Listin að lifa - 01.06.2005, Blaðsíða 41

Glerskálinn yfir svölunum er fullur
af blómum sem Ruth ræktar. „Maður
verður að dunda sér við eitthvað," segir
hún. Hér getur danska frúin setið, notið
sólar þótt kalt sé í veðri, horft yfir fjöll
og fjörð og mannlífið á Silfurtorgi. Ruth
fylgist vel með og þekkir alla, enda sagði
Ulfur Gunnarsson læknir, sonur Gunnars
Gunnarssonar rithöfundar: „Ef ég veit ekki
eitthvað um einhvern, þá fer ég í Gamla
bakaríið og spyr Ruth.“ Úlfur átti danska
móður, hann og Ruth skildu hvort annað.
Við setjumst í vistlega stofu og Ruth
dregur fram stóra möppu með dagblaða-
úrklippum, danska frúin hefur oft verið
fréttaefni. Ég þarf ekki að spyrja. Ruth
hefur orðið. „Nú byrjum við á byrjuninni,"
segir hún.
„Ég sá manninn minn fyrst i Dan-
mörku. Hann kom út 1. ágúst ‘46, hitti
mig 2. ágúst. Leiðir okkar áttu að liggja
saman. Aðalbjörn var þar við nám í
verslunarskóla í fjögur ár. Ég kom til
íslands í febrúar 1950. „Ekki hægt að
koma með danska stúlku til ísafjarðar,"
sagði tengdafaðir minn, svo að við létum
gefa okkur saman í Háskólakapellunni.
Brúðkaupsferðin var svo með Esjunni til
Isafjarðar. Ég var hræðilega sjóveik alla
leiðina, og svo beið allur bærinn eftir að
sjá mig á Bæjarbryggjunni!“
Ruth var mikil hlaupakona fyrr á árum og tók
þátt í maraþonhlaupum.
Hvernig blasti ísafjörður við Kaup-
mannahafnardömunni? „Hér var allt í
miklum snjó, fjöllin hvít, mjög fallegt.
Ég var hrifin af ísafirði frá fyrstu stundu.
Ég hafði farið á skíði í Dyrehaven í Dan-
mörku, en skíðabrekkurnar hérna voru
Þær voru fjórar við afgreiðsluna, þrjár ungar stúlkur og Ruth, grönn og stelpuleg.
ævinfyri. Ég var alltaf á skíðum í gamla
daga.
I Danmörku var ég að vinna í einni
fínustu verslun Kaupmannahafnar, sat á
skólabekk í fjögur ár til að mega afgreiða
þar. Allt átti að vera svo fínt og flott, aldrei
að vita nema drottningin kæmi. Úti var ég
líka alltaf í dansskóla - og mig langaði svo
að stofna dansskóla hérna. En tengdaföður
mínum fannst nóg að vita að ég hefði verið
dansmeyja og sagði: „Hér á enginn stepp-
skóli að vera!“ En við Aðalbjörn fórum á
dansnámskeið hjá Maríu Gunnarsdóttur,
leikfimis- og danskennara. Hún var besta
vinkona mín og fallegasta stúlkan á ísa-
firði.
Tengdafaðir minn, Tryggvi Jóakims-
son, var breskur konsúll og tengdamóðir
mín, Margareth Haasler, var þýsk. Á
stríðsárunum voru tengdapabbi og bak-
arameistarinn, Hans Haasler, teknir fastir
og fluttir til Englands. Þeir sátu í fangelsi
í 6-8 mánuði. Það hefur verið erfiður tími
fyrir alla. Tengdapabbi keypti Gamla
bakaríið 1920 sem búið er að starfa hérna
síðan 1871.
Aðalbjörn ætlaði aldrei að verða bak-
ari. Hann var stúdent frá M.A. og byrjaði
að kenna hér við skólann. Seinna fór hann
út til Danmerkur og tók próf sem bakari.
Ég kunni ekkert í íslensku, þegar ég
fór að vinna í bakaríinu. Aðalbjörn sagði
nógu erfitt fyrir mig að koma hingað, þótt
ég færi ekki að setjast á skólabekk. Ég
myndi læra málið smátt og smátt, en þetta
er ekki rétt. Ég var oft misskilin og margir
brandarar spunnust út af því, oft dálítið
grófir. Ég vil segja við alla útlendinga
sem koma hingað - farið í skóla og lærið
málið!“
Ruth og Aðalbjörn voru mjög virk í
bæjarlífinu. Árið 1952 opnuðu þau versl-
un með varahluti i bíla. „Við keyptum
gamlan Skoda árið 1952. Ekkert fékkst í
hann hérna svo að við opnuðum verslun
með varahluti. Sú verslun var bara opin í
2 ár.“ Húsgagnaverslun opnuðu þau líka
1954. „Það var sama sagan,“ segir Ruth,
„ekki hægt að kaupa borð, stóla eða eitt
húsgagn. Ég hætti með þá verslun 1988.
Ég tók við sem danskur konsúll eftir
að Aðalbjörn lést árið 1970 og gegndi því
starfi til 1991. Ég fékk ekkert borgað, gerði
þetta bara fyrir drottninguna. Hingað kom
svo mikið af dönskum skipum á leið frá
Grænlandi, líka mikið af Færeyingum. Ég
var boðin í parfy þegar skipin komu. Ég
bauð líka alltaf heim, oft 30-40 manna
hópum, var þá með pinnamat og eitthvað
létt úr bakaríinu. Fimmta hvert ár var
ég boðin til Kaupmannahafnar og var í
selskab með drottningunni á slottinu í 5
daga. Við Aðalbjörn vorum nýkomin úr
slíkri ferð og búin að vera heima í 10 daga
þegar hann veiktist. Hugsaðu þér, ef hann
hefði veikst úti, væri hann kannski enn á
lífi.
Já, ég missti manninn minn 1970,
aðeins 45 ára. Þá voru strákarnir okkar 17
og 19 ára, María 7 ára. Hér var enginn
læknir, aðeins læknakandídat. „Þetta er
magasár," sagði hann og gaf honum kodí-
magnýl! Alveg voðalegt. Mjög erfitt. Eins
og að missa hægri hendina. Þess vegna
hætti ég með húsgagnaverslunina, en
stækkaði bakariið og útbjó konditórí."
Þú ert búin að vera ekkja í 35 ár.
Hefurðu aldrei eignast vin? „Ég átti
danskan vin í 7 ár. Hann vildi fá mig út til
Danmerkur, honum líkaði eklci ísland, en
ég er meiri íslendingur en Dani.“
Isfirðingar eiga aðra skýringu: „Hann
var of gamall fyrir hana, gat ekki einu
sinni dansað!"
41