Morgunblaðið - 10.11.2011, Blaðsíða 26

26 MINNINGAR
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 10. NÓVEMBER 2011
næst og hann greip í hvert verk
sem hann gat ef til hans var leit-
að.
Ég þakka Ólafi samstúdent
mínum, samkennara og vini sam-
fylgdina. Á hana bar hvergi
skugga. Megi hann eiga góða
heimkomu. Ég votta fjölskyldu
hans mína dýpstu samúð.
Guðfinna Ragnarsdóttir.
Fallinn er frá kær vinur og
kollegi í rúman aldarfjórðung.
Ólafur Oddsson var okkur, sem
hér minnumst hans, ekki aðeins
nestor en einnig hjartkær félagi.
Samskipti okkar náðu langt út
fyrir skóla og kennslu og að leið-
sögn hans og velvilja munum við
báðir búa þó genginn sé vinur.
Sem kennari var Ólafur húm-
anisti, – mannvinur sem gjarnan
tók málstað þess sem minna
mátti sín og studdi til góðra
verka. Hann var kennari af lífi og
sál, lærifaðir í bestu merkingu
þess orðs, þar sem móðurmálið,
sem varð hans lifibrauð, var kær-
ast en ekki allt. Ein undirstaða
mannlegrar reisnar var í hans
huga að maðurinn kæmi hugsun
sinni sem skilmerkilegast og
vandaðast frá sér. Til þess hafði
íslenskur menntaskólanemi
hafsjó bókmennta í að sækja.
Ólafur leit á það sem skyldu sína
að miðla þeirri gnægð til nem-
enda sinna og var sannfærður um
mikilvægi þess starfs. Þar gat sá,
sem alinn var upp við brunn ís-
lenskra bókmennta, fundið fyrir-
mynd í því fegursta og tærasta til
þess að finna hugsun sinni farveg
því málfar mannsins er ein birt-
ingarmynd hans sjálfs.
En eins og Ólafur var stoð
nemenda sinna, – því þar áttu
þeir sinn málsvara ef refsivöndur
annarra lærimeistara var á lofti, –
þá áttum við félagar hans þar
jafnframt hauk í horni. Til hans
var gott að leita með erfið úr-
lausnarefni af öllum toga. Vart
þarf að geta þess að slíkur
smekkmaður á mál og stíl forðaði
okkur oftar en ekki frá nykurt-
jörnum tungunnar, bjargaði okk-
ur frá óþarfa hvatvísi og vanhugs-
aðri nýjungagirni. Stundum
greindi okkur á um útfærslur en
aldrei grundvallaratriði. Ólafur
var íhugull og vandvirkur, hlust-
aði á rök með velvilja en fann þá
lausn sem allir gátu sæst á. Og
síðast en ekki síst var gott að leita
til Ólafs með áhyggjur og vanda-
mál hvunndagslífsins. Vini í hug-
arangri tók hann af sinni alkunnu
ró og yfirvegun sem reyndist
bráðsmitandi í nærveru hans svo
veröldin var öllu bjartari á eftir.
Oft var glatt á hjalla í sam-
starfi okkar því að þótt Ólafur
væri dulur alvörumaður var
grunnt á gamni og glensi þegar
sá gállinn var á honum. Saman
brölluðum við þrír margt sem
ekki er fært í letur en geymist
betur í minni. Saman stigum við
opinberlega frumsaminn dans og
söng við texta okkar ástsæla
skálds, Egils á Borg, saman lék-
um við atriði og senur úr Njálu á
söguslóðum, – galgopalega að
sumum fannst, og saman áttum
við ógleymanlegar stundir þar
sem lá við að sumar gátur lífsins
yrðu loksins leystar. Og ekki var
minnstur fengur að hafa verið
með Óla að tína saman í lestrark-
ver ýmislegt sem okkur fannst
meðal þess markverðasta á móð-
urmálinu. Þar naut Ólafur sín og
þá nutum við fóstbræður samvist-
anna við þann glaðlynda, fjölfróða
meistara sem við viljum minnast
það sem við eigum eftir þó haust-
ið hafi sest að um hríð í hjarta.
