Fréttablaðið - 06.10.2012, Blaðsíða 18

18 6. október 2012 LAUGARDAGUR
Hinn 3. október sl. stóðu Samtök atvinnulífsins fyrir fundi um
samkeppnislögin og framkvæmd
þeirra. Tilefnið var nýútkom-
in skýrsla samtakanna um sama
efni. Ástæða er til að fagna allri
umræðu um þessi mál. Við sem
eigum tíð samskipti við atvinnulíf-
ið vitum hversu mikið samkeppn-
ismál brenna á fyrirtækjum, neyt-
endum og samfélaginu öllu nú um
stundir.
Í þessari umræðu kallar Sam-
keppniseftirlitið eftir því að
umfjöllun um hugsanlegar endur-
bætur á samkeppnislögunum taki
mið af þeirri erfiðu stöðu sem víða
ríkir í atvinnulífinu.
Það veldur því vonbrigðum við
lestur á skýrslu samtakanna að til-
lögur þeirra miða nær allar að því
að þrengja eða fella niður heimild-
ir Samkeppniseftirlitsins. Heimild-
ir sem löggjafinn hefur talið mikil-
vægar til þess að tryggja hagsmuni
atvinnulífsins og neytenda.
Fyrir þessu eru færð þau rök
að reglurnar séu séríslenskar.
Þar fara samtökin með rangt mál.
Heimildir íslenskra samkeppnis-
laga eiga sér í öllum tilvikum hlið-
stæður í löggjöf erlendis. Miður
er ef hagsmunaaðilar kjósa að
leita lægsta samnefnarans í sam-
keppnislöggjöf nágrannalandanna
og horfa þannig fram hjá þörfum
íslensks samfélags út frá aðstæð-
um hér.
Í skýrslunni er hvergi að sjá að
samtökin hafi tekið til athugunar
hvort tilefni væri til þess að bæta
við heimildum til þess að tryggja
framkvæmd samkeppnislaga. Stað-
reyndin er nefnilega sú að vel væri
hægt að styrkja samkeppnislögin í
takt við löggjöf erlendis.
Nefna má sem dæmi að hér á
landi hefur Samkeppniseftirlit-
ið ekki heimildir til þess að leita
gagna á heimilum stjórnenda grun-
aðra fyrirtækja, eins og reyndin er
víða, t.d. annars staðar á Norður-
löndunum. Þá þekkjast heimildir
til handa samkeppnisyfirvöldum til
þess að hlutast til um að stjórnend-
ur brotlegra fyrirtækja teljist ekki
hæfir til að stjórna fyrirtækjum í
tiltekinn tíma eftir brot.
Því miður sjá forsvarsmenn
Samtaka atvinnulífsins ástæðu
til þess að gera málflutning Sam-
keppniseftirlitsins tortyggilegan
í opinberri umræðu. Er eftirlitið
sagt ómálefnalegt, spyrna fast við
fótum til að halda í séríslenskar
reglur og leggja fæð á stærri fyr-
irtæki.
Ekki er hægt að fallast á þenn-
an málflutning. Fyrir Samkeppn-
iseftirlitinu vakir ekkert annað en
að standa vörð um hagsmuni neyt-
enda, atvinnulífsins og samfélags-
ins alls. Þar skiptir miklu máli að
ný og smærri fyrirtæki geti hafið
starfsemi og dafnað við hlið stærri
fyrirtækja.
Það er brýnt fyrir þjóðarhag
að Samtök atvinnulífsins og aðrir
hagsmunaaðilar í atvinnulífinu
leggist á árar í þessari baráttu, í
stað þess að leita að lægsta sam-
nefnaranum við mótun samkeppn-
islaga og gera framkvæmd þeirra
tortryggilega.
Næsta ár er erfiðasta árið í fjármögnun Orkuveitunn-
ar skv. fimm ára aðgerðaráætl-
un eigenda sem samþykkt var til
bjargar fyrirtækinu fyrir hálfu
öðru ári. Þá greiðir OR niður lán
sem nemur 25 milljörðum króna.
Þetta er stærsti áfangi í lækkun
skulda skv. aðgerðaráætluninni og
án efa stærsta niðurgreiðsla lána
í sögu íslenskra sveitarfélaga. Í
nýrri 5 ára áætlun sem stjórn OR
samþykkti á fundi sínum nýverið
kemur fram að alls muni skuldir
fyrirtækisins lækka um 100 millj-
arða, úr 241 milljarði króna í 144
milljarða króna frá 2009-2018 (sjá
súlurit). Eiginfjárhlutfall mun
nær tvöfaldast frá 2013 til 2018,
úr 23,8% í 44,3%, sem verður að
teljast afar viðunandi.
