SunnudagsMogginn - 28.02.2010, Blaðsíða 28

28 28. febrúar 2010
H
laupið spýttist undan jöklinum
og jakar á stærð við tveggja hæða
hús flutu eftir ólgandi straumn-
um út eftir Skeiðarársandinum.
Eftir gosið í Gjálp höfðum við beðið eftir
stóra hlaupinu en það hafði setið á sér í mán-
uð. En nú var allt að gerast. Árið er 1996 og
stórbrotnar náttúruhamfarir sem hlífðu engu
voru að rífa í sundur brýr og vegi fyrir aust-
an.
Alltaf þegar stóratburðir eiga sér stað hefur
ljósmyndadeild Morgunblaðsins verið í við-
bragðsstöðu, tilbúin í allt þegar kallið kemur.
Við höfðum gert klárt í bænum og ég átti að
fljúga á flugvélinni minni yfir svæðið, Kjart-
an Þorbjörnsson (Golli) ljósmyndari, leigði
stærri hraðfleygari flugvél og átti að lenda á
Hornafirði og keyra í Skaftafell. Árni Sæberg
ljósmyndari fór síðan keyrandi á Lapp-
lander-jeppa með tvær tunnur af flugvéla-
bensíni, og átti að vera vestan megin við
hlaupið. Við ætluðum að hafa allt pottþétt.
Svo var þotið af stað – það mátti engan
tíma missa. Ég hafði reynt að fá einhvern
með mér til þess að fljúga á meðan ég mynd-
aði hlaupið en það gekk ekki. Það var því
ekki um annað að ræða en að fara einn þó að-
mér sé illa við að gera hvort tveggja í einu,
fljúga og taka myndir. Maður gerir þá hvor-
ugt vel. Það þarf að einbeita sér að því sem
maður er að gera.
Árni Sæberg keyrði á níutíu kílómetra
hraða (Lapplander-jeppinn komst ekki
hraðar) í flúgandi hálku, logandi hræddur
við að velta og fá tunnurnar yfir sig.
Golli var á flugi yfir hlaupinu þegar ég kom
á staðinn, hann ákvað að fljúga fyrst og
mynda á meðan allt var að gerast og lenda
síðar á Höfn og keyra til baka. Ég flaug yfir og
skoðaði mig um og kallaði í þær flugvélar
sem voru á svæðinu til að vita um alla umferð
og láta vita af mér. Það voru komnar tíu til
tólf flugvélar á svæðið og það varð að hafa
allan varann á sér. Menn flugu ákveðinn
hægri umferðarhring meðfram veginum eftir
því í hvaða átt var flogið, töluðu saman og
létu vita af sér, bæði hæð og staðsetningu.
Ég gerði mig kláran, kallaði alla upp og lét
vita að ég væri að nálgast brúna yfir Gígju-
kvísl. Brúin var að bresta og þegar ég opnaði
gluggann á flugvélinni og var að fara að
smella af myndum þá rétt kíkti ég fyrst fram
fyrir vélina til öryggis. Þá gerðist það sem ég
óttaðist mest, flugvél kom öfugan hring og
stefndi beint á mig. Það skipti engum togum
að ég varð að steypa vélinni niður, horfði á
meðan á hjólin á hinni flugvélinni þjóta
framhjá rétt fyrir ofan mig. Myndavélin
hentist aftur í og linsan skekktist. Það sást á
myndunum sem ég tók á næstu dögum, allt
sem var vinstra megin í mynd var óskýrt.
National Geographic vildi nota eina myndina
í opnu en varð að hætta við vegna þess að
myndin var skemmd.
Ég held að hjartað hafi slegið eins hratt og
hjarta getur slegið. Ég lækkaði flugið veru-
lega í örugga hæð, varð að gera það við þessar
aðstæður en þar voru engar aðrar vélar fyrir.
Ég kallaði í Golla sem var á flugi fyrir ofan og
sagði honum að það væri ómögulegt að
mynda og fljúga einn í vél. Við töluðum um
að ég skyldi fljúga lágt sem viðmiðun fyrir
myndina hans þannig að stærðin á jöklunum
kæmi fram. Það verða að vera einhver stærð-
ar viðmið í svona mynd og þá eru flugvélar
oftast besti kosturinn, jafnvel sá eini. Við
flugum nokkrar ferðir þannig að stóra
myndin varð til þegar brúin fór af hringveg-
inum við Gígju.
Það tók smátíma að ná sér niður en ég gat
sjálfum mér um kennt að vera einn að fljúga
og reyna að taka myndir í leiðinni. Það getur
enginn nema snillingurinn Ómar Ragnarsson
sem var einmitt þarna á sveimi. Þetta skipti
svo sem engu máli, allt fór vel nema linsan
mín var ónýt.
Árni Sæberg komst klakklaust á leiðarenda
en var hálfheyrnalaus eftir hávaðan í Lapp-
landernum. Það er eiginlega ekki hægt að
tala við farþega í svoleiðis bíl. Við Árni flug-
um svo saman yfir hlaupið rétt fyrir myrkur,
hlaupið var ekki komið í hámark en það átti
eftir að gerast um kvöldið eða nóttina.
Þegar við flugum lágt yfir vatnsflauminn
ætlaði Árni að taka myndir, það voru ekki
aðrar flugvélar á flugi yfir svæðinu svo við
vorum rólegir og áhyggjulausir.
„Jeeeeeeeeee maður, váááááá,“ heyrðist í
Árna í gegnum hávaðan frá hlaupinu sem yf-
irgnæfði mótorhljóðin.
Ertu ekki að taka myndir, Árni? kallaði ég
til hans í gegnum hávaðan.
„Ha, nei, þetta er svo rosalegt. Taktu ann-
an hring, ég gleymdi mér alveg. Ég verð að
upplifa þetta fyrst,“ öskraði hann í eyrað á
mér.
Ég heyrði eiginlega í skítaglottinu á Árna
fyrir aftan mig. Við fórum annan hring og
mynduðum hlaupið og horfðum á jakana
fljóta í árflaumnum.
Eftir það lentum við í ljósaskiptunum á
flugvellinum á Klaustri. Næsta dag tóku við
ný ævintýri því að risajakar á stærð við hús
höfðu skoppað upp úr jöklinum og flotið
niður alla sanda.
Við vorum að skrásetja Íslandssöguna í
myndum og vorum stoltir af því. Stundum
velti ég fyrir mér hvort fólki sé í raun alveg
sama hvort sagan sé til í myndum á Íslandi
eða ekki. Við getum alltaf bara skrifað um
hana seinna, við erum nefnilega bókmennta-
þjóð.
Hlaup sem
engu eirði
Stórbrotnar náttúruhamfarir sem hlífðu engu
voru að rífa í sundur brýr og vegi fyrir austan.
Það var hlaup í Skeiðará. En það er ekki skyn-
samlegt að fljúga sjálfur og taka myndir um leið.
Brúin farin við Skeiðará. Árni Snorrason, núverandi forstjóri Veðurstofunnar, fylgist með gangi má
Sagan bak
við myndina
Ragnar Axelsson
rax@mbl.is