Morgunblaðið - Sunnudagur - 04.05.2014, Blaðsíða 6

6 MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 4.5. 2014
HEIMURINN
BENGH nn
nnréðust á
í aðalstö
gBengh
féllu
NORÐUR-ÍRLA
helsta
ssinna áórnmálaflokks lýðveldi
,Norður-Írlandi, Sinn Fein Gerry
Adams ögreglu á, var enn í haldi l
unaður um aðföstudag en hann er gr
mönnum Írskahafa gefið hryðjuverka
skipun um að myrða 10 barlýðveldishersins, IRA, ekkju árið 1972.
, var grunuð um að hKonan, Jean McConville ngum í
s að þaðb óresk stjórnvöld en síðar kom í lj ki gert.
efurh
kiðandteh
ug
samtökðisem g
usem st
á aðeftir að
eðr nláta ta
ef þauVarfm
endar tilki y
MEXÍK
MEXÍKÓ
segjast haf s
flutti 68.00
fyrir eiturly
kannað hv
með ólögle
við borgar
Lazaro Ca s.
Jian Hua e
járnmálmi
er seldt til Kína. Un
mánuði hafa yfirvöld
alls um 200.000 tonn
járnmálmi á leið úr
Skref ESB gagnvart Rússum
hafa verið afar varfærin. Og
þegar 15 valdamiklum Rússum,
í nánum samskiptum við Pútín,
var í vikunni refsað með því að
neita þeim um vegabréfsáritun
var forstjóri ríkisolíurisans
Rosneft, Ígor Setsín, undanskil-
inn. Þýskir iðnrekendur láta þó
fleira stýra sér en skammtíma-
hagsmuni Daimler-Benz og
annarra fyrirtækja. „En fyrir
mér og okkur eru alþjóðalög
mikilvægari en allt
annað,“ sagði
Ulrich Grillo,
formaður
hagsmuna-
samtaka
þýskra iðn-
fyrirtækja,
BDI, nýlega.
E
ru Þjóðverjar að reyna
að vera hlutlausir í
deilunum við Rússa
vegna Úkraínu, geta
vestrænar þjóðir ekki
treyst þeim? Hikandi afstaða
margra þýskra stjórnmálaleiðtoga,
bæði á vinstrivæng og hægri, og
loðin ummæli í tilefni hernáms
Krímskaga líka benda til þess að
Þýskaland muni koma í veg fyrir
að gripið verði til hertra við-
skiptarefsinga til að setja skorður
við útþenslustefnu Vladímírs Pút-
íns Rússlandsforseta.
Eining vesturveldanna, sem var
lykilatriðið í að hefta ásókn Sov-
étríkjanna í Evrópu, gæti brostið
og afleiðingarnar orðið breytt
heimsmynd vegna yfirburðastöðu
og áhrifa Þjóðverja í Evrópusam-
bandinu.
Viðskiptatengsl Evrópusam-
bandsríkjanna við Rússland eru
mikil og þau eiga mikið undir því
að ekki verði skrúfað fyrir gas-
söluna að austan. Þetta á einkum
við Þjóðverja sem kaupa einnig
mikið af alls kyns hráefni frá Rúss-
landi og selja þangað iðnvarning.
Þjóðverjar hafa alveg frá síðustu
árum kalda stríðsins og einkum
síðustu tvo áratugi átt í sérstöku
sambandi við Rússa. Það var einn-
ig þýski kanslarinn Willy Brandt
sem hafði forgöngu um slök-
unarstefnu gagnvart austurblokk-
inni á áttunda áratugnum.
Kannanir í Þýskalandi sýna að
stór hluti kjósenda vill að Þýskland
beiti sér fyrir málamiðlun í deil-
unum við Rússa. Í einni segjast
49% styðja slíka stefnu, aðeins 45%
vilja órofa samstöðu með öðrum
vestrænum ríkjum. Ekki er ljóst
hvað málamiðlun gæti þýtt. En
einn áhrifamesti stjórnmálamaður
seinni áratuga og fyrrverandi
kanslari, jafnaðarmaðurinn Helmut
Schmidt, hvatti nýlega til sátta við
Rússa og fullyrti að Úkraína hefði
hvort sem er aldrei verið raunveru-
legt ríki!