Unnið er eftir skýru plani
Það er sjálfsagt að rifja það upp
að ef aðgerðaráætlunin, sem fékk
heitið „Planið“, hefði ekki komið
til hefðu borgarbúar staðið frammi
fyrir greiðsluþroti Orkuveitunnar á
miðju síðasta ári. Í Planinu fólst að
loka 50 milljarða gati í fjármögn-
un OR til ársins 2016. Ýmsir hafa
spurt um framgang aðgerðaráætl-
unarinnar og hvort hún hafi reynst
raunhæf. Því er til að svara að gerð
er grein fyrir framgangi hennar
með ársfjórðungslegum skýrslum
til eigenda sem jafnframt eru
kynntar opinberlega og í Kauphöll.
En rifjum upp stóru myndina.
Gjaldskrárbreytingar skila
8 milljörðum á 5 árum
Einstaka sinnum er þeirri skoð-
un hreyft að vandi OR hafi alfar-
ið verið leystur með því að hækka
gjaldskrár. Því fer fjarri. Hækk-
anirnar voru þó umtalsverðar og
skipta töluverðu máli fyrir bættan
rekstur OR. Á fimm árum er gert
ráð fyrir að gjaldskrárbreytingar
skili 8 milljörðum af þeim 50 sem
upp á vantaði í fjármögnun OR. En
hvernig verður hinum 42 milljörð-
unum náð?
Niðurskurður í rekstri og
fjárfestingum 20 milljarðar
Verulega munar um minni fjárþörf
vegna niðurskurðar í fjárfesting-
um og rekstri Orkuveitunnar. Við-
kvæmastar og erfiðastar voru upp-
sagnir starfsfólks og samdráttur í
starfsmannahaldi eftir öðrum leið-
um. Starfsfólki hjá OR hefur fækk-
að úr liðlega 600 í 423 starfsmenn
frá 2010 til 2012, eða um tæplega
þriðjung, en alls átti rekstarhag-
ræðing innan OR að skila 5 millj-
örðum. Niðurskurður í fjárfest-
ingum í veitukerfum átti að skila
öðrum 15 milljörðum. Árangur á
báðum sviðum hefur náðst fyrr en
að var stefnt.
Víkjandi lán frá eigendum
12 milljarðar
Áætlunin gerði einnig ráð fyrir
víkjandi lánum frá eigendum.
Annars vegar 8 milljörðum til að
forða bráðavandanum sl. vor og
hins vegar 4 milljörðum á þyngsta
árinu 2013. Þessar lánveitingar
munu ganga eftir og hefur Reykja-
víkurborg sett til hliðar fé til að
svo megi verða. Þá féllu eigendur
frá hefðbundnum arðgreiðslum
öll fimm ár Plansins, en í stað-
inn þurfti að skera niður í rekstri
sveitarfélaganna, þar sem hluti
rekstrar þeirra hafði verið fjár-
magnaður með arðgreiðslunum.
Í tilfelli Reykjavíkur voru arð-
greiðslur lengst af um 1,5 millj-
arðar króna á ári en um 800 millj-
ónir síðasta ár þeirra.
Sala eigna 10 milljarðar
Ein táknrænasta aðgerðin í öllu
ferlinu var að nú hefur tekist að
koma öllu starfsfólki OR í höfuð-
stöðvunum við Bæjarháls fyrir
í um helmingi þess húss. Hinn
helmingurinn er til sölu. Eignasala
átti að skila 10 milljörðum alls og
hefur sá þáttur reynst tímafrek-
ari en ráð var fyrir gert. Stóra
eignasöluárið samkvæmt Planinu
er næsta ár. Unnið er að undir-
búningi sölu á hluta höfuðstöðva
OR við Bæjarháls, jarðarpörtum í
Ölfusi og jörð við Ölfusvatn (Þing-
vallavatn). Söluferli á hlut OR í HS
Veitum hófst á öðrum ársfjórð-
ungi. Verið er að vinna verðmat
á Landsneti og verða sölumögu-
leikar á hlut OR í því kannaðir í
framhaldinu. Þá hafa Reykjavík-
urborg og menntamálaráðuneytið
verið að skoða möguleika á að nátt-
úruvísindasýning verði til húsa í
Perlunni. Fela hugmyndirnar í
sér að borgin kaupi Perluna af OR
og leigi ríkinu hluta hennar. Loks
var samþykkt í eigendanefnd OR
að leggja til við eigendur að allt
að 49% af Gagnaveitu Reykjavík-
ur yrðu boðin til kaups. Verði það
samþykkt mun stjórn OR í kjölfar-
ið leggja til bestu leiðir í því efni.
Mikilvæg samstaða
Traustatökin við stjórn OR hafa
vakið athygli. Til að viðhalda því
trausti sem skapast hefur er ljóst
að áfram verður að halda fast á
málum. Meirihlutinn í Reykjavík
sem skipaður er borgarfulltrúum
Besta flokksins og Samfylkingar-
innar stendur einhuga á bak við
stjórn og forystu OR í erfiðum og
vandasömum verkefnum og þakk-
ar meðeigendum, borgarbúum og
öðrum fyrir skilning og samstöðu í
hinni mikilvægu endurreisn Orku-
veitunnar, sameignar okkar allra.
