Skessuhorn - 05.10.2016, Qupperneq 18
MIÐVIKUDAGUR 5. OKTÓBER 201618
KOSNIN
GAR
2016
Eva Pandora Baldursdóttir er oddviti
Pírata í Norðvesturkjördæmi. Hún er
fædd og uppalin á Sauðárkróki og er
með gráðu í viðskiptafræði frá Há-
skóla Íslands. Nú stundar hún MPA
nám í opinberri stjórnsýslu við sama
skóla. Hún kemur nú fersk inn í
stjórnmál en hún skráði sig nýlega í
flokk Pírata, þótt hún hafi fylgst með
hreyfingunni síðan 2013. Eva hafði
verið óflokksbundin í nokkur ár eftir
að hún gerði sér grein fyrir að málefni
Framsóknarflokksins rímuðu ekki við
hennar skoðanir. Hún var áður skráð
í Framsóknarflokkinn líkt og margir
Skagfirðingar. „Þegar ég kynnti mér
Pírata fann ég flokk sem var sam-
hljóma mínum skoðunum.“
Eva Pandora segist bjartsýn að
komast á þing. „Ég er jákvæð, en vil
ekki taka neinu sem sjálfsögðum hlut.
Það getur allt gerst í pólitík,“ segir
hún og hlær. Hún átti sitt fyrsta barn
fyrir þremur vikum og er í fæðing-
arorlofi. Varaþingmaður myndi því
sinna þingstörfum til að byrja með en
Eva Pandora segir að hún myndi hik-
laust taka þingsætinu verði niðurstaða
kosninganna sú. „Þingmenn eru bara
venjulegt fólk og eignast börn eins og
aðrir.“ Hún er þó ekki alveg viss hve-
nær hún myndi koma til starfa eftir
fæðingarorlof. „Upprunalegt plan var
að vera í fæðingarorlofi til 1. júní, en
það gæti vel verið að ég endurskoði
það,“ segir hún og bætir við að mað-
urinn hennar muni taka þriggja mán-
aða fæðingarorlof á móti henni.
Spurð út í nafnið Pandora segir Eva
Pandora að foreldrum hennar hafi
einfaldlega þótt það fallegt og nafn-
ið sé úr grískri goðafræði. Mamma
hennar er tælensk og vildi því gefa
börnunum alþjóðleg nöfn.
Þörf á ungu
fólki í pólitík
Eva Pandora hefur ekki verið áber-
andi innan Pírata hingað til. Eins
og áður sagði er hún nýlega skráð í
flokkin. Hún er þakklát fyrir traust-
ið sem fólkið í flokknum hefur sýnt
henni með því að kjósa hana í fyrsta
sæti listans. „Ég var ekki með stórt
tengslanet fyrir kosningarnar og nið-
urstöðurnar komu á óvart, en ég hef
fulla trú á sjálfri mér,“ segir Eva Pan-
dora og bætir við að hún hafi kynnt
sig og sín málefni og fólk hafi greini-
lega verið henni sammála.
Hún segir spennandi að stíga inn
í pólitík sem ung kona í dag. „Það er
þörf á meiri fjölbreytni á þingi, það
þarf ungt fólk, eldri borgara og fólk
af öllum stigum samfélagsins.“ Hún
segir að ungt fólk virðist í auknum
mæli farið að láta sig málin varða sem
sé mjög jákvætt. „Mikil umræða hef-
ur verið undanfarið um stöðu kvenna
á Alþingi og það er mjög gott að sú
umræða sé hafin þar sem það er fyrsta
skrefið í átt til breytinga.“
Seinni listinn
Listinn sem Eva Pandora skipar
fyrsta sætið á kemur úr seinna próf-
kjöri Pírata. Fyrri listinn var ekki
staðfestur á landsvísu vegna ágrein-
ings um framkvæmd kosninganna.
