Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.05.1980, Síða 83

Tímarit Máls og menningar - 01.05.1980, Síða 83
Hafnarháskóli og íslensk menning drjúgan hlut síðustu æviárin og hann réð mcstu um allt fyrirkomulag útgáf- unnar. Einn af vinum Rasks var Finnur Magnússon, sem varð prófessor 1815 og frá upphafi einn af forustumönnum Bókmenntafélagsins. Þeir félagar áttu drjúgan þátt í því að efla áhuga á og virðingu fyrir islenskum fræðum meðal Dana, og með starfsemi þessara tveggja útgáfufélaga urðu til vinnuskilyrði fyrir álitlegan hóp Hafnaríslendinga. Ekki aðeins af þeim sökum heldur miklu fremur með útgáfustarfsemi sinni lögðu þessi félög fram ómetanlegan skerf til íslenskra menningarmála, sem hér er enginn kostur að rekja. Þess eins skal getið að undir boðsbréfið um stofnun Bókmenntafélagsins sem Rask sendi frá sér 1816 skrif- uðu auk hans og Finns Magnússonar tuttugu íslenskir stúdentar, en þeir voru meira en helmingur undirskriftarmanna; meðal hinna voru eldri háskólamenn íslenskir í meirihluta. Því er ekki ofmælt að Hafnardeild Bókmenntafélagsins hafi frá upphafi verið skipuð íslenskum háskólamönnum að langmestu leyti, og það var hún alla tíð þangað til hún var lögð niður 1911. En íslenskir Hafnarstúdentar á fyrstu áratugum 19. aldar störfuðu viðar en í Kaupmannahöfn. Ur hópi þeirra komu margir menn sem gegndu forustuhlut- verki í íslensku menningarlífi með störfum sínum heima fyrir. Meðal þeirra er sérstök ástæða til þess að nefna kennarana við Bessastaðaskóla, sem komu á nýrri kennsluskipun og höfðu ómæld áhrif á þann æskulýð sem sótti skólann með lærdómi sínum og mannkostum. Hér skulu aðeins nefndir menn eins og Hallgrímur Scheving, Sveinbjörn Egilsson og Björn Gunnlaugsson, sem allir leystu af hendi merkileg vísindaafrek auk skólastarfsins. Stúdentarnir frá Bessa- stöðum urðu brautryðjendur í endurreisn Islendinga á sviði menningar og stjórnmála langt fram eftir 19. öld. Margir þeirra stunduðu nám t Kaup- mannahöfn, og upp úr 1830 má segja að forustan á þessum málum sé meðal Islendinga i Höfn. Nú væri vitaskuld fjarstæða að halda því fram að íslenskir stúdentar hafi fengið nýjungahugmyndir sinar beint úr kennslunni á háskólanum. Margar þeirra eru auðvitað komnar úr öðrum áttum. En eitt er þó rétt að leggja áherslu á: sá vaxandi áhugi á fornbókmenntum, sögu Islendinga og hagnýtum vandamálum, sem ég hef drepið á, efldi sjálfstraust þessara ungu íslendinga og trú þeirra á framtíð þjóðarinnar. Að nokkru leyti var vissulega um að ræða þjóðlega róm- antík, en hún var líka mótuð af bjartsýnni trú fræðslustefnunnar á nytsemi verkkunnáttu og hjá sumum ekki síður af raunsærri pólitískri hugsun. Við sjáum þessa samsteypu hjá ungu mönnunum sem stofnuðu Fjölni 1834: rómantíska 73
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.