Fiskifréttir - 14.12.2001, Qupperneq 18
18
FISKIFRETTIR 14. desember 2001
ÆXLUN FISKA
Marel
Marel hf.
Reykjavik • Akureyri
Sími: 563 8000 • Sími: 461 3880
info@marel.com • www.marel.com
Árna Friðrikssyni. (Mynd/Fiskifréttir: Heiðar Marteinsson).
Skata gýtur pétursskipi um borð í
Hrygning steinbíts hér við land
fer fram að hausti og snemma vetr-
ar. Aðalhrygningarstöðvar eru á
160-200 metra dýpi. Eggin eru
stór, 5-6 mm í þvermál og er
hrygnt í kökk sem festur er við
botninn. Athuganir í fiskabúri í
Náttúrugripasafni Vestmannaeyja
árið 1974 sýndu að hrygnan hring-
aði sig utan um eggin og gætti
þeirra en norskar athuganir í
Barentshafi leiddu í ljós að það eru
hængarnir sem gæta eggjanna og er
hængsins gjarnan getið í handbók-
um í sambandi við gæslu þeirra. I
byrjun desember 1991 hrygndi
steinbítshrygna í fiskabúri í Vest-
manaeyjum og hængurinn tók síð-
an að sér gæsluna og er sagt frá
þeim tilraunum hér á eftir í sér-
stakri grein. Þess má svo geta að
um hrygningartímann missir stein-
bíturinn tennurnar og er tannlaus
um tíma. Hann tekur þá ekki til sín
fæðu en síðan vaxa nýjar tennur.
Enn má nefna sem dæmi um
umhyggjusama karla að hængar
sænála og sæhesta eru með eggin í
klakpoka á kviðnum. Þessi egg eru
vel varin og því eru þau aðeins
verð kr. 2.300.000.-
Sterkbyggður
IMotendavænn
r 2950 N
S
V V
Einföld hönnun
/\/ýr flokkari
______Compact Grader
Sædjöfulshængar á hrygnu. (Teikning: Bjarni Sæmundsson).
nokkur hundruð að tölu. Hver
hrygna hrygnir um 400-1.000 eggj-
um í einu. Það sérkennilega er að
hrygnur sæhesta og sænála hrygna
eggjurn sínum í sekk á kvið hæng-
anna sem unga eggjunum út og ala
síðan ungana upp þar til þeir eru
færir um að sjá um sig sjálfir.
Margir hænganna skipta á milli sín
eggjum frá sömu hrygnu. Hér við
land finnst aðeins ein tegund af
þessari ætt, stóra sænál, og er hún
úthafsfiskur.
Gjóta ungum eða
frjóvguðum eggjum
Meðal beinfiska heyrir það til
undantekningar ef mökun á sér
stað með samræði en slfkt atferli er
meginreglan hjá brjóskfiskum. Há-
fiskar og skötur tilheyra þeirn flok-
ki fiska. Kviðuggar hænganna hafa
ummyndast í myndarlegan göndul
sem þeir nota til að frjóvga eggin í
kviði hrygnunnar. Háfiskar gjóta
ýmist frjóvguðum eggjum sem
hafa um sig hylki úr hyrni, svokall-
að pétursskip, og festa þau við
þarastöngla eða þeir gjóta lifandi
ungum. Sameiginlegt háfiskum er
að afkvæmin eru fá en stór. Margir
háfiskar eiga innan við 20 unga á
ári en þeir eru oft um fjórðungur af
stærð móðurinnar.
Meðgöngutími háfiska getur
verið langur en hann er til dæmis
18-22 mánuðir hjá háfi. í hvorum
eggjagangi á háfmum, svo dæmi sé
tekið, eru 1-6 egg í sameiginlegu
hýði. Það leysist upp og fóstrin
koma úr því. Þau eru 4-8 að tölu og
20-33 cm að lengd við got. í NA-
Atlantshafi gýtur háfurinn að vetri.
I kviði hámerinnar, en meðgöngu-
tími hennar er 8 mánuðir, á sér stað
Hrygning loðnu á ströndinni á Nýfundnalandi. Efst á myndinni eru
hængur og hrygna saman en neðst á myndinni eru tveir hængar með
eina hrygnu á milli sín. (Mynd: Hjálmar Vilhjálmsson).