Vera - 01.02.1999, Side 30

raunávöxtun
íslenskra sjóða
Lifeyrissjóðurinn Hlíf er stofnaður af Vélstjórafélagi íslands og
Skipstjóra- og stýrimannafélaginu Öldunni en þangað geta allír
greitt sem eru á persónubundnum kjarasamningum, þ.e. ekki
skyldugir samkvæmt kjarasamningum að greiða í einhvern ann-
an sjóð. Sjóðurinn náði hæstu ávöxtun íslenskrá lifeyrissjóða á
árunum 1993 til 1997, 11,1%, en ekki hafa verið birtar tölur fyrir
árið 1998. Sjóðurinn hefur nýlega stofnað séreignadeild og
þangað er öllum frjálst að greiða. Valdimar Tómasson er for-
stöðumaður sjóðsins og eini starfsmaður hans, en til stendur að
bæta við starfsmanni vegna aukinna umsvifa.
Valdimar hjci Lífeyrissjóðnum
Valdimar segir að um 30% sjóðfélaga hafi nú þegar ákveðið að auka sparn-
að sinn um 2% frá því reglur um það gengu í gildi um sl. áramót. Fólk tek-
ur því vel að fá þessí prósent undanþegin tekjuskatti en ekki er þó um nið-
urfellingu skattlagningar að ræða heldur frestun, því greiðslur úr lífeyrissjóðum eru
skattlagðar þegar til útborgunar kemur.
„Ég hef bent fólki á aö með þessurn viðbótarsparnaði geti það komið sér upp
sjóði sem það getur nýtt fyrstu þrjú ár eftirlaunaaldursins og passað að þær
greiðslur fari ekki yfír skattleysismörk. Þanmg getur fólk frestað töku ellilífeyris úr
samtryggíngarsjóðnum en meö frestun f þrjú ár hækkar mánaðargreiðslan um
21 %,” segir Valdimar.
Samkvæmt skýrslu bankaeftirlíts Seðlabanka íslands var Lífeyrissjóðurínn Hlíf
með hæstu ávöxtun íslenskra lífeyrissjóða árið 1997, eða 13,5%, og einnig ef lítið
er á meðaltal áranna 1993 til 1997, eða 11,1%, en þá var meðaltal 50 sjóða
6,82%. Valdimar þakkar þennan góða árangur því að árið 1994 fór Hlíf, fyrstur is-
lenskra lifeyrissjóða, með um helming fjárrnuna sinna til ávöxtunar erlendis og hef-
ur þá reglu að dreifa ávöxtuninni sem víðast.
„Góð ávöxtun skíptir mestu þegar fólk velur sér séreignasjóði og þá munar rnik-
ið um hvert prósent,” segir Valdimar og setur upp þrjú dæmi af manneskju sem
byrjar 25 ára gömul að leggja fyrir 2,2% af 200.000 króna launum. Þegar hún verð-
ur 67 ára mun þessi eign verða: 4.974.000 krónur sé miðað við 3,5% ávöxtun -
12.596.000 krónur sé miðað við 7% ávöxtun en 39.995.000 krónur sé miðað við
11% ávöxtun.
„Hjá okkur er heímilt að hefja greiðslur úr séreignadeild við 60 ára aldur og taka
ínneignina út á sjö árum. Eftir að 67 ára aldri er náð má taka lífeyrissparnaðinn út
í einu lagi en eínnig er heimilt að taka inneignina út á lengri tíma og njóta þannig
betur vaxta og skattahagræðis". Að lokum gat Valdimar þess að samtryggingar-
deildin hjá Hlíf væri opin öllum sem eru sjálfstæðir atvinnurekendur eða rneð per-
sónubundinn kjarasamning. Þeir sem eru á kjarasamningum einstakra stéttarfé-
laga eru hins vegar bundnir við lífeyrissjóð viðkomandi stéttarfélags.
að mynda sjálfstæð réttindi maka hans. Vert er
að benda konum á að kynna sér þessa mögu-
leika ef þær hafa ekki verið eða eru af einhverj-
um ástæðum ekki úti á vinnumarkaði. Auðvit-
að er sjálfstæður réttur kvenna í lífeyrissjóðum
mikilvægasta trygging þeirra í ellinni en þessi
möguleiki getur bætt þeim upp það tímabil
sem þær greiða ekki í lífeyrissjóð.
Ekki lengur œvílangur
makalífeyrir
Lífeyrissjóðakerfið hér á landi er tiltölulega
ungt, var ekki lögfest fyrr en árið 1974. í kjara-
samningum 1969 var samið um stofnun lífeyr-
issjóða á almennum vinnumarkaði og eftir það
hefur launafólki verið skylt að greiða hluta
launa sinna í lífeyrissjóð. Margt eldra fólk á því
ekki mikil réttindi í lífeyrissjóðum og þarf að
treysta á almannatryggingakerfið þar sem
greidd eru ellilaun, að upphæð 14.155 fyrir ein-
stakling og 15.728 krónur fyrir hjón, og tekju-
trygging fyrir þá sem ekki ná lágmarksfram-
færslu á mánuði sem er nú um 65.000 krónur.
Eitt af því sem breyst hefur í lífeyriskerf-
inu frá því það var fyrst lögfest er greiðsla
makalífeyris sem í upphafi var tryggður eftirlif-
andi maka til æviloka. Þegar Seðlabankinn hóf
eftirlit með lífeyrissjóðunum árið 1992 kom í
Ijós að margir sjóðir myndu ekki geta staðið við
skuldbindingar sínar f framtíðinni og því var
leitað ráða til þess að spara. [ því skyni var
ákveðið að fella niður ákvæðið um ævilangan
makalífeyri og í staðinn var sett lágmark við tvö
ár. Rökin fyrir breytingunni voru þau að algeng-
ast væri að hjón væru bæði úti á vinnumarkaði
og því væru tvö ár aðlögunartími fyrir eftirlif-
andi maka.