Svanir - 01.05.1939, Blaðsíða 31

Svanir - 01.05.1939, Blaðsíða 31
29 mjög fagrir og sérstaklega þó umhverfi þeirra. 1 þá hafa nú nýlega verið sprengdir laxastigar með góðum árangri. Helztu þverár Norðurár eru: Hellisá og Austurá að aust- an, en að vestan Búrfellsá, Hvassá (hjá Fornahvammi), Sanddalsá, Litlaá (hjá Hvammi), Dýrastaðaá, Búðardalsá, Bjarnadalsá og loks Hrauná, lítill lækur, er kemur fram úr Hreðavatni. Alla jafna eru ár þessar fremur vatnslitlar, en voru löngum slæmir farartálmar í vatnavöxtum, áður en brýr komu á þær, einkum þó Hvassá, Sanddalsá og Bjarnadalsá; gátu þær oft orðið ófærar. Eina stöðuvatn dalsins er Hreðavatn, nál. l1/^ km.- að stærð. Það er neðst í dalnum, vestanvert við Grábrókar- hraun, í grunnu dalverpi, er opnast til norðausturs, og hefir vatnið myndazt við það, að hraunið hefir stíflað af- rennsli dalsins. I vatninu eru tveir skógivaxnir hólmar. Það er víða alldjúpt og nokkur silungur í því. Talið er að Norðurárdalur hafi myndazt við landsig, þannig, að hin mikla basalthella, sem er undirstaða lands- ins, hafi rofnað og því næst missigið umhverfis sprung- urnar; sjást þess glöggar menjar í Grjóthálsi (stallasig). Basaltlögin íslenzku eru til orðin við eldsumbrot, þannig, að hver hraunbreiðan hefir hlaðizt ofan á aðra. Myndun- arskeið þeirra eru talin tvö, og er því talað um eldri basalt- lögin, sem mynduðust snemma á Nýju-öldinni, og yngri basaltlögin, sem urðu til á síðara hluta hennar. f millitíð (á Miosentímanum) hafa orðið hlé á eldsumbrotunum og þá myndazt allþykk móbergshella. f fjallinu fyrir ofan Hreðavatn finnast víðáttumikil surt- arbrandslög í móbergi þessu, og á nokkrum stöðum sjást heillegar leifar trjáblaða í steingerðum leir. Þessar gróður- leifar sýna, að á Miosentímanum hefir loftslag verið svip- að hér á landi og nú er suður við Miðjarðarhaf. Hávaxnir hlyn- og beykiskógar hafa þakið landið með sínum fögru krónum. En svo kom að því, að þessi íslenzka paradís varð að lúta í lægra haldi fyrir hamförum náttúruaflanna. Eldgos hófust að nýju og þykk berglög lögðust yfir hinn
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116

x

Svanir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Svanir
https://timarit.is/publication/805

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.