Fréttablaðið - 06.02.2021, Qupperneq 10

FERÐAÞJÓNUSTA Friðheimahjónin
Knútur Rafn Ármann, búfræðingur
frá Hólum, og Helena Hermundar-
dóttir, garðyrkjufræðingur frá
Reykjum, settu ferðamennsku-
hlutann aðeins til hliðar og byggðu
fimm þúsund fermetra gróðurhús
þar sem tómatar eru ræktaðir. Í
Friðheimum snýst jú allt um tóm-
ata. Þeim tókst þannig að halda
sínu kjarnastarfsfólki á launum og
þurfti ekki að segja neinum upp.
Það er þó ávallt opið í Friðheimum
og hefur verið.
„Við fórum í það þegar óveð-
ursskýin voru að hrannast upp í
kringum COVID síðasta vor. Það
hefur verið skortur á íslenskum
tómötum í svolítinn tíma og við
höfum haft þann draum að koma
með meira magn á markaðinn en
höfum verið upptekin af því að
byggja upp ferðaþjónustuhlutann í
fyrirtækinu. Þegar COVID bankaði
á dyrnar sáum við fljótt að þetta ár
yrði ansi rólegt í ferðaþjónustunni
þannig að það var ákveðið að reyna
að nýta það til að stækka garðyrkju-
stöðina,“ segir Knútur.
Fyrst var farið að byggja og nú
tínir og pakkar starfsfólkið tómöt-
unum af jafn mikilli ástríðu og það
gerði þegar það þjónaði til borðs
og tók á móti gestum. „Þegar ferða-
menn koma til baka þá getum við
fært þau í sín upprunalegu störf.
Þetta var okkar leið að komast í
gegnum þetta tímabil. Með nýju
húsunum erum við að að tvöfalda
ræktunina miðað við það sem við
höfðum áður.“ Sem fyrr verður
gamli góði tómaturinn ræktaður
en einnig Piccolo og plómutómatar.
Knútur var ekki sá eini í Reyk-
holti sem fór í stækkun en mögnuð
uppbygging hefur átt sér stað í
þorpinu síðan COVID bankaði upp
á. „Það er búið að vera stórt ár hér
í Reykholti. Við vorum þrír garð-
yrkjubændur sem stækkuðum hjá
okkur gróðurhúsin og ég held að
það hafi verið byggðir um níu þús-
und fermetrar af gróðurhúsum. Þar
að auki var sett af stað uppbygging
á 40 herbergja hóteli í þorpinu sem
verður tilbúið í júlí.“
Hann segir að mesta kúnstin
hafi verið að taka það jákvæða út
úr ástandinu og nýta tímann til
góðs. „Þegar hlutirnir fara svo af
stað aftur þá erum við sterkari,
búin að betrumbæta, byggja upp og
endurmennta starfsfólkið. Þetta er
snúið árferði þegar tekjurnar detta
svona mikið niður. Sérstaklega
þegar þetta er orðinn svona langur
tími, mun lengri en búist var við í
byrjun.“
Hann segir að það verði áhugavert
að fylgjast með ferðamennskunni,
hvort hún muni eitthvað breytast
þegar heimurinn fer að snúast á
ný. „Mun fólk breyta ferðavenjum
sínum og mun það til dæmis ferðast
lengur og undirbúa þær ferðir sem
það fer í lengra fram í tímann og
jafnvel betur? Gæði og öryggi tel ég
muni skipta miklu máli svona fyrst
um sinn allavega og þar stöndum
við Íslendingar framarlega. Ísland
sem áfangastaður verður mjög
áhugaverður staður á heimsvísu
því við stöndum mjög framarlega í
þessum málum.“
Hann vonast til að f lest innlend
ferðaþjónustufyrirtæki standi af
sér storminn og nái vopnum sínum
á ný. „Ég hef mikla trú á íslenskri
ferðaþjónustu. Það skiptir okkur
miklu máli að sem f lest fyrir-
tæki komist út úr þessu ástandi
þannig að við höldum okkar inn-
viðum í ferðaþjónustunni. Það
eru búnir að vera byggðir upp og
gerðir alveg ótrúlega f lottir hlutir
í ferðaþjónustu á síðustu árum
sem að Íslendingar upplifðu og sáu
þegar þeir voru duglegir að ferðast
innanlands síðasta sumar. Hvað
sé hægt að gera og hvað er margt
skemmtilegt komið hér á landi.“
benediktboas@frettabladid.is
Bjargaði starfsfólkinu með
byggingu á nýju gróðurhúsi
Knútur Rafn Ármann og Helena Hermundsdóttir í Friðheimum réðust í byggingu á tæplega fimm þúsund
fermetra gróðurhúsi þegar þau sáu óveðurskýin hrannast upp síðasta ár. Hann veltir fyrir sér hvort ferða-
mennska muni breytast og vonar að sem flest íslensk ferðaþjónustufyrirtæki standi COVID-storminn af sér.
