SunnudagsMogginn - 07.03.2010, Síða 55

SunnudagsMogginn - 07.03.2010, Síða 55
7. mars 2010 55 N ýlega var opnuð á Kjarvalsstöðum sýn- ing á vatnslitaverkum eftir 60 listamenn undir yfirskriftinni „Blæbrigði vatnsins“. Þar birtist í fyrsta sinn ágrip af sögu íslenskrar vatnslitamálunar frá upphafi til vorra daga en elstu verkin á sýningunni eru eftir 19. aldar listamanninn Sölva Helgason. Þetta er líklega umfangsmesta samansafn vatnslitaverka er sést hefur hér á landi á einum stað, og getur að líta mörg verk sem ekki hafa áður komið fyrir sjónir almennings. Gefin hefur verið út bók samhliða sýningunni og þar ritar sýningarstjórinn, Að- alsteinn Ingólfsson, fróðlega út- tekt á sögu innlendrar vatnslita- málunar. Það er sannarlega tímabært að beina sjónum að vatnslitamálun í innlendu samhengi, enda um að ræða miðil sem á sér langa sögu. Hér á landi var hann í fyrstu notaður sem skráning- artæki í tengslum við könn- unarleiðangra erlendra og inn- lendra manna um landið. Raunar hefur Þóra Kristjáns- dóttir listfræðingur fært rök fyrir því að vatnslitamyndir í Ferðabók Eggerts og Bjarna Pálssonar séu að öllum líkindum elstu varðveittu landslags- myndirnar eftir Íslending, eða frá 1752. Það var svo á 20. öld sem hérlendir listamenn hófu að nýta sér möguleika vatnslitanna til beinnar tjáningar hugmynda og hughrifa andspænis nátt- úrunni, en náttúrutengd verk hafa auðvitað leikið stórt hlut- verk í íslenskri listasögu. Uppsetning er í meg- indráttum þannig að öðrum megin í salnum eru sam- tímaverk, og eldri verk hinum megin. Á veggjum næst inn- ganginum hanga myndir af frá- sagnarlegum, fígúratífum eða fantasíukenndum toga en á veggjum fjær sjást óhlutbundn- ari verk þar sem áherslan er á liti, form og línur. Á endaveggj- unum beggja vegna, eru svo landslagsverk, auk þess sem miðrýmið er að stórum hluta nýtt undir landslagstengd verk. Hér má staðfesta hvernig margir í hópi viðurkenndustu listamanna þjóðarinnar hafa fengist við þennan miðil með ýmsum hætti, í fortíð jafnt sem samtíð, þó að oft hafi verið hljótt um þá iðju. Vitaskuld eru sýnd verk listamanna sem þekktir eru fyrir ástundun vatnslitamálunar samhliða olíu- málun og má þar nefna Ásgrím Jónsson, Eirík Smith og Hafstein Austmann. Þarna eru nokkuð mörg verk eftir Ásgrím en skilningur hans á fljótandi eig- inleikum og gagnsæi miðilsins stuðlaði að framúrskarandi hæfileikum hans til vatnslita- málunar og hafa margir lista- menn, sem fengist hafa við vatnslitamálun, litið til verka hans. Í túlkun tærleika íslenskr- ar birtu, og náttúrulitbrigða, beitti hann penslinum oft af un- aðslegri fimi, dirfsku og næmni. Verk Ásgríms eru staðsett við hlið annarra glæsilega útfærðra landslagsverka, m.a. eftir Brynjólf Þórðarson og Höskuld Björnsson, en þar sést jafnframt hvernig myndir hans skera sig jafnan úr. Spunakennt litaflæði í verk- um Ásgríms endurómar í óhlut- bundnari verkum listamanna á borð við Nínu Tryggvadóttur og Svavar Guðnason sem bæði fara geysivel með lit. Slíkt flæði nýt- ur sín einnig afar vel í fígúratíf- um verkum Kristjáns Davíðs- sonar og Magnúsar Kjartanssonar. Flæðandi eig- inleikar miðilsins eru hluti af sálrænni merkingu verka Ingi- leifar Thorlacius og Valgerðar Briem. Sérstök efniskennd skapast í verkum eftir Pál Guð- mundsson frá Húsafelli og Hlíf Ásgrímsdóttur við flæði vatns um óvenjustórar pappírsarkir. Falleg úrvinnsla á gagnsæjum eiginleikum miðilsins sjást í mörgum verkum, stundum með örfáum litum, annars staðar skapa mörg litalög jarðbundinn eða skreytikenndan þéttleika. Sum verk eru (vatns)litaðar teikningar, t.d. nostursleg port- rettmynd Barböru Árnason af Valgerði Briem. Í verkum sam- tímalistamanna gætir m.a. mynsturkenndar, skrásetn- ingar, minninga