Helgarpósturinn - 21.04.1988, Blaðsíða 6

Helgarpósturinn - 21.04.1988, Blaðsíða 6
sem er svipað fylgi og hann fékk í könnun DV í mars, en í könnun HP í sama mánuði fékk flokkurinn 16,6%. Flokkurinn er því um þessar mundir með heldur minna fylgi en hann fékk í alþingiskosningunum fyrir ári, þegar hann fékk 18,9% atkvæða. Ymislegt bendir til þess að hann hafi náð ákveðnu hámarki sl. haust, en fylgið hafi nú lækkað í fyrra horf um leið og yfirburðir Steingríms Hermannssonar hvað persónufylgi varðar hafa heldur dregist saman. Helming af fylgi flokksins er að finna í landsbyggðar- kjördæmunum og hann höfðar flokka sterkast til karla. Þá höfðar flokkurinn mun fremur til eldri ald- urshópa en þeirra yngri. KRATAR í LÆGÐ Alþýduflokkurinn er sá stjórnar- flokkanna sem mestu hefur tapað á undanförnum mánuðum. í könnun- inni nú fær flokkurinn 10,9% fylgi meðal þeirra sem afstöðu tóku. Kannanir fyrr á árinu sýndu flokk- inn með 13—14% fylgi og hafði hann þá litlu tapað af fylgi sínu í ai- þingiskosningunum fyrir ári,J)egar hann hlaut 15,2% atkvæða. 1 þeim kosningum hlaut flokkurinn hins vegar minna en efni stóðu til sam- kvæmt skoðanakönnunum fyrir kosningar, þegar flokkurinn virtist stefna í um eða yfir 20% atkvæða. Jón Baldvin Hannibalsson, formað- ur flokksins, og Jóhanna Sigurdar- dóttir, varaformaður hans, njóta hins vegar persónufylgis í talsverð- um mæli. Sundurgreining á fylgi flokksins nú bendir hins vegar til þess ad Reykjauík sé mesti veikleiki flokksins, en allir þrír rádherrar hans eru úr því kjördœmi. Flokkur- inn er hins vegar óhemju sterkur í Reykjaneskjördæmi. Hann virðist höfða nokkuð jafnt til hinna ýmsu aldurshópa. ALÞÝÐUBANDALAG í KLÍPU Alþýðubandalagið má svo sann- arlega muna fífil sinn fegri. Að þessu sinni hlaut flokkurinn aðeins 9% fylgi meðal þeirra sem afstöðu tóku og í könnun DV í mars hlaut f lokkur- inn tæp 8%. í könnunum mánuðina áður hlaut flokkurinn 11—13%. í kosningunum fyrir ári hlaut banda- lagið 13,3% atkvæða og þótti það mesta áfall í sögu flokksins. Ljóst þykir, að Kvennalistinn hefur tekið drjúgt fylgi af „Bandalaginu", sem þrátt fyrir stjórnarandstöðu og óvin- sælar stjórnaraðgerðir hefur ekki einu sinni tekist að halda sínu. Þá virðast leiðtogar flokksins lítið höfða til fjöldans; Ólafur Ragnar Grímsson formaður býr við minnk- andi persónufylgi, Svavar Gestsson er að gleymast og Steingrími Sigfús- syni hefur ekki tekist að festa sig í sessi í vitund fólksins. Reykjanes- kjórdœmi er mikill veikleiki flokks- ins og hann virdist hafa glatad að- dráttarafli sínu fyrir ungt fólk. ÓÁNÆGJA FER VAXANDI Aðrir flokkar fengu hverfandi lítið fylgi í könnuninni, helst að Þjódar- flokkurinn sé enn á lífi. Fylgi við Samtök um jafnrétti og félags- hyggju, flokk Stefáns Valgeirssonar, mældist ekki. í könnuninni reynd- ust 20,5% svarenda óákveðin, sem er heldur minna en í könnun HP í mars, þegar óákveðnir voru 26%. Á hinn bóginn hækkaði hlutfall þeirra sem sögðust ekkí ætla að kjósa eða skila auðu úr 5,3% í 11,8%. Þetta gefur vísbendingu um að óákveðni minnki en óánægja aukist. Það seg- ir ef til vill sína sögu að meðal hinna óákveðnu eru konur í meirihluta en meðal hinna óánægðu karlar. Mið- að við raunverulega aldursskiptingu þjóðarinnar eru það einkum yngstu kjósendurnir sem lýsa því yfir að þeir ætli ekki að kjósa eða ætli að skila auðu, en það er frekar eldra fólkið