Auk starfsfólksins eru um 1200 býflugur að störfum til að frjóvga plönturnar en Knútur kaupir flugurnar frá Hol-
landi og kemur ný sending nánast í hverri viku. Hér er Rós Guðmundsdóttir að týna tómata. FRÉTTABLAÐIÐ/VALLI
Ísland sem áfanga-
staður verður mjög
áhugaverður staður á
heimsvísu því við stöndum
mjög framar-
lega í þessum
málum.
Knútur Rafn
Ármann
REYK JAVÍK Reykjavíkurborg er
fylgjandi stofnun þjóðgarðs á mið-
hálendinu en telur að það yrði mik-
ill fengur að fá fulltrúa borgarinnar
að borðinu við stjórnun hans. Í
umsögn borgarinnar til Alþingis
segir að borgin hafi nokkrar áhyggj-
ur af því að þeir sem lifa eða starfa
í meiri fjarlægð frá mörkum þjóð-
garðsins hafi ekki áhrif á stjórnun
hans og ákvarðanir sem þar eru
teknar. Ekki sé gert ráð fyrir að
íbúar eða yfirvöld sveitarfélaga
sem séu staðsett utan marka þjóð-
garðsins fái aðkomu að stjórn eða
umdæmisráðum. „Það er þrátt fyrir
að mörg mikilvæg samtök sem nota
hálendið mikið til ýmissa nota eru
með meginstarfsemi sína annars
staðar til dæmis á höfuðborgar-
svæðinu. Til dæmis eru stærstu
ferðaþjónustufyrirtækin sem mörg
stunda ferðaþjónustu á hálendinu
staðsett á höfuðborgarsvæðinu.
Sama á við um mörg útivistar- og
náttúruverndarsamtök,“ segir í
umsögn borgarinnar.
Í bókun meirihlutans á borgar-
ráðsfundi er bent á að langf lest
ferðaþjónustufyrirtæki séu staðsett
í Reykjavík eins og útivistar- og nátt-
úruverndarsamtök og önnur mikil-
væg samtök sem noti hálendið. Vig-
dís Hauksdóttir var þó ekki hrifin og
bókaði: „Að stofna til Hálendisþjóð-
garðs á öllu hálendinu er eignaupp-
taka og útópía sem aldrei verður að
veruleika. Já, borgarfulltrúi Mið-
flokksins tilheyrir litlum grenjandi
minnihluta landsmanna.“ – bb
Borgin styður hálendisþjóðgarð en vill líka völd
Borgin vill fá að hafa völd í hálendis-
þjóðgarði. FRÉTTABLAÐIÐ/VILHELM
Umsagna frestur um
hálend is þjóð garð rann út 1.
febr ú ar. Yfir 130 umsagnir
og athuga semdir bár ust.
NORÐURLAND Niðurskurður hjá
Akureyrarbæ er helsta ástæðan
fyrir því að ekkert verður af mið-
aldadögum á Gásum í ár. Hátíðin
féll niður í fyrra vegna faraldursins
og framtíðin er í óvissu. Sjálfs-
eignarstofnuninni sem rekið hefur
hátíðina verður slitið á miðvikudag.
Forsvarsmenn segja það ekki endi-
lega þýða að hátíðin sé úr sögunni.
Með slitunum sé hægt að spara pen-
inga vegna yfirbyggingar.
„Við óskuðum eftir því við sveit-
arfélögin að gera samninga til að
miðaldahátíðin gæti lifað en það
náðist ekki í þetta skiptið,“ segir
Kristín Sóley Björnsdóttir, stjórnar-
formaður Gásakaupstaðar. Stærstu
eigendurnir eru Akureyrarbær og
Hörgársveit en önnur nágranna-
sveitarfélög og fleiri koma að Gása-
kaupstað sem stofnaður var árið
2007. Miðaldadagarnir hafa verið
haldnir um miðjan júlí síðan 2003
á hinum forna verslunarstað við
mynni Hörgár þar sem fornleifar
hafa verið grafnar úr jörðu.
