Fróðskaparrit - 01.01.1991, Blaðsíða 129

Fróðskaparrit - 01.01.1991, Blaðsíða 129
LEIKAR OG LÆRDAR 133 Um løgtingsviðgerð í 1861 skrivaði Nap. Nolsøe til Sundhedskollegiet: »... I sidste Lagthingssession blev Sagen atter ta- gen under Behandling og gik forsaavidt et Skridt vi- dere end tidligere, at der bestemtes at ansætte en Di- striksjordemoder med en aarlig løn af 20 Rdlr., dog uden at Thinget vilde indlade sig paa Forslaget om en Taxt for Forretningerne, hvilket saa meget mere maa beklages, som Jordemødrene i Regelen honore- res meget daarligt og ere endogsaa betagne Retten til at gjøre deres Fordringer gjeldende ad Rettervei.. .« í 1870-árunum var uppskot til ljósmøðralóg aftur á tingi, men ringt var at koma til sættis um, hvør ið skuldi gjalda læru og løn. Løg- tingsmenn aftraðu seg við at leggja fíggjar- byrðar á kommunurnar og at áseta gjald, ið ljósmøður skuldu kunna krevja fyri tænast- ur sínar. Men í 1878 eydnaðist at samtykkja lógaruppskot, sum eisini danskir lóggevandi myndugleikar eftir tilmæli frá amtmanni og landslækna kundu góðtaka og staðfesta sum lóg. Eftir hesi lóg - Lov om Jordemodervæse- net paa Færøerne af 29. marts 1878 - varð landið býtt sundur í 25 ljósmøðradømi. Ein hin størsti vinningurin var reglan um, at ljós- møður skuldu hava fasta ársløn, 20-60 kr. (í Havn 80), møguliga (men ikki treytaleysa) aldursviðbót og eftirløn. Hetta skuldu kommunurnar gjalda, útreiðslur til læru skuldi amtið vanliga gjalda. Frá viðskiftafólki kundi ljósmóðir krevja »en billig Godtgørelse«, 2-8 kr. varð nevnt sum leiðbeinandi gjald og 0,50 til 1,00 um dagin fyri at ganga til seingjarkonu. Hetta tal varð sett lágt fyri ikki at forða fátækum at nýta køna ljósmóður og svaraði til tað, sum tær vanliga høvdu fingið frammanund- an. Til samanberingar var konufólkaløn fyri fiskaarbeiði l,50kr. um dagin (skriv lands- læknans til løgtingið 1875). Eftir hetta var eitt skifti lættari at fáa kvinnur at fara á ljósmøðraskúla, enn tað áður hevði verið. Men sum frá leið, dragnaði meira millum tað vanliga prís- og lønarlagið í samfelagnum og ljósmøðralønirnar. í 1906 skrivar landslæknin í ársfrágreiðing síni: ».. . Iøvrigt kunde der nu være god Anledning til pá det indstændigste at henlede opmærksomheden pá de mere end usle lønningsforhold, som bydes de færøske jordemødre, idet disse nemlig kun fá en løn pá 20 a 60 (i Thorshavn 80 kr) árlig og det endda uden ret til pension, som nár den ydes, desværre kun er ringe. Det viser sig nu ogsá i de sidste ár, at det bliver vanskeligere og vanskeligere i det hele taget at fá vakante pladser besatte og ikke mindre at fá gode og vel kvalificerede kvinder dertil. Det vil derfor væ- re báde retfærdigt og nødvendigt snarest muligt at fá jordemødrenes lønningsforhold i høj grad for- bedrede; thi deres arbejde her er báde mere anstren- gende og opslidende end andetsteds.« í august 1907 skrivar landslæknin »vegna eina ljósmóður« til amtmannin og biður gera tinginum vart við lønarviðurskifti ljós- møðra. Eitt hampiliga stórt umdømi (1200 fólk) kann geva eina ársinntøku upp á 332 kr., og tað er ikki nóg mikið til at føða ein persón, tíansheldur eina familju. Hann vísir til, at danskar ljósmøður fáa væl meira, hó- ast tær hava nógv betri arbeiðsumstøður, og eisini at øll onnur - »fra den lavestlønnede Fagarbejder til de højere Dele af Centralad- ministrationen« hava fingið munandi lønar- hækkingar. í 1909-11 vóru 21 ljósmøður; av teimum høvdu 12 minni enn 100 kr. í nettoinntøku um árið í miðal, bert 3 meira enn 300 kr.231 1919 var byrjanarløn lærara 700 kr. Ting- mannaløn varð í 1907 sett til 200 kr. í 1912 varð uppskot til nýggja ljósmøðra- lóg lagt fyri tingið, men ikki avgreitt. 011 ár- ini frá 1915 til 1920 var ljósmøðralógin til viðgerðar í løgtinginum og hjá donskum
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148

x

Fróðskaparrit

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fróðskaparrit
https://timarit.is/publication/15

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.