eða ummerkja, t.d. í fallegum verkum Sólveigar Aðalsteinsdóttur og Hörpu Árnadóttur en verk þeirrar síð- astnefndu njóta sín vel í dags- birtu (við kaffistofuna). Port- rettmyndir Kjarvals sýna að teiknihæfileikar hans eru fljót- andi og „malerískir“. Í heild má segja að á sýning- unni sé margt um fína drætti og ýmislegt forvitnilegt að sjá. Vandasamt er þó að setja upp sýningu á 140 verkum eftir 60 listamenn í einum sal, ekki síst vegna sérstöðu þessa blæ- brigðaríka miðils. Verkin þurfa andrými en upphenging verk- anna er ansi þétt sem veldur því að sýningarreynslan er óþarf- lega krefjandi og yfirbragð sýn- ingarinnar dálítið runukennt, þótt vissulega dragi skilrúm, þrívíð verk og „innsetning“ Páls á Húsafelli úr slíku. Að ósekju hefði mátt fækka verkum eða tengja sýninguna betur inn í fremra rýmið þar sem dagsbirtu nýtur við og þar er reyndar li- taslæða Halldórs Ásgeirssonar á glugga. Og því ekki að nota spjöld með hnitmiðuðum skýr- ingartexta á völdum stöðum til að auðvelda sýningargestum að átta sig á samhengi verka? Hér er enda um sögulegt yfirlit að ræða. Vissulega er framtakið lofsvert – að leyfa ljósi vatnslit- anna að skína – en þeir hefðu vafalaust notið sín betur í bjart- ari rýmum með ofanbirtu eða í rýmum sem bjóða upp á meiri nánd og góða lýsingu. Vatnsdrættir MYNDLIST Blæbrigði vatnsins – ýmsir listamenn Listasafn Reykjavíkur – Kjarvalsstaðir Til 25. apríl 2010. Opið alla daga kl. 10-17. Aðgangur ókeypis. Sýning- arstjóri: Aðalsteinn Ingólfsson. Anna Jóa Kvöld við Skerjafjörð eftir Ásgrím Jónsson. „Í túlkun tærleika íslenskrar birtu, og náttúrulitbrigða, beitti hann penslinum oft af unaðslegri fimi, dirfsku og næmni,“ segir rýnirinn um vatnslitamyndir Ásgríms. LISTASAFN ÍSLANDS ÞJÓÐMINJASAFN ÍSLANDS Áttu forngrip í fórum þínum? Sunnudaginn 7. mars kl. 14-16 Barnaleiðsögn Sunnudaginn 7. mars kl. 14 Fyrir ári Síðasta sýningarhelgi Opið alla daga nema mánudaga 11-17 Aðgangur ókeypis fyrir börn www.thjodminjasafn.is - s. 530 2200 Söfnin í landinu í samstarfi við Listasafn Íslands ÍSLENSK MYNDLIST hundrað ár í hnotskurn Leiðsögn sunnud. 6. mars kl. 15 Rakel Pétursdóttir OPIÐ: Fim.–sun. kl. 12-18 AÐGANGUR ÓKEYPIS www.listasafnarnesinga.is Hveragerði NÆSTU SÝNINGAR ANGURVÆRÐ Í MINNI 11.3.-2.5. VINNUSTAÐIR ALVÖRU KARLA 11.3.-11.4. SAFNBÚÐ B Ó K A M A R K A Ð U R - Lýkur sunnudaginn 7. mars VALDIR TITLAR - allt að 70% afsláttur Fríkirkjuvegi 7, 101 Reykjavík, sími 515 9600 OPIÐ daglega kl. 11-17, lokað mánudaga Allir velkomnir! ÓKEYPIS AÐGANGUR www.listasafn.is ÞJÓÐMENNINGARHÚSIÐ Handritin – Saga þeirra og hlutverk um aldir. ÍSLAND::KVIKMYNDIR 1904-2009. Þróun kvikmyndagerðar á Íslandi. Um 100 íslenskar kvikmyndir, sem hægt er að skoða í fullri lengd. „Íslendingar“. Ljósmyndasýning Sigurgeirs Sigurjónssonar og Unnar Jökulsdóttur. Þjóðarsálin fönguð í myndum og texta. Póstkortaár. Vingjarnleg póstkort frá Veru og Jarþrúði til ókunnugs fólks úti í heimi. ÞJÓÐMENNINGARHÚSIÐ, Hverfisgötu 15, Reykjavík Opið daglega kl. 11.00 -17.00. www.thjodmenning.is Listasafn Reykjanesbæjar Ljósmyndasýningin Spegilsýnir: Bára Kristinsdóttir, Einar Falur, Jónatan Grétarsson, Katrín Elvarsdóttir, Spessi, Þórdís Erla Ágústdóttir. Byggðasafn Reykjanesbæjar Bátasafn Gríms Karlssonar Opið virka daga 11.00-17.00 helgar 13.00-17.00 Aðgangur ókeypis reykjanesbaer.is/listasafn VÍKINGAHEIMAR Skipið Íslendingur og sögusýning - Söguleg skemmtun VÍKINGABRAUT 1 - REYKJANESBÆ Opið alla daga frá 11:00 til 18:00 Sími 422 2000 www.vikingaheimar.com info@vikingaheimar.com

x

SunnudagsMogginn

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: SunnudagsMogginn
https://timarit.is/publication/785

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.