Eitt eftirlætisskáld vinar okkar
var Kristján Jónsson Fjallaskáld:
Fölnar rós og bliknar blað
á birkigreinum.
Húmar eins og haustar að
í hjartans leynum.
Við sendum Dóru, dætrum og
öðrum vandamönnum innilegustu
samúðarkveðjur. Hvíl í friði, kæri
vinur.
Bragi og Knútur.
Ford Bronco ekur upp að
Melaskóla og út stígur hár, dökk-
hærður maður sem tekur á móti
dætrum sínum tveim, faðmar
þær að sér og ekur þeim svo
heim. Stundum var ég, vinkona
dætranna, heppin og fékk að
fljóta með. Þessar ferðir eru mér
svo minnisstæðar að ég sé bílinn
enn ljóslifandi fyrir mér.
Yndislegur, rólegur og hjarta-
góður faðir er sú mynd sem ég á
af honum Óla þar sem hann situr í
bókahorninu sínu í stofunni á
Lynghaganum. Þangað vorum
við vinkonurnar velkomnar og
svör við lífsins spurningum voru
alltaf á reiðum höndum. Hann var
faðir fram í fingurgóma. Hann
hugsaði um dætur sínar sem dýr-
mætan fjársjóð og var alla tíð
vakinn og sofinn yfir velferð
þeirra. Það hefur sennilega verið
sjaldgæf sjón að sjá feður með
börn sín á Lynghagaróló fyrir um
30 árum, en þar tóku þeir stund-
um tal, Óli og faðir minn. Við frá-
fall föður míns hringdi Óli strax
til móður minnar og bauð fram
námsaðstoð til handa okkur
systkinunum. Það stóð aldrei á
velvilja hans við yfirlestur rit-
gerða þrátt fyrir annir við störf
sín.
Elsku Gunna, það er sárt að
horfa á eftir jafn góðum manni og
hann Óli var, en hann gaf ykkur
systrum svo mikla hjartahlýju
sem mun verða gott veganesti á
lífsleið ykkar.
Mínar dýpstu samúðarkveðjur
sendi ég einnig Dóru, Önnu
Kristínu, Helgu Guðrúnu og fjöl-
skyldum.
María Lapas.
Við Ólafur Oddsson urðum ná-
grannar þegar hann fluttist í ný-
byggt hús á Aragötu 6 upp úr
miðjum sjötta áratug síðustu ald-
ar. Fósturfaðir Ólafs, Jón Jó-
hannesson, var þá orðinn prófess-
or í sagnfræði, en hann lést langt
um aldur fram vorið 1957 frá eig-
inkonu, fóstursyni, syni og
ófæddum syni. Ólafur mat fóstra
sinn ævinlega mikils. Fljótlega
tókst náin vinátta með okkur Óla
sem efldist á skólaárum okkar í
Menntaskólanum í Reykjavík.
Við vorum margir félagarnir sem
sátum heima hjá Ólafi, ræddum
lífið og tilveruna og þáðum góðan
beina hjá móður hans, Guðrúnu
P. Helgadóttur. Hún ræddi við
okkur strákana sem jafningja, og
aldrei birtist hún okkur sem hinn
strangi skólastjóri Kvennaskól-
ans.
Óli var íhaldsmaður af gamla
skólanum og fór aldrei dult með.
Hann var rökfastur og fundvís á
veilur í málflutningi þeirra sem
voru á annarri skoðun. Alltaf virti
hann öndverð sjónarmið, en ekki
síður rétt annarra til að vera hon-
um ósammála. Ólafur var snjall
samræðumaður, gat verið afar
orðheppinn og var gæddur nota-
legri og hæglátri kímnigáfu.
Hann kenndi við Menntaskól-
anum í Reykjavík áratugum sam-
an og sýndi honum fádæma ósér-
hlífni og tryggð. Ég veit að
margir nemendur hans munu
aldrei gleyma fleygum orðum úr
kennslustundum.
