Sjómannadagsblað Snæfellsbæjar - 01.06.2000, Síða 6

4
Sjómannadagsblað Snæfellsbæjar 2000
Viðtal við Jón Stein Halldórsson skipstjóra
Sjómennskan var það eina
„Eg var alltaf ákveðinn að verða
sjómaður þegar ég var strákur. Það
var ekkert annað að hafa hér þá
fyrir unga menn sem byrjuðu á
annað borð á sjónum” segir Jón
Steinn Halldórsson sem lengi var
skipstjóri með Jón Jónsson SH
187. Jón Steinn er sonur hins
mikla útgerðarmanns í Olafsvík
Halldórs Jónssonar og Matthildar
Kristjánssdóttur. Jón Steinn er
elstur af tíu börnum þeirra hjóna
sem upp komust en Laufey dó að-
eins tveggja ára gömul úr lungna-
bólgu. Hin systkinin eru Pálína
,Edda, Kristín, Bylgja og Bára en
bræðurnir eru Kristmundur sem
er látinn, Leifur og yngstur er
Víkingur fæddur 1947.
„Ég er fæddur 27. janúar árið
1926 á gömlu símstöðinni hér í
Olafsvík sem hét Utgarðar. Síðan
fluttu pabbi og mamma með okk-
ur inn í Dvergastein og við áttum
heima á efri hæðinni þar. Þá
bjuggu á neðri hæðinni Alfons
Kristjánsson en hann var bróðir
mömmu og Asthildur Guð-
mundsdóttir og þau voru með
mörg börn. Það var mikið fjör í
öllum krökkunun en við vorum
þegar mest var 18 alls krakkar í
þessu húsi.
Síðan fluttum við niður í Staldc-
holt, hús sem pabbi keypti og þar
ólst ég upp þar til ég fór að búa”.
Halldór faðir Jóns Steins var
sjómaður alla sína tíð. Hann byrj-
aði sína útgerð árið 1937 en þá
keypti hann Víking, sem var 12
lesta bátur, ásamt Kristjáni Þórð-
arsyni. Kristján selur sinn hlut í
bátnum árið 1943, þegar hann
hættir sjómennsku, til Guðlaugs
Guðmundssonar og þeir kaupa
saman bátinn Glað en hann var
23 lesta bátur. Halldór og Guð-
laugur voru saman í útgerð til
1951.
Sjómennskan byrjar
„Ég var hér að sjálfsögðu í
barnaskólanum og þegar honum
lauk fór ég fimmtán ára gamall í
Reykholt í Borgarfirði einn vetur
og það var góður skóli, en talsvert
var um að krakkar úr Ólafsvík
færu þangað. Skólastjóri var þá
Þórir Steingrímsson.
Maður fór að vinna við það sem
til féll. Sumarið sem ég var sextán
ára var ég að vinna í flóaveginum
fyrir sunnan heiði og þar var verk-
Jón Steinn Halldórsson, slcipstjóri.
stjóri Stefán Kristjánsson. Ég réri
með pabba einstaka róðra á sumr-
in en ég byrjaði mína sjómennsku
17 ára gamall.
Ég fór eina vertíð til Sandgerðis
og var þar á Freyjunni á línu með
Haraldi Kaástjánssyni, en nokkuð
var um að menn færu suður á ver-
tíð. Það voru svo fáir bátar í
Ólafsvík á þessum árum og ekki
meira en 4 bátar í höfninni. Þetta
voru náttúrulega hafnaskilyrðin
hér sem ollu þessu, en miklu
meiri útgerð var fyrir sunnan”.
Jón Steinn tók vélstjóra próf í
Stykkishólmi árið 1945. Þegar því
lauk var hann vélstjóri með föður
sínum á Víkingi SH sem Halldór
átti og einnig var hann á Glað
með Guðlaugi Guðmundssyni
sem vélstjóri. Hann tók einnig
pungaprófið árið 1949 en árið
áður tók hann siglingafræðipróf í
gegnum SIS og fékk góða ein-
kunn.
Mikið kapp í mönnum
Einar Bergmann framkvæmda-
stjóri Hraðfrystihúss Ólafsvíkur
biður hann svo að vera skipstjóra
á Freyju og er það fyrsti báturinn
sem Jón Steinn er með. Seinna var
hann svo með Víking. Eftir það
er hann með Glað og svo Bjarna
Ólafsson en það var 36 lesta bátur
sem faðir hans keypti.
„Þetta var mjög erfitt með hafn-
arskilyrðin á þessum árum. Þegar
við vorum í landi var aðalvinnan
að passa bátana. Legið var við
Suðurgarðinn þegar hægt var að
komast þangað og bátarnir urðu
að liggja að garðinum því þeir
stóðu á þurru er fjaraði undan
þeim. Ekki mátti vera meira en
hálffallið út þegar við fórum á sjó-
inn, en þá komumst við ekki frá
garðinum.
A fjörunni var ekki hægt á þess-
um litlu bátum að landa með
bómunni. Þá komu þeir sem verið
höfðu við sjóróðra á Akranesi,
eins og Diddi Þorsteins, með þá
lausn að útbúa palla sem hengdir
voru á bryggjuna. Síðan var fisk-
inum hent upp úr bátnum á pall-
ana svo á bryggjuna og síðan í
vörubílspall. Við vorum alltaf á
línu á veturna og á reknetum og
sumir á snurvoð. Mikið djöfuls
fiskirí var oft á línuna á þessum
árum. Síðasta árið sem ég var með
Glað fengum við einu sinni 24
tonn á 32 bala. Það var tvo tíma
VNV af Nesinu. Það var líka mik-
il reknetaveiði á þessum árum og
mikið saltað hér í Ólafsvík. Það
var mikið kapp í mönnum á þess-
um árum”, segir Jón Steinn.
Harður við strákana
Halldór faðir Jóns Steins var
hættur á sjónum fyrir 1950. Bæði
Kristmundur og Jón Steinn voru
þá orðnir formenn á bátum föður
síns. Hann sá um útgerðina og