sem segist óákveðið. STJÓRNIN í MINNIHLUTA I könnuninni var að vanda spurt um stuðning við ríkisstjórnina og varð niðurstaðan nú mjög í anda kannanna síðustu mánuða. Ríkis- stjórnin hefur stuðning minnihluta kjósenda samkvæmt þessum könn- unum. Að þessu sinni studdu ríkis- stjórnina 43,9% þeirra sem afstöðu tóku en 56,1% studdi hana ekki. Hlutirnir snerust við í afstöðunni til einstakra flokka, þar sem stjórnar- flokkarnir þrír hlutu 57,2% fylgi samanlagt en stjórnarandstöðu- flokkarnir á þingi 41,7%. Stuðning- urinn við ríkisstjórnina nú er Iítið eitt minni en í könnunum HP í janú- ar og mars, en munurinn er lítill og vart marktækur. Ef kosið væri til alþingis núna, hvaða flokk myndir þú kjósa Alþýðuflokkur..... Framsóknarflokkur . Sjálfstæðisflokkur .. Alþýðubandalag ... Kvennalisti ....... Flokkur mannsins . . Þjóðarflokkur...... Samtök um jafnrétti Borgaraflokkur ..... Aðrir flokkar...... Óákveðín(n)....... Kýs ekki/skila auðu . Svara ekki........ Alls ............. Þar af tóku afstöðu . Fjöldi 50 82 130 41 139 1 4 0 11 0 153 88 49 748 458 % af úrtaki 6,7% 11,0% 17,4% 5,5% 18,6% 0,1% 0,5% 0,0% 1,5% 0,0% 20,5% 113% 63% 100,0% 61,2% Staöal- frévik 0,9% 1,1% 1,4% 0,8% 1,4% 0,1% 0,3% 0,0% 0,4% 03% 1,5% 1,2% 0,9% % af þeim sem tóku afstööu 10,9% 17,9% 28,4% 93% 30,3% 0,2% 0,9% 0,0% 2,4% 0,0% 100,0% Styður þú rikisstjórnina eða ekki? Fjöldi % af úrtaki Staöal-frávík % af þeim sem tóku afstööu Já ........................ Nei........................ Svara ekki.................. 274 350 101 23 36,6% 463% 13,5% 3,1% 13% 1,8% 1,2% 0,6% 43,9% 56,1% Alls ....................... 748 100,0% 624 83,4% 100,0% GREINARGERÐ SKAIS Þessi skoðanakönnun var gerö fyrir Helgarpóstinn laugardaginn 16. apríl 1988. Hringt var í símanúmer eftir handahófsúrtaki, skv. tölvuskrá Landsímans yfir virk einkanúmer fyrir allt landið. Tölvuskráin var unnin af Skýrsluvélum ríkisins og Reykjavíkurborgar með heimild tölvunefndar. Spurningum var beint til þeirra sem svöruðu og voru 18 ára eða eldri og var haft samband við alls 748 einstaklinga. Niðurstöðurnar voru leiðréttar eftir kyni, aldri og búsetu. Spurt var, í þessari röð: 1. Má ég biðja þig að nefna 4 íslenska sjónvarpsmenn (karla eða konur) sem þér finnst bera af öðrum? 2. Ef kosið vaeri til alþingis núna, hvaða flokk myndirðu kjósa? 3. Má ég biöja þig að nefna 3 stjórnmálamenn sem þú vilt styðja? 4. Styður þú ríkisstjórnina eöa ekki? Niðurstöðurnar birtast í meðfylgjandi töflum, skrám og myndum. 6 HELGARPÓSTURINN HVAD SEGJA ÞAU UM MÐURS1ÖDURNAR? FÓLK HAFNAR SPILLINGUNNI „Mér sýnist þetta vera mjög ákveð- in skilaboð til allra flokka og ekki síst til þeirra sem halda um stjórnartaumana að hlusta betur eftir rödd fólksins. Það er að hafna spillingu og valdbeitingu. Þetta tengist kannski ekki neinu ein- stöku máli heldur er þetta almenn hugarfarsbreyting meðal fólks, það er að styðja þá lífssýn sem við höfum reynt að koma til skila," sagði Kristín Halldórsdóttir, þingmaður Kvenna- listans, um niðurstöðurnar. En eru þetta ekki skilaboð um breytingar núna, kosningar eða upp- stokkun stjórnar? „Jú, auðvitað eru þetta skilaboö um breytingar núna. Það er ekki mitt að dæma hvort túlka eigi niðurstöðurnar svo að stjórninni beri að segja af sér. Það má ætla þetta viðvörun til þeirra sem fólk snýr frá með því að beina stuðningi sínum annað. Ég hef hins vegar enga trú á því að