Hún segir að fólk hafi verið hissa á að
sjá rætt um málefni sem þetta opin-
berlega. „Svona mál hafa aldrei ver-
ið rædd á opinberum vettvangi áður,“
segir hún og bætir við að ferlið sem
fór í gang eftir að sá listi kom fram
hafi virkað rétt og eftir að hann var
felldur á landsvísu kusu allir Píratar á
landinu listann fyrir Norðvesturkjör-
dæmi. Kjördæmið er minnsta kjör-
dæmi Pírata, með rúmlega hundrað
skráða meðlimi.
Aðspurð hvort hún telji að umræð-
urnar um fyrri listann gætu haft áhrif
á gengi Pírata í komandi kosningum
segir hún að þau geta verið bæði já-
kvæð og neikvæð. „Fólk upplifir og
skynjar málið á mismunandi hátt.“
Hún segir umræðuna sem spannst
út frá listanum dæmi um að Píratar
stundi ekki baktjaldamakk, umræð-
ur fari fram á opinberum vettvangi.
„Það er þó fínt að taka það fram að
Pírataspjallið á Facebook er ekki sá
vettvangur, það er bara óopinber um-
ræðuvettvangur,“ segir hún.
Bætt og ókeypis
heilbrigðiskerfi
Eva Pandora segir að hún vilji berjast
fyrir bættu heilbrigðiskerfi á lands-
byggðinni. „Það þarf að styrkja heil-
brigðismál í þessu kjördæmi, það er
stórt og dreifbýlt. Oft er mannauður
til staðar á heilbrigðisstofnunum, en
það vantar fjármagnið fyrir þjónustu
sem áður var jafnvel til staðar.“ Hún
tekur dæmi um fæðingadeildina sem
var á Sauðárkróki fyrir tuttugu árum.
Nú þurfi verðandi mæður að keyra til
Akureyrar til að eiga börn sín. „Það
eru til dæmi um það að börn fæðist á
bílaplani í Varmahlíð á leiðinni á Ak-
ureyri.“
Gjaldfrjálst heilbrigðiskerfi er Evu
Pandoru líka hugleikið og það er eitt
af baráttumálum Pírata ásamt því að
ljúka við að innleiða nýja stjórnar-
skrá, tryggja réttláta dreifingu arðs af
auðlindum, efla aðkomu almennings
að ákvörðunartöku, endurvekja traust
og uppræta spillingu í samfélaginu. „Í
tillögum að nýrri stjórnarskrá er til
dæmis ákvæði um að auðlindir, sem
ekki eru í einkaeigu, séu sameigin-
leg og ævarandi eign þjóðarinnar og
við nýtingu þeirra skuli hafa sjálfbæra
þróun og almannahag að leiðarljósi.
Gagnsæi á öllum stigum stjórnsýslu
og atvinnulífs er fyrsta skrefið til þess
að draga úr spillingu og auka traust
almennings til stjórnsýslunnar.“ klj
„Spennandi að stíga inn í pólitík í dag“
Rætt við Evu Pandoru oddvita Pírata í Norðvestukjördæmi
Eva Pandora Baldursdóttir, oddviti Pírata í Norðvesturkjördæmi, og tveggja vikna
gömul dóttir hennar.
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadótt-
ir skipar annað sæti á lista Sjálfstæðis-
flokksins í Norðvesturkjördæmi fyrir
komandi þingkosningar. Hún er lög-
fræðingur að mennt og segir að plan-
ið hafi verið að starfa við lögfræðina.
Það hafi þó farið á annan veg, enn
sem komið er. „Ef maður leyfir sér
að taka á móti þeim tækifærum sem
bjóðast þá gerast skemmtilegir hlutir.
