Morgunblaðið - 27.12.2022, Blaðsíða 29

MENNING 29
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 27. DESEMBER 2022
Nánari upplýsingar um sýningartíma á sambio.is
TRYGGÐU ÞÉR
MIÐA INNÁ
FRÁ ÞEIM SÖMU OG FÆRÐU OKKUR ENCANTO
KOMIN Í BÍÓ
SÝND MEÐ ÍSLENSKU OG ENSKU TALI
N Ý T T ÆV IN T Ý R I Ú R HE IM INUM
71%
REEL VIEWS EMPIRE AV CLUBNEW york post indie wire
entertainmentweekly the atlantic chicaco sun-times the playlist
Bækur ársins 2022
Árið 2022 var óvenjugott bókmenntaár og þá
sérstaklega hvað skáldsögur varðar. Margar bók-
anna voru að glíma við áþekkt efni, þó hver gerði
það á sinn hátt, fíkn, áföll og erfiðleikar voru
krufin og merkilegar heimildasögur vörpuðu
nýju ljósi á Íslandssöguna svo dæmi séu tekin.
Ragnheiður Birgisdóttir og Árni Matthíasson
völdu þær bækur sem þeim þótti bóka bestar.
Ljóðabókin
Ljóðskáldið Elín Edda Þor-
steinsdóttir stefnir saman
hugmyndum um manngert
umhverfi, náttúruna og
innra landslag mannsins
í verkinu Núningur. Með
því að nýta myndmál tengt
byggingarframkvæmdum,
og tefla þar með fram and-
stæðum þess huglæga og
þess hlutlæga, fangar hún
mannlega tilvist á frumlegan hátt. Úr verður
aðgengilegt verk sem þó má lesa aftur og
aftur án þess að það verði endanlega krufið til
mergjar.
Lesið líka: Urtu eftir Gerði Kristnýju og Allt
sem rennur eftir Bergþóru Snæbjörnsdóttur.
Heimildasagan
Ummiðja átjándu öld
áttu íslenskir sýslumenn
þá ósk heitasta að mega
hengja sem flesta en
kóngur og ráðgjafar
hans vildu heldur að fólk
væri hneppt í varðhald
en hengt. Lausnin var að
reisa tugthús og stendur
enn. HaukurMár Helga-
son segir sögu hússins í
Tugthúsinu og þeirra sem að því komu, en
þó fyrst og fremst sögu íslenskrar alþýðu
og þess sem húnmátti þola.
Lesið líkaHamingja þessa heims eftir
Sigríði Hagalín Björnsdóttur ogMillibils-
mannHermanns Stefánssonar.
Barnabókin
Mamma kaka segir af
Viggó sem kominn er
í vetrarfrí, en sá er
hængurinn að mamma
hans á ekki neitt frí og
hefur ekki tíma til að
sinna honum. Viggó gríp-
ur þá til eigin ráða með
vinkonu sinni og þau búa
til nýja mömmu, baka
mömmu sem er til í allt.
Afbragðs saga Lóu Hlínar Hjálmtýsdóttur
og skemmtilegar teikningar sem tala beint
inn í ímyndunarafl barnsins.
Lesið líka: Kollhnís eftir Arndísi Þórar-
insdóttur og Bannað að ljúga eftir Gunnar
Hansson.
Skáldsagan
Kvikmyndagerðarkonan
Villa situr fyrir svörum
eftir sýningu á heim-
ildarmynd sinni um
hvalveiði- og ógæfu-
manninn Dimma. Á þann
hátt hefst skáldsaga
Kristínar Eiríksdóttur,
Tól, þar sem áföll, fíkn og
ábyrgð mynda meginstef.
Verkið er listilega upp-
byggt og tekst höfundinum að draga fram
blægbrigðaríka en þó heildstæða mynd af
efniviðnum.
Lesið líkaKákasus-gerillinn eftir Jónas
Reyni Gunnarsson og Eden eftir Auði Övu
Ólafsdóttur.
