Bókasafnið - 01.05.2012, Qupperneq 53

Bókasafnið - 01.05.2012, Qupperneq 53
53 bókasafnið 36. árg. 2012 til samvisku hugsanlegs bókaþjófs, áður en hann lætur verða af ætlunarverki sínu, heldur getur það einnig verið mjög afhjúpandi vitnisburður um eigandann. Bókamerkið er eitt hið fyrsta er blasir við þeim sem opnar svo merkta bók og þegar myndskreytingin eða textinn skírskotar beinlínis til sérkenna eigandans, setur það óneitanlega persónulegan blæ á fyrstu kynnin af bókinni. Smæð bókamerkja krefst þess oft á tíðum að listamenn er þau hanna verði að tileinka sér aðra nálgun en þeim er tamast, og þegar vel hefur tekist til er um mjög áhugavert listform að ræða er sýnir nýjar hliðar á listamanninum. Margir víðkunnir og snjallir listamenn hafa spreytt sig á hönnun bókamerkja í eigu íslenskra aðila, íslenskir sem erlendir, og af þeim sem hafa lagt hönd á plóginn má meðal annarra nefna Barböru W. Árnason, Bolla Gústavsson í Laufási, Björn Westergren, Dieter Roth, Edmund Peter, Gerhard Munthe, Gísla B. Björnsson, Guðmund Frímann, Gunnar Hjaltason, Hafstein Guðmundsson, Halldór Pétursson, Hring Jóhannesson, Guðmund Einarsson frá Miðdal, Jóhann Briem, Jörund Pálsson, Kurt Zier, Ríkharð Jónsson, Sigfús Halldórsson, Signe Ehrngren, Sverri Ólafsson, Torfa Jónsson, Tryggva Magnússon, Þórdísi Tryggvadóttur og fleiri. Í ýmsum tilvikum hafa bókaeigendurnir sjálfir hannað merki sín, og margir hönnuðir liggja í þagnargildi. Skipti bókin síðan um eigendur fylgir bókamerkið oftast með, enda jafnan vandkvæðum háð að losa það af síðum bókarinnar, og þannig má segja að eigandinn eða altént tákn hans ferðist með bókinni. Þegar svo ber við að einstaklingar selji eða gefi opinberum bókasöfnum bækur sínar, er ekki óalgengt að bækurnar séu merktar fyrri eiganda eftirá með bókamerkjum eða auðkennum öðrum, og þekkjast mörg dæmi þess að slíkar merkingar hafi verið gerðar sérstaklega í tilefni af slíkum eigendaskiptum. Þess eru einnig dæmi að slík merki beri mynd fyrri eiganda, og svo sem ex libris dr. Jóns Þorkelssonar (1859-1924), þjóðskjalavarðar, en Háskólabókasafnið í Osló keypti bókasafn hans eftir andlát hans. Listamaðurinn Gerhard Munthe teiknaði flúraðan ramma utan um ljósmynd af Jóni og er nafn háskólasafnsins að ofanverðu, „Universitetsbiblioteket – Oslo“, en undir myndinni stendur „Úr bókum Jóns Þorkelssonar“. Sömu sögu er að segja um bókamerki Magnúsar Helgasonar, skólastjóra, er gaf Háskóla Íslands bókasafn sitt, en það var gert eftir andlát hans og sett á bækurnar. Vegna sérkenna sinna og fagurfræðilegs gildis hafa ex libris merki löngum þótt eftirsóknarverð til söfnunar og víðs vegar um heiminn eru rekin félög þeirra sem sérhæfa sig í bókamerkjasöfnun. Var fyrsta slíka félagið stofnað í Lundúnum árið 1891, The Ex Libris Society, og fimm árum síðar fylgdu Bandaríkjamenn í kjölfarið. Eru hin fágætari ex libris merki afar verðmæt og eftirsótt. Þau eru kannski á meðal smæstu listaverka en jafnframt hinna dýrustu – altént miðað við stærð. Athugasemd höfundar: Föðurbróðir minn heitinn, Snær Jóhannesson, safnaði bókamerkjum og átti ágætt safn slíkra merkja. Fyrir hans áeggjan kynnti ég mér sögu þessara litlu listaverka bókheimsins og skrifaði greinarkornið hér að ofan.
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68

x

Bókasafnið

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Bókasafnið
https://timarit.is/publication/245

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.