Úrval - 01.12.1963, Blaðsíða 128

140
ÚR VAL
ans, dragast ef til vill aftur úr
og búa að þessu árum saman.
Jafnvel hjá eölilegum börn-
um er um að ræSa töluverSan
mismun þess, hvenær þau byrja
aS tala og hvernig taikunnátta
þeirra þroskast, en barn, sem á
mjög erfitt meS mál, er samt
langt fyrir neSan hinn aimenna
mælikvarSa. Yfirleitt eru dreng-
ir seinni til máls og tala óskýrar
í lengri tíma en stúlkur. ASsókn
aS talþjálfunarstöövum ein-
kennist líka af því, aS þar eru
um tíu drengir fyrir hverja
stúlku. Um er aS ræSa tvo meg-
inflokka þeirra, sem erfiSleika
eiga meS máliS, þótt sum börn,
einkum þau yngri, sýni nokkur
sérkenni, sem eru algengari í
þeim meginflokki, sem þau telj-
ast samt ekki til.
Annar meginflokkurinn ein-
kennist af því, aS börn þau
eiga erfitt meS samræmingu
hljóSanna. Þessi börn eiga erf-
itt meS aS likja eftir samhtjóSum,
einkum þegar þeir eru nokkr-
ir saman, t. d. sk, str., pl. Hinn
meginftokkurinn ruglast í niS-
urröSun hljóSanna, og eiga þau
börn erfitt meS aS setja saman
orS þannig aS þau myndi setn-
irigu, og koma orSin því oft
öfugt og bjöguS út úr þeim. Þau
börn eiga yfirleitt auSvelt meS
aS hafa eftir orS og orS á
stangli. Þessi börn verSa oft fyr-
ir aSfinnslum. Foreldrar leiS-
rétta þau í sífellu í þeirri trú
oft og tíSum, aS þetta stafi af
leti og hirSuleysi hjá barninu.
Gera þeir sér þá ekki grein fyr-
ir því, aS barniS á viS raunveru-
lega erfiSleika aS stríSa.
Sumir þessir talerfiSleikar eru
eingöngu tilfinningalegs eSlis
og orsakast á einhvern hátt af
því, aS barniS vill ekki laga sig
cftir nauSsyninni á aS eldast og
vaxa aS þroska. Sum börn halda
sér dauSahaldi í barnababliö
vegna þess, aS þau álíta þaS gott
ráS til þess aS halda áfram
dauSahaldi í mömmu. Þau sýna
þaS þá ekki aSeins, aS þau séu
smábörn, heldur tekst þeim
mjög vel aS halda áfram aS vera
háS mæSrunum, þegar þær ein-
ar geta skiliS mál barnanna og
þurfa aS gegna hlutverki túlks.
Þetta er ekki óalgengt hjá eldra
barni, sem verSur aS keppa
iiöllum fæti viS yngri bróSur
cSa systur um athygli og um-
hyggju mömmu.
SíSast en ekki sízt mætti síS-
an nefna stamiS. Mörg börn
stama á vissu tímabili viö um
þriggja ára aldur. Er slíkt oft
nefnt „tímabundiS stam“. Tal
þeirra er hikandi, og þau end-
urtaka atkvæSi, þannig aS þaS
litur út sem þau séu aS leita aS
orSum og hugmyndir þeirra og
imyndunarafl séu ofjarlar tján-