Hann bar hag íslenskrar
tungu mjög fyrir brjósti, svo og
stöðu og virðingu kennarastétt-
arinnar. Hann skrifaði stundum
blaðagreinar, stuttorðar og
gagnorðar. Það er erfitt að út-
skýra latneska orðið pondus. Það
merkir þungi, jafnvel alvöru-
þungi. Það er einnig tekið eftir
þeim og tekið mark á þeim sem
hefur pondus. Ólafur og skrif
hans um þjóðfélagsmál höfðu
pondus.
Hin seinni ár voru endurfundir
okkar alltof strjálir, en ævinlega
eins og við hefðum síðast hist í
gær. Ég ræddi talsvert við Óla
fyrir tveimur árum á æskuheim-
ilinu á Aragötu þegar minnst var
aldarafmælis Jóns fóstra hans.
Þá hafði Ólafur orðið fyrir áföll-
um sem gengu mjög nærri heilsu
hans. Ekki vildi hann ræða þau
mál og vék talinu að öðru með
fimleik. Við sáumst síðast í sum-
ar í sjötugsafmæli Einars G. Pét-
urssonar. Þá var verulega af hon-
um dregið, en hann var glaður og
reifur á góðri stund.
Eftir skólaárin kynntist ég
móður Ólafs sem góðum granna.
Bræðrum hans, læknunum
Helga og Jóni Jóhannesi, kynnt-
ist ég betur er þeir voru við nám í
læknisfræði. Ólafur stofnaði
fremur seint til fjölskyldu á ís-
lenskan mælikvarða, en hann var
mikill fjölskyldufaðir og afar
heimakær. Ólafur var óvenjulega
heilsteyptur, vandaður til orðs og
æðis, vinfastur og trygglyndur.
Ég þakka kynnin af þessum góða
dreng og votta ástvinum hans
hugheila samúð.
Baldur Símonarson.
Ólafur Oddsson er órjúfanleg-
ur hluti æskuminninga minna og
sannarlega maður sem lagði mér
til góða hluti á lífsleiðinni. Ég
kynntist bróður hans, Nonna,
sem barn og móðir þeirra bræðra
tók mér þannig að heimili hennar
varð um tíma eins og annað heim-
ili mitt. Þar var Óli, mun eldri en
við félagarnir, fluttur að heiman,
myndarlegur, dökkhærður, bros-
mildur og léttur í lund.
Hann sagði alveg óskaplega
skemmtilega frá og í sögunum
var mikil glettni, mönnum lýst á
skemmtilegan hátt og mér finnst
hann alltaf hafa verið brosandi og
með glettni í augum. Hann vann
trúnað minn strax. Besta dæmið
er þegar ég ætlaði að reyna að
koma ljóðum í bók, en þá fór ég
með djásnið til hans. Hann gaf
hollráð, benti mér á margt sem
bæta mátti, sagði margt fallegt
um ljóðasafnið en benti skáldinu
á að hugsanlegt væri að það ætti
eftir að taka út þroska. Og líklega
var það rétt að láta ljóðasafnið í
góðan kassa til að skoða þegar
manni liggur á að muna hvernig
ungir, bráðlátir menn hugsa.
Vissulega lengdist milli okkar
með árunum en oft hitti ég Óla á
förnum vegi eða á vettvangi fjöl-
skyldu hans og alltaf varð úr
skraf, jafnvel rökræða. Þegar ég
fletti Mogganum var það oft til að
kanna hvort Óli hefði skrifað eitt-
hvað, því þó lífskoðanir okkar
væru ólíkar þá fannst mér alltaf
mikið til um sjónarmið hans og
hugsanir, ekki síst þegar hann
fjallaði um skólamál.
Svo fór að meðan ég var í MR,
þar sem Óli kenndi alla sína tíð,
þá var ég aldrei í bekk hjá honum.
Það var kannski í lagi. Hann
kenndi mér svo margt hvort eð
var. Eitt af því sem ég lærði af
honum var að það væri mikið hól
að segja um mann að hann væri
drengur góður. Hann var dreng-
ur góður. Blessuð sé minning
hans.
Magnús Þorkelsson.
Í örfáum orðum vil ég minnast
míns gamla kennara frá Mennta-
skólanum í Reykjavík, hans Ólafs
Oddssonar. Listinn yfir þá kenn-
ara sem koma að menntun hvers
manns getur orðið ansi langur.
