Sagnir

Ataaseq assigiiaat ilaat

Sagnir - 01.06.2006, Qupperneq 68

Sagnir - 01.06.2006, Qupperneq 68
oQÍátt strífie&agrútartýra 7 l?°efjenyni sýninjarinnar Sýningin for fram 1 Róm eins og ráðgert var í apríl 1955. Svavar Guðnason og Valtýr Pétursson sáu um uppsetningu hennar og var Valtýr titlaður umsjónamaður íslensku deildarinnar. „Afstaða klofningsfélaganna réði því að abstraktlistin varð mun meira áberandi í íslenska sýningarhlutanum en hjá hinum Norðurlöndunum, og það átti einmitt eftir að vekja sérstaka athygli á íslenska framlaginu."36 Framlag íslands fórúr landi án fjárhagslegs stuðnings stjómvalda en tókst vel upp ef marka má þá dóma sem framlagið fékk. Listfræðingar vom nefnilega yfirleitt ánægðir með framlag Islands og haft var eftir Göran Schildt meðal víðkunnustu listgagnrýnanda Svia og gagnrýnanda við Sænska Dagblaðið: Undranarefnið mesta er, að með sýningu þessari frá íslandi kemur í ljós að þessi smáþjóð er hin framsæknasta og sú sem hefur flestum gáfumönnum á aó skipa.... þátttaka þeirra er annað og meira en vottur um samnorrænan anda. ... Tvímælalaust er íslenzka deildin fremri hinni sænsku og finnsku, þó enginn listamannanna sé þar sérlega áberandi, en tök þeirra á iistinni er yfirleitt hressileg og viðfeldin. Ef til vill er skýringin sú, að íslendingum er ekki ofþyngt af erfðum í myndlist sinni.37 Eins og sjá má þá vakti framlag íslands athygli erlendra listdómara fyrir ferska listsýn en hafði fengið umdeilda og óvægna gagnrýni hér heima. tyrffurínn encTurfieimtur Að Tokum var samþykkt á Alþingi að veita FÍM styrkinn sem þeim hafði verið lofað í fyrstu án skilyrða. Lúðvík Jósefsson flutti breytingatillöguna: Ég held því, að eins og komið er, sé sanngjamt ... að greiða myndlistarfélaginu [Félag íslenskra myndlistamannaj upphæðina. Því fremur finnst mér vera full ástæða til þess að gera þetta, þegar það er haft í huga, að í till. meiri hl. fjvn. er nú lagt til, að veittar verði 15. þús. kr. vegna myndlistarsýningar, sem staðið hefúr yfir og stendur enn yfir í Þýskalandi, en þar era einmitt á ferðinni málararnir í hinum félögunum, sem vildu ekki una við það fyrirkomulag, sem haft var á þessari Rómarsýningu. í Þýskalandi er sem sagt sýning, þar sem sýnd era málverk frá 8 íslenzkum máluram, en á Rómarsýningunni vora sýnd málverk frá 24 íslenzkum máluram. Ég tel, að þegar Alþ. hyggst veita nokkum styrk út á þessa sýningu til þessara tiltölulega fáu aðila, sem þarna eiga hlut að máli, þá sé ekki rétt gagnvart þessu myndlistarfélagi, sem er fúlltrúi miklu stærri hluta málara, að láta dragast lengur að greiða þessa fjárhæð. Ég legg því til, að þessi heimild verði framlengd, og vænti, að hv. Alþ. geti samþ. -50 þessa tillögu. Framvarp þetta var samþykkt fyrir fjárlög 1956. Inntak þess er eftirfarandi: „Aó greiða Féiagi íslenzkra myndlistarmanna vegna norrænu listsýningarinnar í Róm þær 100 þús. kr„ sem veittar vora á fjárlögum fyrir árið 1955.“39 Um leið og breytingatillagan var samþykkt þá sannaðist sú vanhæfni sem menntamálaráðherra sýndi. Ennfremur kom það í ljós þegar Norræna listbandalagið samþykkti ályktun á aðalfúndi sínum 1956. Thor Vilhjálmsson skrifaði í Birting sama ár: Á aðalfundi Norræna listbandalagsins síðastliðið sumar var samþykkt ályktun sem getið er í 13. grein fúndargerðarinnar: „Sambandsráð norræna listbandalagsins ákvað að láta í ljós ánægju sína og samúð með þeim hætti er íslenzku fúlltrúamir í norræna listbandalaginu leystu af hendi störf sín í sambandi við Rómarsýninguna". Þannig litu starfsbræður myndlistarmannanna á Norðurlöndunum á málið þegar hin mistæka