Þess vegna er ég hér.“
Þórdís Kolbrún er alin upp á Akra-
nesi en ættuð af Vestfjörðum og hef-
ur stigið hratt upp metorðastigann í
Sjálfstæðisflokknum. „Ég veit ekki al-
veg hvaðan pólitíski áhuginn kemur,
það var lítið talað um pólitík á heim-
ilinu,“ segir Þórdís Kolbrún. Hún sat
í stjórn SUS á árunum 2007-2009
og þar byrjaði boltinn að rúlla. „Þeir
sem þekkja mig segja kannski að það
hafi verið augljóst að ég myndi enda
í stjórnmálum,“ segir hún og brosir.
Hún kveðst þakklát fyrir það traust
sem flokkurinn hefur sýnt henni í
gegnum árin. „Mér fannst oft eins
og maður þyrfti að vera kominn með
meiri reynslu og orðinn eldri. En mér
fannst ekki rétt af mér að ætla að nota
það sem afsökun fyrir að fara ekki
fram eftir að hafa sagt að það vanti
ungt fólk í pólitík,“ segir Þórdís Kol-
brún sem verður 29 ára á árinu. Hún
hefur nokkrum sinnum verið beðin
um að taka sæti á lista Sjálfstæðis-
flokksins í Norðvesturkjördæmi og
þá skipað sæti neðar á lista.
Hún sóttist sjálf eftir því að verða
framkvæmdastjóri þingflokks Sjálf-
stæðisflokksins og fékk þá stöðu.
Síðustu tvö ár hefur hún svo starfað
í Innanríkisráðuneytinu sem aðstoð-
armaður Ólafar Nordal innanríkis-
ráðherra.
Planið sem raskaðist
Unnusti Þórdísar Kolbrúnar heitir
Hjalti Sigvaldason Mogensen. Hún
gengur nú með annað barn þeirra
og á að eiga um viku fyrir kjör-
dag. Fyrir eiga þau soninn Marvin
Gylfa, fæddan 2012. „Okkur lang-
aði að reyna að koma með haust-
barn. Þá gæti ég verið heima fram
yfir áramót og farið svo í kosninga-
baráttu um vorið. En svo var bara
ákveðið að kjósa á sama tíma,“ seg-
ir Þórdís Kolbrún og hlær.
„Það er eftirspurn eftir ungu
fólki í stjórnmálum og það er eft-
irspurn eftir konum. Ungar konur
eiga börn, þetta er ekkert flóknara
en það.“ Hún hafi ekki orðið vör
við umræður um það að hún væri
ekki hæf til þess að gegna þing-
störfum vegna þess að hún gengi
með barn. Hún segist ætla að taka
þátt í þingstörfum þrátt fyrir að
vera með barn á brjósti. „Ég sé fyr-
ir mér að mæta á þingsetningu, nái
ég kjöri, og velja fastanefnd til að
sitja í og taka svo fæðingarorlof.“
Þá taki varaþingmaður við hennar
störfum tímabundið. Þórdís Kol-
brún myndi svo koma á þing aftur
rétt fyrir jólin og klára þingið og
svo koma saman með þingflokkn-
um í janúar.
„Maðurinn minn ætlar að taka
feðraorlof og við púslum þessu
saman. Þannig að ég mun gefa
brjóst á öllum mögulegum stöðum
í þinghúsinu, þingmenn verða bara
að þola það. Það hlakkar bara smá
í mér að gefa brjóst á víðavangi,“
segir Þórdís Kolbrún og hlær. Hún
segir mikilvægt að fólk líti á for-
eldrahlutverkið á jafningjagrund-
velli. „Jafnréttið byrjar heima.“
Jafnrétti í
Sjálfstæðisflokknum
Nýlega gagnrýndu nokkrar stjórn-
málakonur karlaumhverfið sem rík-
ir í pólitík. Konur ættu erfitt upp-
dráttar innan flokksins og væri jafn-
vel bolað burt. Konur í prófkjöri
Sjálfstæðisflokksins áttu ekki auð-
velt uppdráttar í nokkrum kjördæm-
um í ár og reyndar konur lentu neð-
arlega á framboðslistum. „Auðvitað
voru prófkjörin í hinum kjördæm-
unum ákveðin vonbrigði af því ég tel
mikilvægt að forystusæti séu almennt
skipuð báðum kynjum. Nú átti for-
maður flokksins frumkvæði að því að
gera breytingar á listanum sem hann
leiðir. Ég er stolt af Bjarna og finnst
hann sýna þarna hugrekki.“ Hún
bendir á að aðeins séu rúm 100 ár síð-
an konur fengu kosningarétt. „Það er
augljóst að leifar af stöðu kvenna er
ennþá að finna í samfélaginu. Konur
fá líka enn lægri laun en karlar fyrir
sömu vinnu – hvernig ætla menn að
skýra það?“
Þórdís Kolbrún segir að staða
kvenna hafi þó batnað stórlega á síð-
ustu árum en enn sé verk að vinna til
að ná fullu jafnvægi. „Það snýst að
langmestu leyti um viðhorf og gjörð-
ir, hugleiðingar okkar og hugmynd-
ir um kynin. En þá verða menn líka
að huga að viðhorfi og breyta gjörð-
um.”