Fræðiritið
Í Farsótt er Kristín Svava
Tómasdóttir ekki bara
að segja sögu húss í
Þingholtsstræti 25, sem
hýst hefur sjúkrahús,
læknaskóla, geðsjúkrahús,
íbúðarhús og neyðarskýli
meðal annars, heldur er
hún að segja sögu samfé-
lagsins sem byggði húsið
og þeirra sem dvöldu í
því um lengri eða skemmri tíma. Þar koma
við sögu margar ógleymanlegar persónur,
draugar þar á meðal. Frágangur á bókinni er
framúrskarandi.
Lesið líka Ísland Babýlon eftir Árna Snæv-
arr og Á sögustöðum eftir Helga Þorláksson.
Ungmennabókin
Skuggabrúin er fyrsta
skáldsaga IngaMarkús-
sonar og fléttar saman
vísindaskáldskap og
ævintýri á meistaralegan
hátt. Heimurinn sem
hún gerist í gæti verið
sá sem bíður mannkyns;
afrakstur græðgi,
valdasýki og grimmdar
og að vissu leyti má líta
á bókina sem dæmisögu. Ingi segist vera
með framhald í smíðum, sem er tilhlökk-
unarefni.
Lesið líkaDrenginn með ljáinn eftir
Ævar Þór Benediktsson og Bronshörpu
Kristínar Bjargar Sigurvinsdóttur.
Þýðingin
Játningar Jean-Jacques
Rousseaus eru með
fyrstu ævisögum sem
nokkuð kvað að og
óteljandi höfundar hafa
fetað sama veg. Hvort
frásögnin sé eins sönn og
höfundur boðar í upphafi
er umdeilt, en það er
aukaatriði því Játn-
ingarnar eru sannkallað-
ur skemmtilestur. Þýðing Péturs Gunnars-
sonar er frábær.
Lesið líka: Svikin við erfðaskrárnar eftir
Milan Kundera í þýðingu Friðriks Rafnsson-
ar og Útlínur liðins tíma eftir Virginiu Woolf
í þýðingu Soffíu Auðar Birgisdóttur.
Ævisagan
Jóhannes Nordal
fæddist 1928 og lifði því
þrjá fjórðu hluta tuttug-
ustu aldar, eins og hann
rekur í ævisögu sinni
sem hann nefnir Lifað
með öldinni. Í bókinni
segir hann Íslandssögu
tuttugustu aldarinnar
að stórum hluta og
rekur þær breytingar
sem Ísland gekk í gegnum frá aldamótum
nítjándu aldar og fram til dagsins í dag.
Lesið líka Þormóður Torfason eftir
Bergsvein Birgisson ogÆvintýri og líf
heima og í Kanada eftir Guðjón R. Sig-
urðsson.
Glæpasagan
Lögreglumaðurinn
fyrrverandi Konráð
Jósepsson er ekki geðsleg
persóna og segir sitt um
stílsnilli Arnaldar Ind-
riðasonar að hann geti
fengið mann til að fylgj-
ast með af áhuga eftir því
sem Konráð flettir ofan
af ömurlegri æsku sinni.
Kyrrþey er fimmta bókin
um Konráð og þótt ýmsum lykilspurningum
sé svarað í henni er nóg eftir í aðra bók eða
bækur.
Lesið líka Eitt satt orð Snæbjarnar Arn-
grímssonar og Reykjavík eftir þau Ragnar
Jónasson og Katrínu Jakobsdóttur.
Endurútgáfan
Heildarsafn ritverka
skáldsins Sjóns var
gefið út í tilefni af 60
ára afmæli hans en
það samanstendur af
átta skáldsögum og
veglegu safni ljóða
frá 1978-2022. Hópur
fræði- og listamanna
var fenginn til að
skrifa inngang að
hverju verki fyrir sig og má þar glöggt sjá
hve fjölskrúðugt og áhrifaríkt framlag
Sjóns hefur verið til íslenskra bókmennta.
Öll umgjörð útgáfunnar er til fyrirmyndar
en verkin eru prentuð á handhægar og
smekklegar kiljur.