Sumir falla í gleymskunnar dá en
aðrir standa upp úr minningunni
fyrir margra hluta sakir. Í mínu
tilfelli var Ólafur Oddsson einn af
þessum kennurum sem ég get
aldrei gleymt. Hann hafði áhrif á
mig bæði í íslenskunámi mínu og
svo hafði hann áhrif á mig sem
manneskju. Hann var áhugasam-
ur um námsefnið og smitaði sú
ástríða mig gífurlega. Honum
tókst að sýna mér fram á hið
mannlega og fallega í textum sem
í fyrstu höfðu virst mér torskildir
og forneskjulegir. Þannig opnaði
hann huga minn fyrir nýjum
víddum í íslenskri tungu og bók-
menntum. Þetta var ómetanlegt
fyrir mig námslega og persónu-
lega finnst mér að kennarastarfið
eigi að snúast um þetta, að geta
vakið áhuga nemenda á efninu,
kennt þeim gagnrýna hugsun og
víkkað sjóndeildarhring þeirra.
En kennarastarfið krefst líka
mikillar hæfni í mannlegum sam-
skiptum og þar er minningin um
Ólaf einna sterkust. Hann var góð
manneskja. Það er ekkert hægt
að segja annað. Ég varð oft vitni
að því hvernig hann brást á stór-
kostlegan hátt við erfiðum og
jafnvel ruddalegum nemendum
og gerði þannig aðstæður, sem
annars hefðu getað orðið mjög
neikvæðar, mun mildari og jafn-
vel fyndnar. Með lúmska kímni-
gáfu og manngæsku að vopni.
Eitt atvik frá árunum í MR
stendur þó sérstaklega upp úr.
Þá vorum við í íslenskutíma hjá
Ólafi og bankað var óvænt á hurð-
ina. Inn gekk ung stúlka á sama
aldri og við. Ólafur kinkaði vina-
lega kolli til hennar og leyfði
henni að gera það sem hún vildi.
Hún var samt ekki nemandi í
skólanum eftir því sem ég best
veit. Þessi stúlka gekk inn, kynnti
sig fyrir bekknum, las síðan upp
ljóð í allgóðan tíma, þakkaði svo
fyrir sig og gekk aftur út án frek-
ari útskýringa. Allur bekkurinn
var furðu lostinn. En Ólafur lét
ekki slá sig út af laginu heldur tók
strax til við að kenna eins og ekk-
ert hefði í skorist. Ég komst
seinna að því að þessi stúlka átti
við alvarleg geðræn vandamál að
stríða og hún er núna látin, langt
fyrir aldur fram. Ég veit ekki
hvort Ólafi var kunnugt um
vanda hennar eður ei. Það skiptir
kannski ekki öllu máli. En þarna
hefði annar kennari ef til vill
brugðist við slíkri óboðaðri trufl-
un á allt annan hátt, jafnvel vísað
stúlkunni á dyr og þannig sært
viðkvæmt sálarlíf hennar. Við-
brögð Ólafs sýndu bara hvernig
mann hafði að geyma, þolinmóð-
an og umburðarlyndan. Ég hef
oft hugsað til baka til þessa atviks
og þeirrar lexíu sem ég lærði
þennan dag. Hún var jafnvel enn
dýrmætari en lexíurnar í skóla-
bókunum. Ólafur hafði kennt
okkur að dæma ekki, heldur sýna
umburðarlyndi, hlusta og gefa
fólki tækifæri.
Það er mikill missir að þessum
góða manni og kennara.
Nína Rúna Kvaran.
Ólafur Oddsson
✝
Hjartkær eiginmaður minn, faðir okkar,
tengdafaðir og afi,
STEFÁN INGI VAGNSSON
bóndi,
Minni-Ökrum,
Skagafirði,
lést á Heilbrigðisstofnun Sauðárkróks
fimmtudaginn 27. október.
Útför hans fer fram frá Miklabæjarkirkju laugardaginn
12. nóvember kl. 14.00.
