Almanak Hins íslenska þjóðvinafélags - 01.01.1986, Page 5

SKÝRINGAR VIÐ ALMANAKIÐ
fB Fánadagur D Tunglið h Satúrnus
• Nýtt tungl 9 Merkúríus W Úranus
€ Fyrsta kvartil 9 Venus V Neptúnus
O Fullt tungl <J Mars E Plútó
3 Síðasta kvartil 2J- Júpíter Stjörnuhröp
í töflum um sólargang telst dögun þegar sólmiðjan á uppleið er 18°
undir sjónbaug (láréttum sjóndeildarhring) og dagsctur þegar sól er
jafnlangt undir sjónbaug á niðurleið. Er þá himinn aldimmur yfir at-
hugunarstað. Birting og myrkur reiknast þegar sólmiðjan er 6° undir
sjónbaug. Sólarupprás og sólarlag telst þegar efri rönd sólar sýnist
vera við sjónbaug og er þá reiknað með ljósbroti í andrúmsloftinu sem
nemur 0,6°. Hádegi er þegar sólmiðjan er í hásuðri. Miðnætti (lág-
nætti) er 12 stundum síðar. Sólarhæð (H°) er hæð sólmiðju yfir sjón-
baug á hádegi (ljósbrot meðreiknað).
Um björtustu fastastjörnur og reikistjörnur er þess getið hve bjartar
Þ*r eru, hvenær þær eru í hásuðri frá Reykjavík og hve hátt þær eru þá
yfir sjóndeildarhring. Einnig er tekið fram, í hvaða átt og hæð stjörn-
urnar eru við myrkur og í birtingu. Birtan er tilgreind í birtustigum, og
fer stigatalan lækkandi eftir því sem stjarnan er bjartari (björtustu
stjörnurnar fá mínusstig). Punktalína merkir að stjarna sé undir sjón-
haug allan myrkurtíma sólarhringsins.
Merkinu \ fylgir nafn þeirrar loftsteinadrífu sem um er að
ræða. Hverrar drífu gætir venjulega í nokkrar nætur, en merkið er sett
við þá dagsetningu sem svarar til hámarksins.
Fjarlægð tungls er tilgreind í megametrum (Mm) en sólar í gíga-
metrum (Gm).
$ 3° S J kl. 07 merkir að Venus sé 3° sunnan við tunglið kl. 07. Út-
reikningarnir miðast við Reykjavík, en tíminn er stundum tilgreindur
þótt tungl sé undir sjónbaug þar þegar samstaðan verður.
9 lengst í austur (18°) merkir að Merkúríus sé lengst í austur frá sólu
°8 að fjarlægð hans frá sólu á himinhvolfinu sé 18°.
Tungl hæst (44°) merkir að tungl sé hærra á lofti í hásuðri frá
Reykjavík en dagana á undan og eftir, og að hæð þess nemi 44°.
Táknið 5 í stað tölu í tungldálkunum merkir að tungl sé svo sunnar-
'cga á himinhvelfingunni að það nái ekki að koma upp í Reykjavík.
Táknið li merkir að tungl sé svo norðarlega á hvelfingunni að það
setjist ekki.
Feitt letur í flóðdálkunum auðkennir hæstu flóðin. Flóðhæð í
Reykjavík (tilgreind í svigum) reiknast frá fleti sem er 0,22 m undir
sJávarborði á meðalstórstraumsfjöru, þ. e. 2,15 m undir meðalsjávar-
borði og 1,82 m undir núllpunkti hæðakerfis Reykjavíkur.
Um tímareikning. I almanaki þessu eru allar stundir taldar eftir mið-
f'ma Greenwich sem nú er íslenskur staðaltími. Á stöku stað reiknast
stundirnar fram yfir 24. Pannig myndi tímasetningin „25 32“ hinn 12.
janúar tákna það sama og 01 32 hinn 13. janúar.
(3)