Læknablaðið

Árgangur

Læknablaðið - 15.08.1995, Blaðsíða 31

Læknablaðið - 15.08.1995, Blaðsíða 31
LÆKNABLAÐIÐ 1995; 81 607 næmis fyrir frjói hans fyrr en upp úr 1960 (3). Árið 1974 höfðu 3,8% Japana ofnæmi fyrir sedrusviði en 9,8% 10 árum síðar. í Englandi og Wales jókst tíðni frjónæmis (annual period prevalence) úr 5,1% 1955-56 í 19,7% 1981-82 (4). í Skotlandi var tíðni frjónæmis könnuð hjá átta til 13 ára börnum með 25 ára millibili, árin 1964 og 1989, og hafði hún hækkað á tímabilinu úr 3,2% í 11,9% (5). í Svíþjóð höfðu 4,4% nýliða í hernum of- næmiskvef 1971 en 8,4% 1981 (6). Þessar kann- anir benda ótvírætt til þess að tíðni ofnæmis hafi aukist. Þær niðurstöður sem hér eru kynntar, eru hluti af niðurstöðum úr rannsókn sem kennd er við Evrópusambandið og kallast The Europ- ean Community Respiratory Health Survey, eða Evrópukönnunin um lungu og heilsu. Rannsóknin var skipulögð með það fyrir aug- um að kanna tíðni astma, astmalíkra einkenna og auðreitni á sem flestum stöðum á jörðinni. Jafnframt að kanna hugsanlega áhættuþætti astma, þar með talið ofnæmi og orsakir þess. Um 50 rannsóknarstaðir í yfir 20 þjóðlöndum og fimm heimsálfum taka þátt í könnuninni, og hún er allsstaðar framkvæmd með nákvæmlega sömu aðferð (7). Könnuninni var skipt í tvo áfanga, og hafa niðurstöður úr fyrri hluta hennar hér á landi þegar verið birtar (8). Hér verður sagt frá þeim hluta seinni áfanga sem fjallar um ofnæmi. Efniviður og aðferðir Rannsóknarhópur: Til þátttöku í fyrri áfanga voru valin af handahófi 1800 konur og 1800 karlar á aldrinum 20-44 ára, búsett á svæðinu frá Hafnarfirði til Mosfellsbæjar. Aldursmörk- in voru ákveðin með það í huga að bráðaof- næmi er oftast komið fram á þessum aldri, en langvinnir teppusjúkdómar koma yfirleitt fram síðar á ævinni. Þátttökuhlutfallið var 84% (8). í seinni áfanga var 800 þátttakendum úr fyrri áfanga boðið til sérstakrar, víðtækrar rann- sóknar, sem framkvæmd var á Vífilsstaðaspít- ala árið 1991. Þessi hópur var valinn af handa- hófi meðal allra (3.600) sem voru í upphaflega úrtakinu. Tafla I sýnir úrtak og heimtur. Alls voru þátttakendur 570 (77%), sem er nokkuð lakara en í fyrri hlutanum, enda voru í úrtakinu einnig þeir sem höfnuðu þátttöku í fyrri hlut- anum eða fundust ekki. Nokkrir svöruðu sím- leiðis en færðust undan þátttöku í húðprófum og öðrum rannsóknum. Table I. Response rate of 800 randomly selected men and women. Responded Refused Moved away Died Untracked 570 105 56 1 68 Total number 800 Spurningalistar: Sömu spurningar voru lagð- ar fyrir þátttakendur á öllum rannsóknarstöð- unum. Auk þess voru séríslenskar spurningar sem áður höfðu verið notaðar til að kanna reykingar, einkenni af heyryki og tíðni mí- grens, húðsjúkdóma lyfjaofnæmis, svefntrufl- ana og fleira. Ofnœmisrannsóknir: Með pikkprófum voru prófaðir 12 ofnæmisvakar. Níu þeirra voru sameiginlegir hjá öllum rannsóknarstöðunum: Vallarfoxgras, kettir, rykmaurar, birki, mygla (Cladosporium, Alternaria) og erlendar gróð- urtegundir (oliva, parietaria, common rag- weed). Þrír ofnæmisvakar voru eftir frjálsu vali; hér á landi hundar, hestar og heymaurar. Auk húðprófa með ofnæmisvökum var prófað með neikvæðri og jákvæðri viðmiðun. Við húðprófin voru notaðar sérstakar lensur (Phazets) frá Pharmacia í Uppsölum (9). Þær voru með áföstum ofnæmisvökum á oddunum. Við prófun vegna heymaura var þó notuð glýs- erínlausn frá Allergologisk laboratorium í Danmörku. Dropi af lausninni var settur á húðina og pikkað gegnum hann. Lensur fyrir neikvæða viðmiðun voru með hreina odda, en lensur fyrir jákvæða viðmiðun voru með hista- mín á oddunum. Allar lensur sem notaðar voru við húðprófin, voru eins að gerð og lögun. Tveir reyndir hjúkrunarfræðingar fram- kvæmdu húðprófin. Þeir höfðu fengið þjálfun í að samræma vinnubrögð sín vinnubrögðum á öðrum rannsóknarstöðum í Evrópukönnun- inni. Auk þess komu tveir eftirlitsaðilar frá stjórnendum könnunarinnar í London til að fylgjast með framkvæmd hennar hérlendis. Lesið var af prófunum eftir 15 mínútur. Línur voru dregnar með sérstökum penna kringum hverja húðsvörun (wheal reaction) og hún færð yfir á sérstakt eyðublað með glæru límbandi. Lengsti ás svörunar (a) og hornrétt lína á hann (b) voru mæld í mm en stærð neikvæðrar við- miðunar dregin frá. Þannig var endanleg stærð húðsvörunar fundin. í niðurstöðum úr Evrópukönnuninni hafa
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68

x

Læknablaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Læknablaðið
https://timarit.is/publication/986

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.