Íþróttablaðið - 01.03.1973, Blaðsíða 30

EFTIR HIB
GULLNA AUGNABLIK
- HvaS varð um hetjur Ólympíuleikanna?
Sigurvegarar í liinum ýmsu greinum Ólympíu
leikanna hverju sinni verða heimsfrægir á nokkr-
um mínútum eftir að úrslit eru kunn og hið gullna
augnablik, sigurlaunin eru hengd um háls þeirra
markar i flestum tilfellum tímamót í lífi þessara
afhurðamanna. En frægðin hefur ekki orðið öll-
um til framdráttar og þegar verðlaunaafhendingin
hefur farið fram, síðustu tónar þjóðsöngsins dáið
út og lófatakið þagnað, blasir grár hversdagsleik-
inn við. Við skulum nú líta vio hjá nokkrum sigur-
vegurum ýmissa Ólympíuleika og sjá hvernig þeim
hefur farnast í lífinu, eftir hið „gullna augnablik“
PAAVO NURMI
„Hljóp fyrir sjálfan mig“!
Paavo Nurmi er þjóðsagna-
persóna i heimalandi sínu, Finn-
landi. Hann er nú 75 ára að aldri
og farinn að heilsu eftir mörg
hjartaáföll. Dagblöð og íþrótta-
blöð hafa haft minningargrein-
ar um hann tilbúnar um árabil,
en það er ekki víst að þau fái
að vita, er hann deyr. Nurmi
er einbúi og vill sem minnst
samskipti hafa við utanaðkom-
andi aðila. Hann býr í íbúð við
Fíbelíusargarðinn í Helsingfors
og er talinn mjög vel efnaður.
Hann notaði sér frægð sína vel,
með því að fjárfesta í fasteign-
um og herrafataverzlun hans í
Helsingfors hefur reynst arðbært
fyrirtæki. Nurmi vann alls 9
f ullverðlaun á Ólympíuleikun -
um 1920, 1924 og 1928 auk þess
þrenn silfurverðlaun. Enginn
lilaupari í heiminum hefur fyrr
né síðar unnið svo mörg verð-
laun á leikunum.
Nurmi fæddist árið 1897 sonur
fátækra foreldra í Turku, hinni
gömlu höfuðborg Finnlands.
Hann missti föður sinn 12 ára
að aldri og þá vann hann fyrir
fjölskyldu sinni sem sendill og
við ýmis önnur störf. Þegar
hann var unglingspiltur byrjaði
hann að æfa hlaup í skógunum
umhverfis Turku og áður en
varði snerist líf hans aðeins um
tilaup og ekkert nema hlaup.
30
líann hafði alltaf verið talinn
iiálfgerður leiðindaskröggur,
sem fór sínar eigin götur og
sviraði ekki fólki, sem jrrti á
hann. Nú brá svo við að hann
varð hreinlega óðamála, en hann
gat ekki talað um neitt annað
en hlaup. Fólk fór nú að forð-
ast hann, en ekki hann það. Eft-
ir að hafa lokið skyldunámi hóf
hann nám í vélsmiðju, en hætti
því er hann gekk í herinn, þar
sem hann var gerður að vopna-
viðgerðarmanni. Alltaf hélt
hann áfram að hlaupa og dró
sig jafnframt meira og meira inn
í skel sína. Á þessum árum
kvæntist hann, en skildi eftir
eitt ár. Hann eignaðist son með
konu sinni, sem hann hefur
—
sjaldan séð eða skipt sér af, fyrr
en nú á síðustu árum eftir að
hjartað gaf sig.
Minningin um þá fátækt, sem
hann ólst upp við gerði það að
verkum að hann varð geysilega
kröfuharður í peningamálum,
eftir að hann varð frægur sem
hlaupari og hann nýtti sér Ólym-
píufrægðina og hetjudýrkunina
í heimaiandi sínu til hins ýtr-
asta. Það var sagt um hann að
hann væri dýrasti íþróttamaður
heims. Hann var svo sjálfselsk-
ur að það jaðraði við ofstæki, en
það ber einnig að hafa hugfast,
að það var Nurmi, sem setti
Finnland á landakortið. eins og
það er orðið, og hann var tign-
aður og tilbeðinn sem þjóðhetja
f
í heimalandi sínu. Þegar Ólym-
píuleikarnir voru haldnir í Hels-
ingfors árið 1952 kom bað öllum
áhorfendum mjög á óvart, þeg-
ar Nurmi skyndilega birtist á
leikvanginum til að hlaupa síð-
asta spölinn með Ólympíueld-
inn. Þegar hann hljóp inn á leik-
vanginn öruggum ákveðnum
skrefum leyndi hinn heimsfrægi
hlaupastíll sér ekki þrátt fyrir
að Nurmi væri kominn á sex-
tugsaldur. Nurmi hafði æft
stranglega fyrir þetta augnablik
og fagnaðarópin hljóta að hafa
yljað honum um hjartaræturn-
ar. Þegar hann hljóp eftir braut-
inni varð keppendum svo um að