Náttúrufræðingurinn

Ukioqatigiit
Ataaseq assigiiaat ilaat

Náttúrufræðingurinn - 2013, Qupperneq 48

Náttúrufræðingurinn - 2013, Qupperneq 48
Náttúrufræðingurinn 156 og 50 µg/m3 á Hvaleyrarholti miðað við Grensásveg. Skýringin á því gæti verið að tíðni vindátta sem hafa sömu stefnu og bein lína milli Hvaleyrarholts og Hellis- heiðarvirkjunar virðist hafa til- hneigingu til að vera lægri en tíðni vindátta sem hafa sömu stefnu og bein lína milli Grensásvegar og virkjunarinnar; þetta er þó ekki mjög skýrt.40,41 Mælistöðin á Hvaleyrarholti er sú mælistöð sem er fjær virkjuninni og mengunin ætti því að þynnast meira á leiðinni. Á milli mælistöðvar og virkjunar er einnig landslag sem gæti torveldað dreifingu H2S vegna eðlisþyngdar þess.1,35 Að lokum eru talsvert færri klukkustundir yfir 10 µg/m3 í janúar á Hvaleyrarholti miðað við aðra vetrarmánuði og það á við um öll þrjú árin. Þetta gæti verið tilviljun þar sem veðuraðstæður sem auka líkur á háum styrk H2S á höfuð- borgarsvæðinu hafa ekki skapast í janúar undanfarin ár, en einnig gæti verið um bilanir að ræða. Það er áhugavert að skoða hversu oft og hve lengi styrkur H2S var yfir lyktarmörkum ef leyfileg mengun miðaðist við þau. Hér miðum við lyktarmörkin við 10 µg/m3 meðal annars vegna vand- kvæða við kvörðun tækja1 og þess að mjög misjafnt er eftir efna- samsetningu meðal annars hvar mörkin liggja. Til dæmis er gefið upp bilið 1–190 µg/m3 á heimasíðu OR.42 Í stað 13 klukkustunda í janúar og 6 klukkustunda í febrúar fyrir 50 µg/m3 heilsuverndarmörk, yrðu nú yfir 400 stundir í desember (5. mynd). Þannig færi styrkurinn yfir mörkin að meðaltali 78±2 daga á ári (4–9 daga í mánuði) fyrir tímabilið 2010– 2012, í stað tveggja daga árið 2010 og engra árin 2011 og 2012. Umræður Forsvarsmenn Samorku (Samtök orku- og veitufyrirtækja) og OR hafa gagnrýnt íslensku heilsuverndar- mörkin. Forstjóri OR sagði, árið 2012, að reglugerð um brennisteins- vetni sé strangari hér á landi en erlendis.43 Eins og sést á 2. mynd er mjög mismunandi hvort lönd/ ríki setja sér strangari mörk/viðmið en Ísland. Af þeim 22 löndum/ ríkjum sem voru skoðuð voru átta með strangari viðmið en Ísland og fimm með strangari mörk. Á meðal ríkja með strangari mörk eru Kalifornía, þar sem uppsett afl jarðvarmavirkjana er yfir 2700 MW44 og New York ríki, sem eru tvö af þremur fjölmennustu ríkjum Bandaríkjanna.45 Aðstoðarfram- kvæmdastjóri Samorku, lýsti stuttu eftir setningu reglugerðarinnar 2010 yfir vonbrigðum með mörkin og sagði að viðmið WHO ættu að gilda.46 Flest ríkjanna sem skoðuð voru hafa sett sér strangari mörk/ viðmið en WHO (2. mynd). Útfrá þessum athugunum er ekki hægt að segja að Ísland skeri sig úr, hvorki hvað varðar leyfðan styrk né að mörkin séu lögbundin. Einnig er grundvallarmunur á viðmiðum WHO og íslensku mörkunum, þar sem viðmið WHO eru ákvörðuð með vernd fyrir bráðaáhrifum í huga2, en þau íslensku eru sett til að vernda heilsu almennings til lengri tíma10. Því ætti að bera íslensku mörkin saman við mörk eða viðmið sem sett eru með langtímaheilsu al- mennings í huga. Upp hefur komið umræða um hve há mengunarmörkin eru og til dæmis hafa forsvarsmenn Vinnu- eftirlitsins fært rök fyrir því að það ætti að lækka mengunarmörk H2S.47 Þar sem augnerting hefst við 15 mg/ m3 2, þýðir það að starfsmenn eiga á hættu að vera í vinnuumhverfi sem er mjög nálægt þeim styrk sem heilsa þeirra er talin hljóta tjón af án þess að vinnuveitanda beri skylda til að bregðast við. Erfitt er að fullyrða um langtíma- áhrif lágs styrks H2S á heilsu. Enda þótt mun fleiri rannsóknir bendi til þess að þau séu neikvæð, meðal annars aukning í öndunarfæra- sjúkdómum6,48,49 og aukin hætta á krabbameini í öndunarfærum50, voru áhrifin í rannsókn Bates og félaga á astma jákvæð7. Eins og áður var nefnt eru rannsóknir fáar og aug- ljós þörf á frekari rannsóknum. Summary Hydrogen sulfide concentration in the Reykjavik area and related health limits An ambient air quality standard, health limit, for hydrogen sulfide was set in Iceland in 2010, which is one third of the WHO (World Health Organization) guideline, or 50 µg/m3 for 24 hour run- ning arithmetic mean concentration. A health limit for the annual mean was also set at 5 µg/m3. The Icelandic health limit is compared with health limits and guidelines in other countries because it has been implied that it is overly strict. Comparison shows that stricter limits 0 50 100 150 200 250 300 350 400 450 Ja nú ar Fe brú ar Ma rs Ap ríl Ma í Jú ní Jú lí Ág ús t Se pte mb er Ok tób er Nó ve mb er De se mb er K lu kk us tu nd ir – H ou rs 5. mynd. Klukkustundir þegar hlaupandi 24 klukkustunda meðaltal er yfir 10 µg/m3 við Grensásveg. – Hours when the running mean is above 10 µg/m3 at the Grensásvegur measurement station. 2012 2011 2010
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76

x

Náttúrufræðingurinn

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.