Morgunblaðið - 14.04.2022, Síða 6

6 FRÉTTIR
Innlent
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 14. APRÍL 2022
sp
ö
r
eh
f.
— Sumargleði í München —
17. - 21. ágúst | Sumar 11b
Fararstjóri: Íris Sveinsdóttir
Láttu München leika við þig!
Tilvalin borgarferð fyrir vinahópinn, fjölskylduna
eða saumaklúbbinn.
München er einstaklega heillandi borg og sér í lagi á þessum
árstíma þar sem allt er í blóma og borgin iðar af mannlífi.
Við skoðum helstu staði borgarinnar, förum í áhugaverða
dagsferð að Neuschwanstein höllinni en einnig gefst nægur
tími til að skoða München á eigin vegum.
Verð: 149.900 kr. á mann í tvíbýli.
Mjögmikið innifalið!
Bókaðu núna á baendaferdir.is
Sími 570 2790 | bokun@baendaferdir.is | Síðumúla 2, 108 Reykjavík
Guðni Einarsson
gudni@mbl.is
Vatnshæð í Hvaleyrarvatni og
Rauðavatni er með mesta móti nú en
í fyrra voru þau nær uppþornuð.
„Vatnsstaða Rauðavatns er mjög
háð úrkomu. Eftir allan þennan snjó
í vetur er við því að búast að það sé
hátt í því núna þegar eru leysingar,“
segir Finnur Ingimarsson, for-
stöðumaður Náttúrufræðistofu
Kópavogs, sem fylgist með ýmsum
þáttum stöðuvatna á höfuðborgar-
svæðinu. Óvenju lágt var í Rauða-
vatni í fyrravor enda var veturinn þá
snjóléttur og lítil úrkoma um vorið
og í fyrrasumar. Finnur segir að
Rauðavatn sýni vel hvort úrkoma
hefur verið mikil eða lítil.
Barmafullt Hvaleyrarvatn
„Vatn er með allra mesta móti í
Hvaleyrarvatni. Það er alveg barma-
fullt,“ segir Steinar Björgvinsson,
framkvæmdastjóri Skógræktar-
félags Hafnarfjarðar. Vatnið þornaði
nær upp í fyrra og segist Steinar
aldrei hafa séð það jafn lítið og þá
frá því að hann hóf störf þar 1982.
„Ég hafði heyrt af svo lágri vatns-
stöðu, líklega á sjöunda áratug síð-
ustu aldar, hjá gömlum manni sem
var hérna en aldrei séð þetta fyrr en
þá,“ segir Steinar.
Engir lækir renna í Hvaleyrar-
vatn eða úr því. Steinar segir að
vatnið sé „grunnvatnsspegill“ og
endurspegli grunnvatnsstöðuna
hverju sinni.
Hann segir að Hvaleyrarvatn og
Höfðaskógur í kringum það sé
hjarta útivistarsvæðisins í upplandi
Hafnarfjarðar. „Það hefur ekki verið
mikið fuglalíf á þessu vatni síðstu
áratugi. Fyrir nokkrum árum komu
flórgoðar, gerðu sér hreiður og
komu upp ungum. Venjulega gerir
flórgoðinn sér flothreiður úr sefi, en
það vex ekki hér svo þeir gerðu
hreiður í víðirunna sem var umflot-
inn vatni. Þetta gerðu þeir nokkur ár
í röð. Í fyrra kom flórgoðapar og
gerði sér hreiður en yfirgaf svæðið,
líklega vegna þurrkanna,“ segir
Steinar. Fróðlegt verður að sjá
hvort flórgoðum tekst varp í vor.
Vötnin eru vel vöktuð
Orkuveita Reykjavíkur/Veitur
vakta stöðu grunnvatns á höfuð-
borgarsvæðinu í samvinnu við
Mannvit og Kópavogsbæ sem vaktar
Hvaleyrarvatn, Vífilsstaðavatn og
Urriðakotsvatn. Veitur eru með
skynjara í yfir 100 borholum á svæð-
inu. Vatnaskil reka grunnvatnslíkan
fyrir höfuðborgarsvæðið og byggja á
gögnum úr vöktuninni.
Bjarni Reyr Kristjánsson, jarð-
fræðingur hjá OR, segir að miklar
náttúrulegar sveiflur séu í stöðu
grunnvatns á höfuðborgarsvæðinu.
„Vinnsla okkar á neysluvatni er
bara örlítill hluti af því sem rennur í
gegnum kerfið. Áhrif af vinnslunni
eru talin í sentimetrum en náttúru-
legu sveiflurnar mælast í metrum,“
sagði Bjarni.
Hann segir að Rauðavatn sé sér-
stakt og megi kalla það „hangandi“
vatn. Lindarrennsli er í það austan-
vert og vatnsbotninn nokkuð þéttur.
Þegar grunnvatn lækkar við ána
Bugðu, suðaustan við vatnið, hættir
að renna í Rauðavatn. Þá getur vatn-
ið nær horfið. Mælingar í borholum
rétt hjá sýna að vatnsborð grunn-
vatnsins getur farið marga metra
niður fyrir botn Rauðavatns sem
„hangir“ þar fyrir ofan. Rauðavatn
er því ekki grunnvatnsspegill líkt og
Hvaleyrarvatn er.
Morgunblaðið/Eggert
Hvaleyrarvatn í apríl 2022 Vatnið er nú barmafullt eftir vorleysingarnar. Það er svokallaður grunnvatns-
spegill vegna þess að vatnshæð þess endurspeglar stöðu grunnvatnsins á svæðinu hverju sinni.
Morgunblaðið/Guðmundur Fylkisson
Hvaleyrarvatn í ágúst 2021 Vatnið þornaði upp að stórum hluta og varð minna en
flesta rak minni til. Heimildir eru um að þetta hafi áður gerst í langvarandi þurrkatíð.
Morgunblaðið/Eggert
Rauðavatn í apríl 2022 Vatn er á köflum farið að flæða inn á göngustíginn sem liggur með Rauðavatni að
vestanverðu. Vatnshæðin er með hæsta móti þessa dagana eftir miklar leysingar að undanförnu.
Morgunblaðið/Unnur Karen
Rauðavatn í júlí 2021 Langvarandi þurrkar ollu því að mikið sjatnaði í vatninu. Allar
eyrar stóðu uppi og þörungagróður var mjög áberandi þegar litið var yfir vatnið.
Miklar sveiflur í
stöðuvötnunum
- Hvaleyrarvatn og Rauðavatn barmafull eftir leysingar