Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Litli Bergžór

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Litli Bergžór

						20    Litli-Bergþór  
Um uppruna og aldur þessa þekkta stúdentasöngs er 
margt á huldu. Þar tekur hver eftir öðrum. Sumir hafa 
viljað tengja hann rómverska stóuspekingnum Seneca 
yngra sem uppi var kringum Krists burð. Vissulega má 
í báðum textum finna hið alkunna og eðlilega viðhorf 
að menn skuli njóta æskunnar meðan hún endist, og 
þarf hvorki skáld né speking til að komast að þeirri 
niðurstöðu.
Frumtextann hafa aðrir viljað eigna Strada nokkrum 
biskupi í Bologna á Ítalíu og hann er nefndur sem 
höfundur í Söngbók Hafnarstúdenta sem ekki minni 
menn en Sigfús Blöndal, Jón Helgason og Jakob 
Benediktsson sáu um árið 1937. Um Strada þennan 
biskup er hinsvegar ekkert að finna í lærðustu 
uppflettiritum sem nú eru tiltæk hérlendis og ekki 
heldur á gúglinu. Varla hefur á hinn bóginn þótt fara 
illa á að tengja þennan söng við þá borg sem hýsti elsta 
háskóla Evrópu. Á Þjóðarbókhlöðunni í París er aftur 
á móti til handrit á latínu sem talið er frá árinu1267 
eða 1287 og geymir nokkurnveginn sama texta og 2. 
og 3. erindi en ekki upphafið Gaudeamus igitur sem 
við þekkjum. Þar sjást einnig nótur, en þær líkjast 
ekkert því lagi sem við syngjum og sést fyrst prentað 
í Leipzig árið 1788.
Latínutextinn sem við þekkjum núna birtist fyrst 
í bókinni Studentenlieder sem lítt þekktur þýskur 
prestlingur og gamanskáld að nafni Christian Wilhelm 
Kindleben (1748-1785) gaf út í Halle árið 1781. Hann 
virðist þó hafa til hliðsjónar drykkjusöng eftir eldri 
skáldbróður, Johann Christian Günther (1695-1723) 
sem hefst á orðunum Brüder, lasst uns lustig sein 
(Bræður, lát oss lifa glatt) og virðist hafa verið sungið 
undir áþekku lagi. Günther þessi þótti eitt frumlegasta 
og listfengasta þýska ungskáld á sinni tíð en þoldi 
ekki hið svallsama stúdentalíf og dó í Jena aðeins 27 
ára gamall. Hann minnir um sumt á Kristján okkar 
Fjallaskáld hálfri annarri öld síðar. 
Bæði leikskáld og tónskáld hafa nýtt sér þennan söng 
beint eða óbeint en þekktastur er háskólaforleikurinn 
eftir Johannes Brahms sem hann samdi þegar hann 
var kjörinn heiðursdoktor við háskólann í Breslau árið 
1880 og endar á hljómsveitarútsetningu lagsins.
Fyrstur til að þýða Gaudeamus á íslensku mun vera 
Jón Helgason frá Rauðsgili og þó aðeins fyrsta erindið: 
Kætumst meðan kostur er / knárra sveina flokkur. Það 
birtist í fyrstu útgáfu kvæðabókarinnar Úr landsuðri 
árið 1939. Erlingur Sigurðarson frá Grænavatni þýddi 
þrjú erindi og birtust þau í ársritinu Jón á Bægisá 
2004. Fyrstu línurnar hljóða þannig: Gleðjumst meðan 
gefst oss tóm! / Gleðjumst því án tafar! Nú hefur 
Ólafur Stefánsson á Syðri-Reykjum snúið öllum níu 
erindunum.
 
Árni Björnsson þjáðháttafræðingur.
Gaudeamus 
(latneski textinn)
1.
Gaudeamus igitur
Iuvenes dum sumus.
Gaudeamus igitur
Iuvenes dum sumus.
Post iucundam iuventutem
Post molestam senectutem
Nos habebit humus.
Nos habebit humus.
2.
Ubi sunt qui ante nos
In mundo fuere?
Ubi sunt qui ante nos
In mundo fuere?
Vadite ad superos
Transite in inferos
Hos si vis videre.
Hos si vis videre.
3.
Vita nostra brevis est
Brevi finietur.
Vita nostra brevis est
Brevi finietur.
Venit mors velociter
Rapit nos atrociter
Nemini parcetur.
Nemini parcetur.
4.
Vivat academia!
Vivant professores!
Vivat academia!
Vivant professores!
Vivat membrum quodlibet;
Vivant membra quaelibet;
Semper sint in flore.
Semper sint in flore.
Gaudeamus	 Þýðing: Ólafur Stefánsson

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44