þeir sem þurfa á því að halda taki skilaboðin alvar- lega." Nú er þetta mikla fylgi ykkar ítrek- að staðfest. Hversu traustur er grundvöllur fylgisins? „Ég held að hann sé nokkuð traust- ur. Við höfum notið vaxandi fylgis og hljótum að túlka niðurstöður skoðana- kannana á þann veg að þetta sé fylgi sem muni halda sér svo fremi sem við höldum okkar striki. En við göngum þess ekki duldar að hluti þessa fylgis er vafalaust það sem menn kalla óánægjufylgi. Spurningin sem þá vaknar er hvers vegna það fólk snýr sér til okkar." Nú gæti rikisstjórnin hæglega sprungið. Væruð þið reiðubúnar að taka að ykkur forystu um myndun nýrrar stjórnar? „Við myndum að sjálfsögðu ekki bregðast því trausti. Ég tel hins vegar ekki tímabært að ræða slíkt núna." ^g/n^ ^áTS5>. ÖÁNÆGJA MEÐ GÖMLU FLOKKANA „Andskoti eru menn orðnir kven- samir, það hljóta að vera fleiri en bara konur sem styðja Kvennalistann," sagði Eyjólfur Konráð Jónsson, þing- maður Sjálfstæðisflokksins, í gaman- sömum tón um fylgisaukningu Kvennalistans. Hann sagði það einnig vera vonbrigði að þegar fylgi Borgara- flokksins færi minnkandi skilaði það sér ekki til baka til Sjálfstæðisflokks- ins. Óánægja virtist vera með gömlu flokkana, a.m.k. tímabundið, og þeir nytu fylgis sem ekki hefðu þurft að axla neina ábyrgð. Þessi óánægja væri réttmæt að einhverju leyti og því væri ekki að leyna að ágreiningur væri í röð- um stjórnarliða. Eyjólf ur sagði það sína skoöun að af samtökum sem væru eins laus í reip- unum hefði Kvennalistanum tekist furðuvel upp, þær væru óumdeilan- lega „sigurvegarar" í þessari skoðana- könnun. „Þarna er ákveðin krafa á hendur Kvennalista að axla ábyrgð," sagði Eyjólfur. Hann sagði kosningarekki nauðsyn- legar ef ríkisstjórnin liöaðisi í sundur, sem vel gæti gerst, heldur væri mögu- legt að mynda stjórn til skemmri tíma. Ekki væri þó tímabært að velta þess- um möguleika upp. þá ekki eðlilegt að Kvennalistinn tæki sæti Framsóknar í stjórninni? „Síðasta vor lagði ég mig allan fram um að fá Kvennalistann í ríkisstjórn. Þá treysti hann sér ekki til þess. Af mál- flutningi Kvennalistans nú hef ég ekki minnstu hugmynd um hvað hann hefði fram að færa." MEIRI OVISSA MEÐ FYLGI „Það er áhyggjuefni fyrir ríkisstjóm- arflokkana hvað Kvennalistinn fær mikið fylgi samkvæmt þessum skoð- anakönnunum, en ég vil taka fram að hér er ekki um kosningaúrslit að ræða. Hluti af þessu fylgi er nú til kominn vegna óánægju með aðgerðir eða að- gerðaleysi stjómarinnar. Ég lít nú á þetta sem skilaboð til núverandi ríkis- stjórnar að fólk ætlist til þess af henni að hún taki á málum og noti vald sitt, en taki ella pokann sinn," sagði Halldór Ásgrímsson sjávarútvegsráðherra þegar hann var spurður hvort túlka mætti niðurstöðurnar þannig að fólk væri að óska eftir nýrri stjórn. Framsóknarflokkurinn hefur haft stöðugt fylgi um langan tíma, í kring- um 18—19%. Eruð þið með alveg staðnaðan fylgjendahóp sem stækk- ar hvorki né minnkar? „Ég hef ekki orðið var við það. Ég er nú búinn að vera alllengi í stjórnmál- um og mér finnst flokkarnir búa við miklu meiri óvissu að því er varðar fylgi en nokkru sinni áður. Fleira og fleira fólk vill ekki binda sig ákveðnum flokkum og finnur sig kannski í þver- pólítískum samtökum eins og Kvennalistanum. En stjórnmálin eru nú einu sinni til þess að taka afstöðu og því mun þetta breytast. Það væri nú skritið ef næsta stig í