Fréttablaðið - 06.10.2012, Blaðsíða 20

20 6. október 2012 LAUGARDAGUR
Þegar vegstæði fyrir nýjan Álfta-nesveg var valið var sérstaklega
horft til þess að varðveita náttúru-
og menningarminjar sem finna má í
hrauninu. M.a. voru mótíf Kjarvals
kortlögð og leitast við að raska sem
minnst úfnu hrauni og svipmiklu.
Í umræðu um framkvæmdina
hefur mörgum rangfærslum verið
haldið á loft og verður hér reynt að
leiðrétta þær.
Fremstur á sviði náttúruverndar
Þeir sem eiga erindi um núverandi
Álftanesveg þekkja nauðsyn þess
að tryggja þar greiðari og örugg-
ari samgöngur. Það verður ekki
gert nema með framkvæmdum
í hrauninu. Í þessu samhengi er
rétt að árétta að umhverfisvernd
og góð tengsl byggðar og náttúru
eru eitt af helstu áherslumálum
bæjaryfirvalda í Garðabæ. Garða-
bær hefur tekið afgerandi forystu
á höfuðborgarsvæðinu hvað varðar
friðlýsingar náttúrusvæða. Gálga-
hraun, Skerjafjörður og Vífils-
staðavatn hafa þegar verið friðlýst,
samkvæmt náttúruverndarlögum,
alls um 300 hektarar, og uppi eru
áætlanir um friðlýsingar Búrfells,
Búrfellsgjár, Vífilsstaðahrauns og
Garðahrauns langt umfram áætlan-
ir ríkisins á náttúruverndaráætlun,
alls um 450 hektarar.
Unnið í samræmi við lög
Eins og bent hefur verið á er í 37.
grein náttúruverndarlaga kveð-
ið á um að jarðmyndanir eins og
eldhraun njóti sérstakrar verndar
og að forðast skuli röskun þeirra
eins og kostur er. Veglagningin
hefur því farið í gegnum vandað
umhverfismats- og aðalskipulags-
ferli. Niðurstaða þeirrar vinnu er
að skynsamlegast sé að leggja veg-
inn í þeirri legu sem framkvæmda-
leyfið gerir ráð fyrir enda valdi hún
minnstri röskun á umhverfinu. Fyr-
irhuguð veglagning varðar því ekki
við lög, eins og haldið hefur verið
fram.
Menningarminjar varðveittar
Við matið á umhverfisáhrifum
Álftanesvegar var unnin fornleifa-
könnun af Orra Vésteinssyni forn-
leifafræðingi þar sem m.a. voru
skoðaðar fornar leiðir og minjar.
Auk þess voru mótíf Kjarvals kort-
lögð eftir því sem unnt var og hafði
það áhrif á val vegstæðis. Einnig
var leitast við að raska sem minnst
úfnu hrauni og svipmiklu. Um
Garðahraun lágu hins vegar alla
tíð fjölfarnar leiðir sem Álftanes-
vegur mun óhjákvæmilega þvera á
nokkrum stöðum. Aðalatriðið er að
vandað hefur verið til verka, staðið
hefur verið lögformlega að málum
og unnið fyrir opnum tjöldum. Nið-
urstaða umhverfismats var að 3 af
4 leiðum sem stillt var upp, væru
ásættanlegar.
Dregið úr byggð í hrauninu
Andstæðingar vegarins hafa bent
á að Garðabær hafi látið reisa heilt
íbúðarhverfi í hrauninu og telja
það til vitnis um óvirðingu bæj-
aryfirvalda fyrir náttúrunni og
menningarminjum. Hið rétta er að
gert hefur verið ráð fyrir byggð í
Garðahrauni á þessum stað í um
30 ár. Í núgildandi aðalskipulagi
hefur verið dregið verulega úr
þeirri byggð sem áður var ráðgerð.
Að auki hefur bæjarstjórn ákveðið
að byggja ekki nyrsta hluta byggða-
flekans sem aðalskipulag gerir ráð
fyrir m.a. vegna þess að þar er að
finna mótíf Kjarvals og minjar um
dvöl hans þar.
Óbreyttar forsendur
Enn ein röksemdin sem heyrst
hefur gegn lagningu vegarins er að
forsendur hafi breyst þar sem ekki
verði jafn mikil byggð í Garðaholti
og áður var gert ráð fyrir. Þetta er
ekki rétt. Samkvæmt aðalskipu-
lagi er gert ráð fyrir íbúðarbyggð í
Garðaholti á um 130 ha svæði. Það
ræðst af þeim þéttleika sem verður
á svæðinu hver íbúafjöldinn verð-
ur. Því er nauðsynlegt að gera ráð
fyrir að þar geti orðið byggð fyrir
allt að 8.000 manns. Þessar forsend-
ur hafa því ekki breyst. Garðabær
hefur á hinn bóginn ákveðið að vest-
asti hluti holtsins, Garðahverfið,
fái að halda sér nánast óbreyttum
enda ómetanlegt svæði með tilliti
til menningar-og búsetulandslags.
Íbúar Garðaholts og höfuðborgar-
svæðisins munu njóta þess um alla
framtíð.
Aukið umferðaröryggi
Að lokum er rétt að ítreka að mark-
mið framkvæmdarinnar eru að
bæta vegsamband við Álftanes þar
sem nú er 2.500 manna byggð og
ekki síst að auka umferðaröryggi.
Nýr Álftanesvegur mun einnig
tengja fyrirhugaða byggð á Garða-
holti og núverandi íbúðarbyggð á
Hraunsholti við Álftanes. Hags-
munir eru miklir á báða bóga, þ.e.
annars vegar að ná markmiðum
framkvæmdarinnar og hins vegar
að verja náttúru- og menningar-
minjar. Eins og áður í Garðabæ
hefur verið valin sú leið sem er lík-
legust til að sætta bæði sjónarmið-
in og tryggja góð tengsl byggðar og
náttúru.
