Úrval - 01.12.1963, Side 73

LIORGIN HLJÓÐA
85
réttan hátt, vex viS það, en sé
hann hinsvegar látinn ónotaður,
umhirðulaus, þá visnar hann
smám saman og veslast upp,
unz hann að lokum kann að
vera með öllu tekinn af okkur.
Hversu mikilvæg'ur er því ekki
hæfileikinn til að nota liæfileika
sina!
Það var eitt sinn kerling nokk-
ur sjóndöpur. Hún átti spari-
skó. Hún komst að þeirri niður-
stöðu, að þeir entust svo vei,
af því að hún notaði þá sjaldan.
Sá hún af vizku sinni, að sama
myndi um sjón hennar: sparaði
hún annað auga sitt, þar til hún
hefði misst sjón á hinu, þá gæti
hún þó séð með spariauganu.
Fór hún þvi til læknis og lét
hann binda tryggilega um ann-
að augað. Að nokkrum árum
liðnum var liún orðin því nær
blind á hversdagsauganu og'
hugði þá kominn tíma til þess
að nota spariaugað. Fór hún því
aítur til læknisins. Tók hann
umbúðirnar af auga kerlingar,
en ekki gafst henni spariaugað
vel, því að hún var orðin stein-
blind á þvi, sjálfsagt fyrir löngu.
Ekki er öll vizkan eins.
En það má líka ofþroska einn
hæfileika á kostnað annarra,
svo að eðlilegt samræmi hæfi-
leikanna raskast.
Sérhæfni sína varð t. d. Danv-
in að greiða því þunga gjaldi,
að hann glataði hæfileika sínum
til þess að njóta fagurra lista.
Vofir ekki slik hætta yfir mörg-
um í samfélagi, sem gerir æ
meiri kröfur um sérhæfingu til
manna? Þótt hneigðir manna
og' hæfileikar séu meiri á einu
sviði en öðru, er mikilvægt að
þroska sem allra flesta hæfileika
sína sem allra jafnast. Þannig
opnar maður sér meiri mögu-
leika til fyllri lífsnautnar og
auðugra lífs. Annars er hætt við
að hann verði einskonar and-
legur krypplingur eða vanskapn-
ingur. En hins er líka að gæta,
að þroskun og þjálfun eins hæfi-
leika getur eflt og þroskað alla
hina andlegu hæfileika, sem
manninum eru gefnir. Hér verð-
ur ekki rætt frekar almennt um
þessa hæfileika og þjálfun
þeirra, heldur aðeins um einn
einstakan þeirra. Hann er alveg
ótrúlega furðulegur. Honum eig-
um við að þakka allt það, sem
við erum og höfum, alla reynzlu
og sjálfsvitund, alla þekkingu
og þroska, alla menntun og
menningu. Hann tengir saman
alla aðra hæfileika og hið liðna
við augnablikið, sem líður. Þessi
hæfileiki er minnið.
Gagnstætt dýrunum getur mað-
urinn gert sér og geymt í huga
sér myndir, sem skynáhrifin
flytja til heila hans, og hag-
nýtt sér reynslu sína við breyti-