Læknablaðið

Árgangur

Læknablaðið - 15.08.1995, Blaðsíða 34

Læknablaðið - 15.08.1995, Blaðsíða 34
610 LÆKNABLAÐIÐ 1995; 81 Table VII. Pets in the household in childhood as possible riskfactors for atopy in adulthood. Pets in the household With pets Atopy negative Atopy positive inchildhood N=537 (%) N=427 (%) N=110(%) P-value Cats Dogs Horses Birds Guinea pigs Hamsters Mice Rabbits Others 216 (40) 180 (42) 36 (33) 0.072 139 (26) 117 (27) 22 (20) 0.114 86 (16) 71 (17) 15 (14) 0.446 189 (35) 151 (35) 38 (35) 0.873 24 (4) 18 (4) 6 (6) 0.575 71 (13) 60 (14) 11 (10) 0.263 20 (4) 16 (4) 4 (4) 0.956 30 (6) 28 (7) 2 (2) 0.089 128 (24) 102 (24) 26 (24) 0.956 ofnæmis fyrir pelsdýrum (köttum, hundum og hestum) var kannað sérstaklega. Eitt eða fleiri pelsdýr höfðu verið á heimilum 55% þátttak- enda. Ofnæmi fyrir pelsdýrum höfðu 15% þeirra sem ekki höfðu pelsdýr í æsku en 8% hinna. Munurinn er marktækur (p<0,02). Umræða Niðurstöður þessarar rannsóknar sýna að tíðni ofnæmis hjá 20-44 ára íslendingum í þétt- býli var 20,5%. Mikilvægustu einstöku ofnæm- isvakarnir voru vallarfoxgras, kettir, hundar, rykmaurar, heymaurar og birki. Ekki fannst samband milli ofnæmis og kynferðis og stingur það í stúf við niðurstöður annarra um hærri tíðni ofnæmis hjá körlum (11). Áður hafa menn fundið tíðni ofnæmis fara vaxandi með hækk- andi aldri upp að 20-25 ára (11). Til að kanna það hefði verið heppilegra að hafa neðri ald- ursmörk rannsóknarinnar neðar, til dæmis við 15 ár. I niðurstöðum okkar er tilhneiging til minnkandi tíðni með hækkandi aldri. Vel má vera að þátttakendafjöldinn sé of lítill og að finna megi marktækan mun milli aldurshópa þegar niðurstöður frá fleiri rannsóknarstöðum verða lagðar saman. Samanburður á niðurstöðum úr húðprófum og RAST prófum sýnir góða samsvörun milli þessara aðferða viðvíkjandi vallarfoxgrasi og sæmilega samsvörun varðandi ketti, rykmaura og birki. RAST prófin gáfu nokkuð hærri já- kvæðar niðurstöður en húðprófin gagnvart grösum og birki, en mikið misræmi milli húðprófa og RAST prófa viðvíkjandi myglu er óskýranlegt. Tilgangur Evrópukönnunarinnar var meðal annars að leita að hugsanlegum áhættuþáttum fyrir ofnæmi. Vitað er að ofnæmi tengist erfð- um, enda var marktækt samband í þessari könnun við ofnæmi hjá móður. Hins vegar fannst slíkt samband ekki við ofnæmi hjá föð- ur. Nýlegar rannsóknir hafa tengt ofnæmi við gen á litningi llq, þegar erfðaþátturinn kemur frá móðurinni, en ekki þegar hann kemur frá föðurnum (12). Niðurstöðurnar þarfnast þó frekari staðfestingar. Erfðaþættir einir geta naumast skýrt þá auknu tíðni ofnæmis sem orðið hefur á undan- förnum áratugum (1-6). Magn ofnæmisvaka í andrúmsloftinu hefur þýðingu fyrir myndun ofnæmis (13). Ofnæmisglæðandi umhverfis- þættir virðast einnig hafa þýðingu. Vísbend- ingar eru um að veirusýkingar geti vakið upp ofnæmi (14) svo og loftmengun af ertandi efn- um eins og tóbaksreyk, útblæstri frá bflum og verksmiðjureyk (15). Bresk rannsókn frá 1989 sýndi að tíðni frjó- næmis var í öfugu hlutfalli við fjölda barna á heimili (16). Nýleg rannsókn sýndi að líkurnar hjá fimmta barni að fá ofnæmi var um þriðjungi minni en hjá fyrsta barni (17). Þetta eru athygl- isverðar niðurstöður, sem krefjast frekari skýr- inga. I okkar rannsókn höfðu 18% þeirra sem áttu eldri systkini ofnæmi en 25% þeirra sem ekki áttu eldri systkini. Munurinn var þó ekki marktækur. Engin örugg skýring er á þeim mun sem er á tíðni ofnæmis eftir fjölda barna á heimili. Gera má ráð fyrir því að sýkingum fjölgi hjá ungbörnum eftir því sem fleiri eldri börn eru á heimilinu. Þeirri hugmynd hefur verið varpað fram, að sýkingar snemma á bernskuskeiði vektu upp ónæmisvarnir sem ynnu gegn myndun ofnæmis (16). Það virðist þó stangast á við vísbendingar um að veirusýk- ingar glæði myndun ofnæmis. Því þarf að leita annarra skýringa. Er það svo, að foreldrar eignist síður fleiri börn ef fyrsta barnið hefur ofnæmi? Fá börn eldri móður síður ofnæmi en börn yngri móður? Er eitthvað í lífsmáta hinna betur stæðu sem hvetur til myndunar ofnæmis?
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68

x

Læknablaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Læknablaðið
https://timarit.is/publication/986

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.