Stjórnmálaskýrendur nefna
margar ástæður fyrir hiki og loð-
mullu Þjóðverja. Ein er sektar-
kennd. Hrottaskapur Þjóðverja í
seinni heimsstyrjöld var ægilegur,
yfir 20 milljónir íbúa Sovétríkjanna
létu lífið.
Aðrir segja Þjóðverja beinlínis
hrædda við grannann í austri. At-
hyglisvert er að ráðamenn Þýska-
lands skömmu fyrir fyrri heims-
styrjöld lýstu í einkasamtölum ótta
sínum við hratt vaxandi veldi hins
geysistóra Rússlands meðan Þjóð-
verjar væru inniluktir í tiltölulega
litlu landi.
Loks má nefna þá sem segja að
Þjóðverjar hafi alltaf mis-
skilið rússneska þjóð-
arsál ef slík fyrirbæri
eru þá til. Af-
staða
þeirra til
Kreml-
verja
mótist
yfirleitt af
óskhyggju og þægindarökum, frið-
elskandi Þjóðverjar vilji ekki trúa
því að Pútín sé reiðubúinn að láta
vopnin tala til að ná markmiðum
sínum. Öll dýrin í skóginum séu
vinir eða ættu a.m.k. að vera það.
Obama vill skýr svör
Enginn segist sjá fyrir sér að
raunhæfur möguleiki sé á að
NATO muni lenda í stríði við
Rússland vegna Úkraínu. En
spurningin er hvort sú fullvissa sé
ekki einmitt vatn á myllu hauk-
anna sigurvissu í Kreml.
Á fundi Angelu Merkel kanslara
og Baracks Obama Bandaríkja-
forseta í Hvíta húsinu á föstudag
var af hálfu hins síðarnefnda ekki
síst ætlunin að fá skýr svör við því
hver stefna Þjóðverja væri. Ólík-
legt er að það hafi tekist; Merkel
er þekkt fyrir varkárni og heldur
spilunum jafnan þétt að sér. Hún
veit að afstaða ESB- og NATO-
ríkja til viðskiptalegra refsinga er
ólík. Pólland og önnur ríki í grennd
við Rússland vilja ganga lengra en
flest ríkin vestra í álfunni.
En fáir gruna þó Merkel í alvöru
um að mistúlka orð og gerðir
Rússa. Hún er sjálf uppalin í Aust-
ur-Þýskalandi, talar rússnesku
og er sögð segja Pútín umbúða-
lausan sannleikann í símtölum
þeirra. Að Rússland geti einangr-
ast, efnahagur landsins hrunið, ef
árásarstefna hans hrindi af stað
nýju, köldu stríði, að ekki sé
minnst á enn skelfilegri stríð.
Vandinn er að rússneski forset-
inn virðist hvorki taka mark á
Merkel né öðrum vestrænum leið-
togum. Ef til vill er hann sann-
færður um að sáttastefna Þjóð-
verja muni ávallt tryggja honum
eins konar velviljað hlutleysi
þeirra, draga samtímis vígtenn-
urnar úr ESB og sundra samstöðu
vesturveldanna.
Þjóðverjar á
báðum áttum
HIKANDI AFSTAÐA MARGRA ÞJÓÐVERJA Í ÚKRAÍNU-
DEILUNNI HEFUR ÝTT UNDIR ÓTTA VIÐ AÐ ÞEIR SÉU AÐ
RJÚFA SAMSTÖÐU VESTURVELDANNA GEGN
ÁRÁSARSTEFNU OG ÞJÖSNASKAP RÚSSA.
HAGSMUNIR OG LÖG
Angela Merkel Þýskalandskanslari og Barack Obama Bandaríkjaforseti á fundi í Hvíta húsinu á föstudag. Merkel hefur oft
lýst aðdáun sinni á Bandaríkjunum en ljóst er að yfir fundinum, þar sem málefni Úkraínu voru efst á baugi, hvíldi skuggi:
uppljóstranir Edwards Snowdens um að Bandaríkjamenn hefðu hlerað farsíma Merkel og fleiri valdamikilla Þjóðverja.
AFP
* Það er engin hernaðarleg lausn á deilunni í Úkraínu.Frank-Walter Steinmeyer, utanríkisráðherra Þýskalands.AlþjóðamálKRISTJÁN JÓNSSON
kjon@mbl.is