Félagsbréf - 01.02.1959, Blaðsíða 24

ALEXANDER JÓHANNESSON
ÚDVK STRENGUR ALDKEI SIÆGIW
SLENDINGAR hafa ort ljóS á
öllum tímum. í íslenzkum fom-
ritum er getið um nokkur hundr-
uð skáld, þó að nöfnin ein sé til
á sumum þeirra. Ef við sæjum þá
ganga fram í einni fylking, allt frá
Agli Skalla-Grimssyni til Eysteins
Ásgrímssonar, er orti Lilju, um
miðja 14. öld, myndu þeir líkjast
nútíðarskáldum vomm að mörgu
leyti. öll fomskáld vor eiga það
sameiginlegt að yrkja með ljóð-
stafasetning, eins og tíðkaðist með-
al germanskra þjóða, bæði Þjóð-
verja og Engilsaxa í nokkur
liundruð ár. Það var eðlilegt, að
þessi siður lagðist niður með þeim
þjóðum vegna mikilla breytinga,
er urðu á tungumálum þeirra, svo
að eftir árið 1000 eða þar í kring
hafa tungur þeirra síðar verið
nefndar miðháþýzka og miðenska
og síðar nýháþýzka og nýenska.
En íslenzk tunga hefir verið órof-
in heild og lítt breytzt í 1000 ár
og ber þar öll einkenni forager-
mansks máls.
í mörgum kvæða sinna lofar E.
B. íslenzka tungu. í íslandsljóðum
segir hann:
Ég ann þínum mætti í orði þungu,
dg ann þínum leik i hálfum svörum,
grætandi mál á grátins tungu,
gleðimál í ljúfum kjörum.
Ég elska þig, málið undurfríða,
og undrandi krýp að lindum þínuni.
Ég hlýði á óminn bitra, blíða,
brimhljóð af sálaröldum mínum.
Mig dreymdi eitt sinn í dagsins blíðu,
þú drottning allra heimsins tungna,
ég heyrði þig af fólki fríðu,
frjálsu og upplitsdjörfu sungna.
Það er rétt, sem hann segir í
Snorraminni, en gæti eins vel átt
við hann sjálfan:
— ódýr strengur aldrei sleginn,
úð ei blandin lágri kennd,
málsins glóð í minni brennd,
máttur orðs og hugar veginn.
í öllum skáldskap Einars finnst
ekki ein lína, þar sem tilfinningin
er blandin lágri kennd — og
mættu menn bera þetta saman við
nútíðar skáld í bundnu og ó-
bundnu máli. Einar á áreiðanlega
við ljóðstafasetning, er hann segir,
að málsins glóð sé í minni brennd.
í kvæðinu um Egil Skalla-
Grímsson kemst Einar svo að orði
um uppruna íslenzkrar tungu:
— Og málið var byggt í brimslegnum
grjótum