar með áfrýjun, ef að um
mistök reyndist hafa verið að ræða. Er þessi hátt-
ur á hafður sums staðar erlendis.
Dr. Símon Jóh. Agústsson
vsarar spurningum blaðsins
á þessa leið:
1. Er eðlilegt að ætla, að
móðir að fyrsta barni geri
sér fulla grein fyrir því,
hvað felst í ættleiðingu?
Það fer meðal annars eftir
greind hennar, menntun og
aldri. Ef hún er mjög ung, má yfirleitt ætla, að
hún geri sér þessa varla nægilega grein af sjálfs-
dáðum, og verður ættleiðingarmiðlarinn (þ.e. sá,
sem hefur milligöngu um ættleiðingu) ávallt að
veita henni leiðbeiningar um þetta atriði og ganga
úr skugga um, að henni sé Ijóst, hvað í því felst,
að hún láti barn sitt til ættleiðingar. Með ættleið-
ingunni eru öll tengsl hennar við barnið algerlega
slitin, hún getur aldrei framar tekið það í umsjá
sína. Hversu mjög sem hagir hennar kunna að
breytast seinna til batnaðar, þótt hún jafnvel gift-
ist síðar barnsföður sínum og eignist gott heim-
ili, er ættleiðingin allt um það óriftanleg. Þótt
hún komist seinna að raun um það, að hún geti
ekki átt fleiri börn, þótt hún fái síðar ríka löngun
til þess að kynnast barninu, er jafnvel yfirleitt fyr-
ir það girt, nema þegar ættmenni eða vinafólk
ættleiðir það.
Þetta verður hver móðir að gera sér ljóst, áð-
ur en hún lætur barn sitt til ættleiðingar. Ætt-
leiðing má heita óriftanleg, þar er ekki um neina
bráðabirgðaráðstöfun á barninu að ræða. Fyrsta
skylda þeirra, sem hafa milligöngu um ættleiðingu,
er að kanna möguleika á því, hvort unnt er að
19. JÚNÍ
11