Veiðimaðurinn - 01.09.1967, Page 38

seiðin deyja sem ungseiði og göngustærð
ná rúmlega eitt hundrað. Þess er því
ekki heldur að vænta, að nema nokkur
hluti alinna seiða nái fullum vexti. Við
eldi í eldisstöð er fylgst með dánartölu
seiðanna og gera má nú ráð fyrir að um
helmingur seiðanna sem byrjað er að
ala, nái göngustærð. Til að fylgjast með
seiðunum eftir að þeim er sleppt, verð-
ur að merkja þau. Árin 1950—1963 hafa
verið merkt um 740.000 gönguseiði af
þeim, sem sleppt hefur verið á Eysíra-
saltssvæðinu. Af þessum merktu seiðum
hefur verið tilkynnt um veiði 65.000
fullvaxinna laxa, samtals yfir 250 tonn,
og gera má ráð fyrir einhverjum endur-
heimtum til viðbótar.
Enginn vafi leikur því á, að það er
hægt að viðhalda laxastofni með eldi.
Elins vegar er spurningin, hvort eldið
svarar kostnaði, þ.e.a.s. livort verðmæti
hins veidda lax er hærra en eldiskostn-
aðurinn. Merkingarnar svara einnig
þessari spurningu. Árin 1950—1959 voru
merkt 450.000 gönguseiði og af þeim
veiddust sem laxar 45.400 stk. sem vógu
alls 193 tonn. Endurveiðin var því 10%
og 1000 gönguseiði gáfu af sér 430 kg.
af veiddum laxi. Þetta þýðir að verðmæti
veiðinnar var 1,5—2 sinnum eldiskostn-
aðurinn. í ofangreindum tölum eru all-
ar tilraunir með taldar, einnig þær sem
gerðar hafa verið til að framkvæma eldis-
eða sleppingartilraunir og gefið lélegan
árangur. Á þessu tilraunatímabili hefur
endurveiðihlutfallið farið vaxandi, eink-
um vegna framfara í eldi, kynbótum og
sleppingu. Nú virðist mega gera ráð fyr-
ir meðalendurveiði allt að 12% og vonir
um að unnt verði að hækka hlutfallið.
Einstakar merkingartilraunir hafa gef-
ið furðu misjafnan árangur. Taflan sýn-
ir árangur allra merkinga 1959. Bezti
árangurinn hefur verið 41.4% endur-
veiddur lax samtals 1345 kg. af 1000
slepptum seiðum og af öðrum 1000
seiðahópi 37,6%, samtals 1670 kg. (í
fyrra tilfellinu veiddust fleiri laxar á
ungum aldri).
Ef gert er ráð íyrir að um 10—20%
af laxaseiðum, sem ganga til sjávar, veið-
ist altur sem fullvaxinn lax og auk þess
gangi nokkrir hundraðshlutar aftur í
árnar án þess að veiðast, er ljóst að mest-
ur hluti seiðanna deyr í sjónum. Allt
bendir til að langmestur hluti þeirra
farizt á stuttu tímabili eftir niðurgöng-
una xneðan þau eru að venjast róttæk-
um lífskjarabreytingum. Ef tekst að
lækka dánartöluna þennan tíma aðeins
lítinn hundraðshluta myndi það þýða
veruleaa veiðiaukninsiu. Eldið miðast
o o
því við að fá fram laxaseiði, sem eru
þeim kostum búin, að þau liafi mesta
möguleika á að lifa þetta erfiða um-
skiptatímabil.
Eins og sést á töflxxnni var mismun-
urinn á endurveiði milli einstakra fóður-
tilrauna, sem gerðar voru á sörnu syst-
kinahópunum, minni en munurinn á
hópunum í heild. Hæfileikinn til að
lifa í sjónum er því sýnilega að nokkru
leyti kynfastur og merkingar hafa því
verulegt gildi í kynbótatilraununum.
Einnig hefur komið í ljós að meðferð
seiðanna í flutningi og sleppingu er
mjög þýðingarmikil og enn er margt ó-
rannsakað á jxví sviði. Þýðing þess hef-
ur orðið meiri á. seinni árum vegna þess
að nú er farið að ala seiði í suðurhluta
32
Veiðimaburinn