Miður er ef hags-
munaaðilar kjósa
að leita lægsta samnefn-
arans í samkeppnislög-
gjöf nágrannalandanna
og horfa þannig fram hjá
þörfum íslensks samfé-
lags út frá aðstæðum hér.
Hvernig gengur með Orkuveituna?
Við sem byggjum Ísland viljum skapa réttlátt samfélag þar sem
allir sitja við sama borð“. Þannig
hefst inngangur að nýrri stjórnar-
skrá sem þjóðin fær að taka afstöðu
til 20. október næstkomandi.
Mikilvægt er að mæta á kjör-
stað og segja sína skoðun. Þeir sem
ekki greiða atkvæði eru að eftirláta
öðrum að taka ákvörðun fyrir sína
hönd. Að lokinni þjóðaratkvæða-
greiðslu fær Alþingi svo málið
til meðferðar. Þá skiptir miklu að
Alþingi virði ferlið allt til enda
og geri engar efnisbreytingar á
stjórnarskránni. Þjóðin er að skrifa
stjórnarskrá, ekki alþingismenn, og
vilji hennar er að mótast í gegnum
þjóðfund og þjóðaratkvæðagreiðslu.
Skynsamlegt er svo að leggja full-
búna stjórnarskrá í þjóðaratkvæða-
greiðslu samhliða þingkosningum
vorið 2013.
Hrunið leiddi fram stórkostlega
galla á stjórnskipan Íslands og ein
af meginkröfum þjóðarinnar vet-
urinn 2008-2009 var ritun nýrrar
stjórnarskráar. Endurskoðun henn-
ar hefur verið á dagskrá síðan 1944
en í tæp sjötíu ár hafa hagsmuna-
öflin með fulltrúa sína á Alþingi
staðið í vegi alvöru breytinga. Það
var ekki fyrr en þjóðin sjálf fékk að
ráða, að ákvæði eins og t.d. þjóðar-
eign á auðlindum komst í stjórnar-
skrá. Nú er verið að skrifa stjórnar-
skrá almennings „þar sem allir sitja
við sama borð“ og þess vegna er
mikilvægt að taka þátt 20. október.
Merkisdagur-
inn 20. október
Orkumál
Dagur B.
Eggertsson
formaður borgarráðs
Ný stjórnarskrá
Magnús Orri
Schram
alþingismaður
´00 ´01 ´02 ´03 ´04 ´05 ´06 ´07 ´08 ´09 ´10 ´11 ´12 ´13 ´14 ´15 ´16 ´17 ´18
250
200
150
100
50
0
Heildarskuldir OR
M
ill
ja
rð
ar
k
ró
na
Leitum ekki að lægsta
samnefnaranum
Samkeppni
Páll Gunnar
Pálsson
forstjóri
Samkeppniseftirlitsins
Frummælendur:
Hólmfríður Margrét Bjarnadóttir, hjúkrunarfræðingur M.Sc.
Að meðhöndla hið stóra í gegnum hið smáa
Arnbjörg K. Konráðsdóttir, kundalini jógakennari, jógískur ráðgjafi, bowentæknir og heilari.
Hugleiðsla og jógaiðkun til lífs í jafnvægi
Arnbjörg Linda Jóhannsdóttir, Dip.phyt. Lic.ac
Viðbrögð líkamanns við tilfinningalegu áreiti
Anna Ottesen, sjúkraþjálfari B.Sc.
Heilsan í öngstræti – hvað er til ráða?
Sveinn Guðmundsson, doktorsnemi í mannfræði við Háskóla Íslands
Læknar, hjúkrunarfræðingar og heildræn heilsa
Bridget Ýr McEvoy, verkefnisstjóri í hjúkrun á Heilsustofnun NLFÍ
Gjörhygli og slökun
Fundarstjóri: Haraldur Erlendsson yfirlæknir á Heilsustofnun NLFÍ
Fyrirspurnir og pallborðsumræður - Hollar veitingar í hléi
Allir velkomnir.
Aðgangseyrir kr. 2.000.
Frítt fyrir félagsmenn
Málþing Náttúrulækningafélags Íslands - 12. október 2012
Berum ábyrgð á eigin heilsu
Heildræn nálgun
til heilbrigðis
Náttúrulækningafélag Íslands efnir til málþings
í Hvammi, Grand Hótel, föstudaginn
12. október 2012 kl. 13:00 – 17:00
Hólmfríður Margrét
Bjarnadóttir
Arnbjörg Linda
Jóhannsdóttir
Sveinn
Guðmundsson
Arnbjörg K.
Konráðsdóttir
Anna Ottesen
Bridget Ýr McEvoy
Haraldur Erlendsson
- Er blanda af hefðbundinni meðferð og
viðbótarmeðferð viðurkennd?
- Er hugur og líkami órjúfanleg heild?
- Tölum við um sjúkdóma fremur en heilbrigði?
- Að leita jafnvægis - er það leið til heilbrigðis?
- Geta tilfinningar valdið sjúkdómum?
- Hvaða úrræði eru í boði?