Ef Þórdís Kolbrún kemst á þing í
haust verður hún fyrsta konan sem
Sjálfstæðisflokkurinn kýs beint á þing
í Norðuvesturkjördæmi. „Sjálfstæð-
isflokkurinn í Norðvesturkjördæmi
hefur aldrei kosið konu beint á þing.
Ekki eins og kjördæmin eru núna og
ekki eins og þau voru fyrir samein-
ingu.“ Þórdís Kolbrún segist þakklát
fyrir það traust sem henni hafi verið
sýnt í prófkjörinu og í öðrum störf-
um innan flokksins. Hún segist ekki
hafa orðið vör við sömu hindranir
og þingkonurnar töluðu um en gerir
ekki lítið úr þeirra upplifun.
Auðmýkt ekki veikleiki
Þórdís Kolbrún segist hlakka til að
starfa að fjölbreyttum málum fyrir
kjósendur kjördæmisins. Á fundum í
kjördæminu hafi mikið verið rætt um
bætta innviði. Fólk þurfi betri net-
tengingu og betri vegi. „Það er mis-
mikill þungi eftir svæðum. Það var
líka rætt um menntakerfið og inn-
spýtingu í heilbrigðiskerfið.“ Hún
segir að hún hafi unnið að fjarskipta-
og samgöngumálum innan ráðu-
neytisins og haft gaman að og það sé
eitthvað sem hún vilji halda áfram að
starfa að inni á þingi.
Henni finnst framtíðin ekki rædd
nægilega mikið á Alþingi. „Í dag eru
til dæmis um það bil fimm á vinnu-
markaði fyrir hvern ellilífeyrisþega.
Eftir 30-35 ár verða þeir um það bil
tveir og hálfur, gangi spár um mann-
fjöldaþróun eftir. Á sama tíma gerum
við auknar kröfur til velferðarsam-
félagsins,“ segir Þórdís Kolbrún og
bætir við að óábyrgt sé að ræða þessa
heildarmynd ekki af alvöru. Þá finnst
henni mikilvægt að bæta samskipti á
Alþingi. „Mér finnst ekkert óeðlilegt
eða frekt af stjórnarandstöðunni á
Alþingi að vilja koma að stórum mál-
um sem stjórnarmeirihlutinn vinn-
ur að. Sumum finnst auðmýkt vera
veikleikamerki, mér finnst það styrk-
leiki og það sama á við um að hlusta
á hugmyndir frá pólitískum andstæð-
ingum. Ég held að fólk sé komið með
nóg af stífleika og leiðindum í stjórn-
málum. Það er lykilatriði að hafa svo-
lítið gaman að þessu.“
klj
„Mikilvægt að líta til framtíðar“
Rætt við nýjan frambjóðanda á lista Sjálfstæðisflokksins
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir skipar annað sæti á lista Sjálfstæðismanna í
Norðvesturkjördæmi.