stjórnmálun- um yrði að karlar færu að stofna sér- stakan ílokk og hver veit nema allir karlaklúbbarnir, sem eru nú nokkuð sterkir, gætu látið til sin taka á þessum vettvangi." ENGAR KOSNINGAR „Þegar Alþýðuflokkurinn kemur í þetta stjórnarsamstarf tekur hann við slæmu búi. Hann hefur verið fremstur í flokki innan ríkisstjórnarinnar í björg- unaraðgerðum sem eru óvinsælar. Árangur af þeim er ekki kominn í Ijós og fyrr en það gerist mun almenningur ekki meta Alþýðuflokkinn i skoðana- könnunum," sagði Jón Baldvin Hannibalsson, formaður Alþýðu- flokksins, aðspurður um fylgistap flokksins. Ef miðað er við „kvennalistabylt- inguna" og ítrekað minnihlutafylgi rikisstjórnarinnar er þá ekki kominn tími til þess að kjósa aftur eða stokka stjórnina upp? „Okkar stjórnskipan gerir ekki ráð fyrir þingkosningum vegna misjafnrar útkomu úr skoðanakönnunum. Þá værum við beinlínis að breyta yfir í stjórnleysi. Nóg er nú lausungin samt. Að efna til kosninga á nokkurra mán- aða fresti væri vísasti vegurinn til glöt- unar." Ef litið er á ítrekaðar yfirlýsingar þínar um Framsóknarflokkinn, væri MÓTMÆLI BEINAST í EINN FARVEG Ólafur Ragnar Grímsson, formaður Alþýðubandalagsins, sagði að flokkur- inn hefði gengið í gegnum erfiðleika- tímabil að undanförnu sem hann væri að vinna sig út úr. Það tæki sinn tíma. Skoðanakannanir undanfarið hefðu sýnt miklar sveiflur. Það væri mikil ólga í þjóðfélaginu vegna kjara- og efnahagsmála. Hvað veldur þessari lægð; sókn Kvennalistans, litlaus forysta eða eitthvað annað? „Það er erfitt að ákveða skýringar. Reynslan af skoðanakönnunum sýnir að mótmæli fólks beinast fyrst og fremst í einn farveg. Um þessar mund- ir er þetta Kvennalistanum í hag. Fyrir nokkrum mánuðum var það Fram- sóknarflokkurinn sem hagnaðist á þessu, en hefur núna hrapað." Aðspurður um hvort ekki fælist krafa um kosningar eða uppstokkun í ríkisstjórn í þessum niðurstöðum sagði Ólafur að stjórnin réði ekki við vandann vegna innbyrðis sundur- þykkju og stefnuleysis. Hins vegar væri alltaf erfitt að meta hvenær kraf- ist væri einhvers. BORGARAFLOKKS- MENN VORU EKKI HEIMA Albert Guðmundsson, formaður Borgaraflokksins, sagði að flokkurínn bætti við sig, þó það væri ekki nema 0,1% fylgisaukning frá síðustu könn- un. Aðspurður um hvort Borgaraflokk- urinn hefði nokkurn tíma verið annað en stundarfyrirbrigði sagði hann að flokkurinn hefði aldrei komið vel út úr skoðanakönnunum. Flokkurinn væri einungis ársgamall og hann bæri eng- an kvíðboga fyrir því að vera að tapa fylgi. „Fylgi Borgaraflokksins er mest meðal smærri atvinnurekenda og verkamanna og þeir eru ekki heima á þeim tíma sem könnunin er tekin," sagði hann. Hann kvaðst ekki hissa á að fylgistap Borgaraf lokksins sýndi sig ekki sem fylgisaukning Sjálfstæðis- flokksins, sagði Sjálfstæðisflokkinn notaðan til þess að skapa hinum fáu aðstöðu. Hrun flokksins virðist aðallega vera á landsbyggðinni. Hefur hún verið vanrækt? „Okkar styrkur hefur aðallega legið í Reykjavík en landsbyggðin hefur alls ekki verið vanrækt. Mál Borgaraflokks- ins hafa ekki borist út úr þingsölum vegna þess að við höfum ekki fjöl- miðla til þess að koma okkar málum á framfæri. Við höfum verið útilokaðir frá fjölmiðlum." JGÞ

x

Helgarpósturinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Helgarpósturinn
https://timarit.is/publication/47

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.