Staðreyndir um Álftanesveg
Skipulagsmál
Gunnar
Einarsson
bæjarstjóri Garðabæjar
ÁLFTANESVEGUR Úr umhverfismatsskýrslu Álftanesvegar 2002, bls. 52. Hér má sjá
hvernig þekkt Kjarvalsmótíf hafa verið staðsett (rauðir punktar) sem og sérstæðar
hraunmyndanir (grænir punktar). Það er leið D sem hefur orðið fyrir valinu en
leiðum B og C sem eru blálitaðar á myndinni var hafnað.
Skólaskýrsla 2012 er nýkomin út, ýtarlegasta ritið sem hér
kemur út árlega um skólamál, og
Samband íslenskra sveitarfélaga
á hrós skilið fyrir framtakið. Ég
staldraði við tölur um leikskóla í
ljósi frétta um að sáralítil aðsókn
væri í nám fyrir leikskólakenn-
ara. Tölurnar eru býsna sláandi.
95% fimm ára barna eru í leik-
skóla og yngri börnum fjölgar
hratt. Jafnframt hefur dvalartími
barna lengst. Í leikskólum sveitar-
félaga eru 59% barna 7-8 tíma á
dag, en 31% níu tíma eða lengur;
það er langur vinnudagur. Í sjálf-
stætt reknum leikskólum eru 67%
barna 7-8 tíma á dag, en 26% níu
tíma eða lengur. Hálfsdagsbörnum
hefur fækkað niður í 1%.
Það er dagljóst að leikskóla-
kennarar eru allt of fáir, og ég
óttast að fimm ára nám með til-
heyrandi kostnaði rími ekki vel
við ýmis starfskjör sem boðið er
upp á, t.d. laun. Jafnframt fjölgar
þeim grunnskólum sem bjóða upp
á nám fyrir fimm ára börn þannig
að skilin milli leik- og grunnskóla
verða að vera sveigjanleg.
Grunnskólalög eru afdráttarlaus
hvað varðar lengd grunnskólans,
hann er tíu ár. Á hvaða skólastigi
eru þá fimm ára börn sem fylgja
skilgreindri námskrá grunn-
skóla? Illu heilli urðu skil milli
grunn- og framhaldsskóla skarp-
ari þegar fjarnám var afnumið í
sparnaðarskyni, en margir nem-
endur 10. bekkjar nýttu sér það. Ég
held að það sé tímabært að skoða
þetta allt í samhengi. Það hlýtur
að vera nemendum til hagsbóta að
hafa skil skólastiganna fljótandi,
ef ég má orða það svo, með því
móti einu fá einstaklingar hæfi-
lega ögrandi nám, sem hvetur þá
til frekari fróðleiksleitar og skiln-
ings. 95% nemenda eru í skóla frá
fimm ára aldri upp í 18 ár, flestir
lengur. Þetta eiga menn að hafa í
huga. Hvert skólastig er alls ekki
sér á báti, heldur hluti af heild –
sem því miður er ekki heild!
Sveigjanleg skólaskil
Menntamál
Sölvi
Sveinsson
skólastjóri
Landakotsskóla
ÍS
L
E
N
S
K
A
/S
IA
.I
S
/I
C
E
6
13
42
1
0/
12
* Innifalið: Flug með Icelandair ásamt flugvallarsköttum, gisting í tvíbýli á Hótel Absalon í 3 nætur með morgunverði, akstur til/frá flugvelli og á hótel
ásamt öllum öðrum akstri, skoðunarferð um gamla bæinn með Sigrúnu Gísladóttur, 1 aðgöngumiði í Tívolí , „julefrokost“ á Apropos og sigling um síkin
með Jazzbandi Michael Böving.
KAUPMANNAHÖFN
AÐVENTUFERÐ
FYRIR ELDRI BORGARA
Verð: 108.600 kr.* á mann í tvíbýli
(aukagjald fyrir einbýli: 11.300 kr.).
Við munum komast í sannkallaða danska
jólastemningu í aðventuferð eldri borgara til
Kaupmannahafnar 25.–28. nóvember.
Icelandair skipuleggur ferðina í samvinnu við
Landssamband eldri borgara,
Emil Guðmundsson og Hotelbokanir.is. Þetta
verða fjórir indælir dagar þar sem við skoðum
okkur um í borginni og upplifum eitt og annað
skemmtilegt undir fararstjórn Emils
Guðmundssonar.
+ Nánari upplýsingar hjá hópadeild Icelandair:
50 50 406 I hopar@icelandair.is
Þýðingastyrkir Bókmenntasjóðs
Bókmenntasjóður auglýsir eftir umsóknum
um styrki til þýðinga á íslensku en næsti
umsóknarfrestur er 1. nóvember 2012.
Hlutverk Bókmenntasjóðs er að efla íslenskar bókmenntir
og bókaútgáfu. Bókmenntasjóður styrkir meðal annars
útgáfu frumsaminna verka og þýðingar bókmennta á
íslensku, en stuðlar einnig að kynningu íslenskra
bókmennta heima og erlendis og sinnir öðrum verkefnum
sem falla undir verksvið sjóðsins.
Umsóknareyðublöð og nánari upplýsingar fást á heimasíðu
Bókmenntasjóðs, www.bok.is, í gegnum netfangið
bok@bok.is og á skrifstofu sjóðsins.
Bókmenntasjóður
Austurstræti 18
101 Reykjavík
Save the Children á Íslandi