áróðursvél menntamálaráðherrra hafði skurrað af öllum mætti og sendiherrar Islands látnir flytja erlendum þjóðum rangar túlkanir málsins.40 Stuðlaberg eftir Svavar Guðnason. íT^C> foffujn Þá heift sem mátti sjá í umræðunni um Rómarsýninguna má rekja til þeirrar menningaramræðu sem einkenndi fýrri hluta mttugusm aldar þegar deilt var um inntak þjóðlegrar listar. Rómarsýningin snérist opinberlega um það hverjir væru hæfastir til að velja verk á sýningu i Rómarborg árið 1955 og hverskonar myndaval myndi endurspegla íslenska menningu á sem bestan hátt. Þar skipmst menn í andstæðar fylkingar; annars vegar í þá fylkingu sem taldi landslagsmálverk og flgúratíf verk í anda frumherjanna vera þjóðlega list og hins vegar í þá fylkingu sem skipuð var aö mestu yngri listamönnum og var málssvari abstraktlistar. í hugum bæði listamanna og almennings var abstraktlist fremur tengd við alþjóðlegan stíl. Spumingin sem menn stóðu frammi fyrir var sú hvort bæri heldur að senda suður til Rómar myndefni í „þjóðlegum stíl“ eða „alþjóðlegum stíl“. Margir töldu heiður Islands vera í veði. Nýr stíll var búinn að ryðja sér til rúms og þótti mörgum hann ekki vera nógu þjóðlegur. Þjóðfrelsishugmyndimar höfðu um áratugaskeið sett mark sitt á menningaramræðuna. Það birtist í því að þeir listamenn sem stóðu fyrir þjóðlegum gildum töldu að þeir væra að „vinna ættjörðinni gagn“ eins og Jón Þorleifsson orðaði það, og ríkti gagnkvæmur skilningur á milli eldri listamanna þjóðarinnar á því hlutverki41. Það var líka kallað að lyfta íslenskri þjóðlegri list til meiri þroska og aukinnar fjöibreytni, án erlendra áhrifa. Þetta sjónarmið nálgaðist heilaga skyldu og þeir sem uppfylltu það ekki vora nánast taldir menningarlegir föðurlandssvikarar; einkum átti það við um abstraktlistamenn. Þeir sem aftur á móti aðhylltust abstraktlistina töldu þjóðlegu listamennina ekki vera með á nótunum > hinu alþjóðlega listumhverfi og vildu þeir leiða módemismann inn í íslenskt samfélag. Þegar Rómarsýningin var til umræðu þá var fagfélag myndlistarmanna, FIM, klofið. Hugmyndafræðileg gjá var á milli myndlistarmanna um listina, hún var svo mikil og umburðarlyndið á milli þeirra svo lítið að þeir gátu ekki unnið saman í einu félagi. Þegar abstraktmenn náðu meirihluta í Félagi íslenskra myndlistamanna þá varð það til þess að þeir sem aðhylltust ekki abstrakt gátu ekki haft þau áhrif á stefnu félagsmanna sem þeir vildu. Enn á ný varð nýr liststíH til óeiningar í félagsmálum myndlistarmanna og endaði með klofningi félagsins. Fyrsta félag myndlistannanna hafði einnig rannið sitt skeið á enda af sömu ástæðum árið 1928. Myndlistarmönnum gekk illa að vinna saman að hagsmunum listarinnar. Í kjölfarið á yfirtöku abstraktmanna í félagsmálum myndlistarmanna FÍM urðu til tvö önnur félög; Nýja myndlistarfélagið og Félag óháðra listamanna. Öll félögin þrjú vildu hafa áhrif á þróun listarinnar í landinu og beina listinni í réttan farveg- Að fá sæti í sýningamefhdum var gott tækifæri til þess, sérstaklega i undirbúningi íslenskra sýninga erlendis. I tiiviki Rómarsýningarinnar þá var FIM eini réttkjönii aðilinn í því máli. Þegar stofnendur NMF og FÓL gengu út úr FIM misstu þeir um leiðþátttökurétt sinn í Norræna listbandalaginu og með því rétt til að sitja í sýningamefndum á þesS vegum. Hin félögin reyndu í skjóli þjóðlegrar stefúu, stjómvalda 66 °^ajnir 2.006
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118

x

Sagnir

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Sagnir
https://timarit.is/publication/1025

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.