Þeim sem vilja minnast hans er bent á Heilbrigðisstofnun
Sauðárkróks og Krabbameinsfélag Skagafjarðar.
Sigurlaug Jónsdóttir,
Sigurbjörg Th. Stefánsdóttir, Magnús Hlíðdal Guðjónsson,
Vagn Þormar Stefánsson, Guðrún Elva Ármannsdóttir,
Jón Hjörtur Stefánsson, Þorbjörg Harðardóttir,
Guttormur Hrafn Stefánsson, Kristín Halla Bergsdóttir
og barnabörn.
✝
Móðir okkar, tengdamóðir, amma og lang-
amma,
ELSA GUÐBJÖRG JÓNSDÓTTIR,
Sæbergi,
Borgarfirði eystra,
lést á Heilbrigðisstofnun Austurlands
Egilsstöðum föstudaginn 4. nóvember.
Útförin fer fram frá Bakkagerðiskirkju Borgarfirði eystra
laugardaginn 12. nóvember kl. 13.00.
Jón Ingi Arngrímsson, Arna SD Christiansen,
Ásgeir Arngrímsson, Bergrún Jóhanna Borgfjörð,
Ásgrímur Ingi Arngrímsson, Heiðdís Halla Bjarnadóttir,
Sigrún Halldóra Arngrímsdóttir, Ólafur Arnar Hallgrímsson,
Jóhanna Guðný Arngrímsdóttir, Jóhann Rúnar Magnússon,
Bryndís Snjólfsdóttir,
barnabörn og barnabarnabörn.
✝
Okkar ástkæri faðir, sonur og bróðir,
ARNÞÓR HREGGVIÐUR GUNNARSSON,
er lést í Herning, Danmörku, miðvikudaginn
26. október, verður jarðsunginn frá
Fossvogskapellu föstudaginn 11. nóvember
kl. 11.00.
Hlíf Una Báru-Arnþórsdóttir,
Íris María Arnþórsdóttir,
Gunnar Páll Jensson,
Nanna Arthursdóttir,
Kristján Ófeigur Gunnarsson,
Magni Guðjón Gunnarsson,
Magnea Stefanía Gunnarsdóttir,
Sigríður Nanna Gunnarsdóttir.
✝
Ástkær eiginkona, móðir og amma,
CAMILLA RICHARDSDÓTTIR,
lést laugardaginn 5. nóvember á Flórída.
Runólfur Þór Eiríksson,
Erna Petrea Cahill, Kevin John Cahill,
barnabörn og aðstandendur.
✝
Móðir mín, tengdamóðir, systir okkar og
mágkona,
SIGRÍÐUR HELGA ÓLAFSDÓTTIR
áður til heimilis,
Flyðrugranda 8,
Reykjavík,
sem lést á Droplaugarstöðum föstudaginn 4. nóvember,
verður jarðsungin frá Neskirkju miðvikudaginn
16. nóvember kl. 15.00.
Blóm og kransar vinsamlegast afþakkaðir, þeim sem
vilja minnast hennar er bent á Aðstandendafélag
Droplaugarstaða.
Bergljót Jónsdóttir, Arnaldur Sigurðsson,
Guttormur Ólafsson, Aðalbjörg Ólafsdóttir,
Þorsteinn Ólafsson, Ásthildur Rafnar,
Eggert B. Ólafsson, Sigrún Pálsdóttir.
✝
Ástkær eiginmaður minn, faðir okkar, tengda-
faðir, sonur og afi,
ÓLAFUR ANDRÉSSON
frá Laugabóli,
Mosfellsdal,
Asparteigi 3,
Mosfellsbæ,
sem lést á Landspítalanum fimmtudaginn
3. nóvember, verður jarðsunginn frá Guðríðarkirkju miðviku-
daginn 16. nóvember kl. 13.00.
Hulda Katla Sæbergsdóttir,
Vivian Ólafsdóttir, Elvar Gunnarsson,
Anní Ólafsdóttir, Hilmir Berg Ragnarsson,
Örn Ólafsson,
Natan Máni Ólafsson,
Valgerður Valgeirsdóttir
og barnabörn.