Dvöl - 01.01.1940, Side 42

Dvöl - 01.01.1940, Side 42
36 DVÖL um, einkum Bretlandi. Aukin tækni átti og sinn þátt í þessum breyt- ingum. í Norrlandi voru byggðar stórar sögunarmyllur við ósa stór- fljótanna. Trén voru felld að vetr- inum og þeim fleytt ofan eftir án- um á vorin. Að þeim flutningum starfa vanir menn, enda þarf oft snarræði og áræði til að koma trjá- flotanum yfir flúðir og þrengsli í ánum. Trjábolirnir eru merktir, og hirðir hver verksmiðja sína, þegar að ósi kemur. Við sögunarmyllurn- ar féll til mikill úrgangur, og til þess að koma honum í verð, voru reistar verksmiðjur til pappírs- gerðar, og nú á síðustu áratugum er farið að vinna úr honum trjá- kvöðu (trámassa) til gervisilki- gerðar. Sú framleiðsla hefir aukizt gífurlega hin síðari árin. Árið 1931 nam verðmæti útfluttrar trjávöru frá Svíþjóð um 370 miljónum kr. og er þá pappír ekki meðtalinn. Meiri hluti þessarar vöru kom frá Norrlandi. Til þess að koma í veg fyrir að skógarnir eyddust, er svo geypilega var að unnið, ákvað sænska þingið að hver, sem skóg heggur, skuli skyldugur að gróðursetja skóg á jafnstóru svæði og því, sem höggv- ið var. Með þessu ákvæði er séð fyrir því, að ávallt verði til nógir skógar í Svíþjóð og komandi kyn- slóðir taki ekki við skóglausu landi. Þarna kemur í ljós sama forsjálni og sú, er svo var mælt fyrir, að ekki mætti vinna nema ákveðið magn af járnsteini, þótt nógu sé af að taka. Um langan aldur höfðu menn vitað, að í Norrlandi voru grænir skógar. En að þar fyndist gull að auki, kom mönnum á óvart. Árið 1924 fundust ýmsir dýrmætir málmar í Boliden, sem er uppi í landi skammt frá hafnarborginni Skellefteá. Verðmætustu málmarn- ir, er þarna fundust, voru kopar, silfur og gull. Þessi fundur var engin tilviljun, eins og fundir silf- urnámanna í Norrlandi, heldur ár- angur vísindalegra rannsókna, sem of langt mál yrði að skýra frá. Bo- liden er nú auðugasta gullnáma Evrópu, og verðmæti gullsins, sem unnið er þar árlega, nemur um 40 miljónum sænskra króna. Hið strjálbýla og hrjóstruga Norrland leggur því til mikinn hluta af þjóðartekjum Svía. Járn þess og timbur eru vörur, sem stór- þjóðirnar þurfa nauðsynlega á að halda, — ekki sízt í styrjöld. Það er engan veginn auðvelt fyrir Svía að þræða bil beggja og skipta bróðurlega milli beggja aðila. Rjúfi Englendingar norska landhelgi og stöðvi málmflutninga frá Narvik, verður torvelt fyrir Þýzkaland að fá það járngrýti frá Svíþjóð, sem það þarfnast, vegna þess að hafn- irnar við Helsingjabotn eru lagðar mestan hluta vetrar, en ógjörlegt er að flytja járnsteininn með járn- brautarlestum til Þýzkalands. Fari svo, er ekki gott að vita, hverra bragða Þjóðverjar leita til að teppa flutninga á sænskum járnsteini til Englands. Þá hefir og aðstaða Sví-

x

Dvöl

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Dvöl
https://timarit.is/publication/619

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.