Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.11.1943, Síða 128

Tímarit Máls og menningar - 01.11.1943, Síða 128
238 TÍMARIT MÁLS OG MENNINGAR skinnkyns í öllu því skæðaleysi sem hún hafði orðið að þola um ævina með þessa mörgu fætur: það var vond skinnpjatla sem ekki var til einhvers nýt í liörðu ári, þegar margir verða að borða skóna sína, og þó ])að sé ekki nema þveingspotti er honum stúngið uppí börn til að taungla. Mínir herrar máttu ekki halda það kæmi til af góðu að henni hafði ekki orðið neitt úr þessu rifrildi.“ Arnas Arnæus segir við einn samfylgdarmann sinn: „Það er nú einusinni svo komið, séra Þorsteinn minn, að það fólk sem átt hefur merkilegastar literas í norðurálfu heims síðan antiqui kýs nú heldur að gánga á kálfskinni og éta kálfskinn en lesa á kálfskinn gamalt letur.“ Arnas Arnæus er tákn hins sjáandi menningarvilja, er lifað hefur á öllum ölduni með þjóðinni. Ilann bjargar nafni og heiðri Islands með því að safna hinum fornu handritum, sem voru að glatast. Sú hugsjón er honum ofar öll- um persónulegum óskum og örlögum einstaklinga. Menningarheiður þjóðar- innar er honurn allt. Hver dráttur í svip þessarar persónu er dreginn af til- heiðslu. Allt verður hljóðleiki og helgi í návist hennar. Arnas Arnæus er „vinur konúngsins", „borðnautur greifanna“, elskaður af mesta kvenkosti ís- lands, Snæfríði Islandssól, „réttur sómi þessa vors fátæka lands meðal þjóð- anna“, „ágætastur allra Islendínga". Afstaða hans gagnvart einstaklingnum í alþýðustétt speglast í viðtali við Jón Hreggviðsson, er leitað hefur um langan veg á fund hans og bcðið hann að flytja mál sitt við konunginn: „Því miður, sagði hann, þú ert í raungu húsi Jón Hreggviðsson. Eg er ekki vörður laga og réttar í þessu konúngsríki, hvorki samkvæmt köllun né embætti. Ég er fátækur bókamaður. Og hann vísaði með opinni greipinni uppum hókumsetta múra salar þessa og horfði á bóndann með undarlegan glampa í auganu um leið og hann bætti við: Þessar bækur hef ég keypt. Jón Hreggviðsson horfði með opinn munninn á bækurnar. Þegar maður hefur keypt svo margar og dýrar bækur þá munar mann ekki stórt að segja það orð sem kaupir Jóni Hreggviðssyni náð, sagði liann að lokum. I ])ínu máli má einu gilda um Jón Hreggviðsson, sagði Arnas Arnæus og brosti. Ha, sagði Jón IJreggviðsson. Þitt mál kemur þér sjálfum lítið við Jón Hreggviðsson. Það er miklu stærra mál. Hverjum er að borgnara þó höfuð eins betlara sé leyst? Ein þjóð lifir ekki af náð. Sá er eldurinn heitastur sem á sjálfum brennur, sagði Jón Hreggviðsson. Ég veit það þótti ekki skörulegt í fornöld að biðjast griða, en hvaða afl hefur einmana betlari til að berjast um líf sitt við gervallan heiminn? Arnas Arnæus virti enn vandlega fyrir sér þennan mann sem hafði verið
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.