Bókasafnið - 01.05.2012, Qupperneq 36

Bókasafnið - 01.05.2012, Qupperneq 36
36 bókasafnið 36. árg. 2012 Í stefnuyfirlýsingu UNESCO og IFLA um skólasöfn er lýst stefnu starfsemi skólasafnanna og tekið er fram að starfsfólk bókasafnanna eigi að styðja við notkun bóka og annars upplýsingaefnis. Lögð er áhersla á að safnkosturinn sé mikilvæg viðbót við námsbækur og kennslu nemenda og tryggja þurfi nemendum gott aðgengi að safninu. Í stefnuyfirlýsingunni eru ennfremur sett fram rök sem sýna fram á að þegar bókasafns- og upplýsingafræðingar og kennarar vinna saman, nái nemendur betri tökum á læsi, upplýsinga- og samskiptatækni og námi almennt (Stefnuyfirlýsing UNESCO/IFLA um skólasöfn, 2003). Kjarni samvinnunnar er námskráin segir Bruce (2003) en að henni koma kennarinn, forstöðumaður skólasafns og fagaðili á sviði upplýsingatækni. Samvinnan verður að vera innan þess ytri ramma sem lagaákvæði tilgreina og einnig verklagsreglur um upplýsingalæsi og rannsóknir. Mikilvægi samvinnunnar kemur líka fram í viðmiðunar- reglum bandarísku skólasafnssamtakanna um upplýsingalæsi. Með því að auka getu hvers og eins til að vinna sjálfstætt hefur nemandinn kunnáttu og færni til að afla upplýsinga, meta þær og miðla þeim í takt við kröfur um siðferði og þær reglur sem við eiga. Þannig má með velvilja og skilningi þeirra sem stýra skólamálum vinna að bættu námi þegar til framtíðar er litið bæði fyrir nemandann, skólann og samfélagið í heild (American Library Association of School Librarians, 2007). Mikilvægt er að hver nemandi fái kennslu við hæfi hverju sinni en ekki sé einungis miðað við nemanda sem hluta af ákveðnum hópi. Þetta hefur verið kallað einstaklingsmiðað nám. Með því að kennarar og skólasafn vinni náið saman á þverfaglegan hátt og í samræmi við námskrár, má gera ráð fyrir að enn betur megi sinna hverjum og einum nemanda. Eða eins og segir í grunnskólalögum, hlutverk grunnskóla í samvinnu við heimilin er að stuðla að alhliða þroska allra nemenda og þátttöku þeirra í lýðræðisþjóðfélagi sem er í sífelldri þróun (Lög um grunnskóla nr. 91/2008). Þegar hlutverk skóla er skoðað og hvar áherslur liggja í kennslumálum er undarleg sú ákvörðun yfirvalda að fella úr lögum ákvæði um skólasöfn bæði í framhalds- og grunnskólum eins og gerðist árið 2008 (Lög um grunnskóla nr. 91/2008; Lög um framhaldsskóla nr. 92/2008). Ákvörðunin virðist hafa verið tekin án allrar faglegrar umræðu eða sýnilegra ástæðna og hafði í för með sér miklar breytingar á vinnuumhverfi safnanna. Þessi lagabreyting átti sér stað þrátt fyrir aðild Íslendinga að alþjóðlegum yfirlýsingum um upplýsingalæsi eins og Pragyfirlýsingunni, en þar segir: „Upplýsingalæsi ætti að vera órofa hluti af menntun fyrir alla“ (Pragyfirlýsingin um eflingu upplýsingalæsis í samfélaginu, 2003). Þremur árum síðar eða vorið 2011 birtust aftur ákvæði um skólasöfnin í grunnskólalögum. Þar stendur: Í öllum grunnskólum skal gera ráð fyrir skólasafni eða tryggja með öðrum hætti aðgang nemenda að þjónustu slíks safns sem skal vera upplýsingamiðstöð fyrir nemendur og kennara. Það skal búið bókum og nýsigögnum auk annars safnkosts sem tengist námsgreinum og námssviðum aðalnámskrár grunnskóla (Lög um grunnskóla nr. 91/2011). Í orðalagi lagaákvæðisins má finna þverfaglega áherslu sem kallar á að skólasöfnin sinni enn frekar eflingu upplýsingalæsis. Mætti því ætla að sá starfsmaður, sem ber ábyrgð á starfsemi safnsins, þyrfti að hafa til að bera þekkingu og hæfni á sviði bókasafns- og upplýsingafræða sem og menntun í uppeldis- og kennslufræði. Því hefði verið fengur að því að fá ákvæði um fagmenntun starfsmanns inn í lagaákvæðið. Þegar ekki er gerð krafa um fagmenntun starfmanns, sem þó er ætlað það hlutverk að sinna daglegum rekstri safnsins, styðja við kennslu og leiða kennslu í upplýsinga- og tæknimennt, er margt að óttast. Því er mikilvægt að til komi skilningur skólastjórnenda á starfsviði skólasafnsins. Með fagmenntun starfsmanna eru mun meiri líkur á að þekking sé til staðar þannig að starfið er unnið í takt við skólasamfélagið, fyrir nemendur, kennara og foreldra. Fagmenntaður starfsmaður ætti að hafa á valdi sínu þekkingu á stjórnun, hæfni í samskiptum og samvinnu, þekkingu á sviði upplýsingalæsis og tækniþekkingu á sviði ýmissa miðla. Fagmenntunin stendur einnig fyrir hæfni til að sinna samskiptum við aðrar safnaeiningar og að unnið sé samkvæmt viðmiðum um upplýsingalæsi og innan þess ramma sem lög og aðalnámskrá marka (Lög um almenningsbókasöfn nr. 36/1997). Skortur á ytri ramma skólasafnanna hefur valdið óöryggi við skipulag safnanna. Lagabreytingarnar hafa þar vissulega haft áhrif en ekki síður sú staðreynd að sveitarfélög og skólar virðast geta að stórum hluta ráðið hvernig unnið er að skipulagi kennslu í upplýsinga- og tæknimennt og hvernig skipulag safnsins kemur inn í þá vinnu. Og ljóst er að miklu getur munað. Þegar reglur um starfsemi safnanna skortir er hætta á að þjónusta við nemendur og starfsfólk séu háð geðþótta þeirra sem stjórna skólunum. Þessir þættir hafa þó ekki verið nægjanlega kannaðir hér á landi síðustu ár en hætt er við að efnahagsaðstæður geti valdið ýmsum breytingum. En í óformlegri könnun FFÁS (vor 2011) má einkum sjá þess merki eftir árið 2008 bæði á þjónustu, bókakosti, aðgengi og Mynd 1. Samþætt vinna um námskrá og viðmiðunarreglur um upplýsingalæsi (Bruce, 2003).
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68

x

Bókasafnið

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Bókasafnið
https://timarit.is/publication/245

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.