Hlutverk Gásakaupstaðar hefur
verið að byggja upp á svæðinu og
halda hátíðina. Vegna þröngrar fjár-
hagsstöðu hefur uppbyggingin setið
á hakanum. „Við höfum gengið á
eigið fé til að halda miðaldadagana
og fengið styrki,“ segir Kristín.
Hún segir þó að eigendurnir
séu velviljaðir hátíðinni og von-
ast til þess að hægt verði að halda
hana árið 2022. „Sjálf boðaliðarnir
hafa lagt mikið á sig til að skapa
þennan lifandi verslunarstað sem
Gásir eru,“ segir hún. Á Gásum hafi
skapast mikil menningarverðmæti,
meðal annars í formi verkkunnáttu.
Gásakaupstaður á nokkrar eignir,
til að mynda landskika með bíla-
stæðum og snyrtingu. Ekki hefur
verið ákveðið hvert þessar eignir
renna. – khg
Framtíð miðaldadaganna á Gásum í Eyjafirði í óvissu
Miðaldadagar hafa verið haldnir
síðan árið 2003 ef undan er skilið
árið 2020. MYND/HÖRÐUR GEIRSSON
Við höfum gengið á
eigið fé til að halda
miðaldadagana og fengið
styrki.
Kristín Sóley
Björnsdóttir,
stjórnarformaður
Gásakaupstaðar
VESTMANNAEYJAR Árið 2020 voru
alls 600 börn og ungmenni frá
tveggja til 18 ára sem nýttu sér frí-
stundastyrk Vestmannaeyjabæjar
að hluta eða öllu leyti. Þetta eru
samtals 69 prósent af börnum í
bænum á þessum aldri og er mikil
hækkun frá árinu áður.
Þá nýttu sér um 37 prósent barna
á þessum aldri sér styrkinn.
Þetta kemur fram hjá fjölskyldu-
og tóm st u nd a r áði bæja r i n s
sem fagnar aukinni hreyfingu.
Flestir nýta styrkinn til æfinga hjá
ÍBV en Fimleikafélagið Rán fylgir
þar á eftir.
Örlítið fleiri drengir en stúlkur nýta
sér frístundastyrkinn en dreifingin
milli kynja og árganga er misjöfn.
Heildarkostnaður Vestmannaeyja-
bæjar vegna frístundastyrkjar fyrir
árið 2020 var um 17,2 milljónir og
hækkaði um 1,5 milljónir á milli ára
eða tæp 10 prósent. – bb
Börn í Eyjum
hreyfa sig meira
Jarlhettur þar sem uppbygging er
fram undan. FRÉTTABLAÐIÐ/VILHELM
LANGJÖKULL Sveitarstjórn Blá-
skógabyggðar hefur samþykkt til-
lögu um að gera allt að 800 fermetra
íshelli í suðurhlíð Langjökuls. Á
sveitastjórnarfundi í gær var lögð
fram tillaga að aðalskipulagsbreyt-
ingu vegna íshellis í suðurhlíðinni.
Innan tillögunnar er gert ráð fyrir
þeim möguleika að gera mann-
gerðan íshelli sem viðkomustað
fyrir ferðamenn sem gæti orðið allt
að 800 fermetrar að stærð. Ekki er
gert ráð fyrir varanlegum mann-
virkjum innan svæðisins.
Samkvæmt skýrslu Eflu hafa tvö
ferðaþjónustufyrirtæki, Straum-
hvarf ehf. og Skálpi ehf., óskað eftir
að fá lóðir fyrir manngerða íshella.
Svæðið sem Straumhvarf óskar
eftir er í um 900 metra hæð yfir sjó,
í suðurhlíðum Langjökuls, nálægt
innstu Jarlhettu.
Jarlhettur eru hverfisverndaðar
og er fyrirhugaður íshellir utan
þess. Svæðið sem Skálpi óskar eftir
er í um 600 metra hæð yfir sjó,
neðarlega á Suðurjökli.
„Uppbygging íshella eykur fjöl-
breytni í ferðaþjónustu og er í sátt
við umhverfið og er afturkræf fram-
kvæmd. Með framkvæmdunum er
hægt að tryggja ferðir á jökulinn
með áhugaverðum áfangastað allt
árið um kring,“ segir í skýrslunni.
Ekki kemur fram í fundargerð Blá-
skógabyggðar hvort fyrirtækið það
var sem fékk samþykki. – bb
Gera ráð fyrir
stórum íshelli
6 . F E B R Ú A R 2 0 2 1 L A U G A R D A G U R8 F R É T T I R ∙ F R É T T A B L A Ð I Ð