Morgunblaðið - 09.02.1967, Side 8
8
MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 9. FEBRÚAR 1967.
Jónas Pétursson um Austurlandsvirkjunarfrv. sitt:
Knýjandi nauðsyn á úrbótum
í raforkumálum Austurlands
FRUMVARP Jónasar Péturs
sonar um Austurlandsvrkjun
var til 1. umræðu í Neðri
deild Alþingis sl. þriðjudag
og hafði flutningsmaður fram
sögu fyrir því. Jónas Péturs-
son sagði að knýjandi nauð-
syn væri á úrbótum í raf-
orkumálum Austurlands. —
Frv. sitt byggði á þeirri meg-
instefnu að sveitarfélögin
settu aðild að virkjunarfyrir-
tækinu ásamt ríkinu.
' í frv. er heimild til handa
Austurlandsvirkjun að reisa
allt að 12 kw. orkuver í
Lagarfljóti við Lagarfoss á-
samt orkuveitu og sagði
Jónas Pétursson, að mikill
áhugi væri á því á Austur-
landi að virkja Lagarfoss.
Flutningsmaður lagði á
það áherzlu í ræðu sinni að
frv. yrði sent til umsagnar
aðila á Austurlandi og þá sér
staklega Sambands sveitarfé-
Jóaas Pétursson
laga á Austurlandi, sem ný-
verið var stofnað.
Jónas Pétursson: — Það má
segjia, að til séu að min-nsta kosti
tvaeir stefnuir í ra fork umálum hór
á iandi um eignarhald og aðild
að orkuive.rum og dneifikerfum.
Annars vegar, að það sé á veg-
um ríkisins eða þess opiníbera,
hvort sem það er á vegum rikis-
ins e'ða þess, sem við kdllum
Rafmagnsveitur rfikisins, en á
hinn bóginn, á vegum s.veitarfé-
laga eða fyriirtæikija þeirra að
meira eða minna leyti. Td. að
hájl'fu, eins og niú er með Landis-
virkj un og raunar eininig með
Laxárvirkijiun, sem þó er að vísu
enn að meiru leyti eign Akur-
eyrarkauips taðar, og á hinn bóg-
inn er svo það, að ríkið eigi og
reki flyrirtækin og sjái um orku-
öfltun og rekstur.
hetta 'frv., sem hér Mggur fyr-
ir um Austurlandsvirkjun, þygg-
ist á þeinri hugsun og skioðun, að
rekistur sveitarflélaga og heima-
toyiggða sé æskiílegri heldur en
ríkisrekstur og það er hreint
ekki af einstrengingsilegrd and-
stöðu við rfkisrekstur yfirleitt,
heldur vegna þess, a'ð ég áiliít, að
aukin sijiáilfstjóm og þar með
sjállflstæði héraða sé æskileg. Þvi
miun fyigja fonsæld, aukfð sjáilif-
stæði og sjáiifstraust. Auk þess,
sem heimastjórnin mum yfirleitt
verða gleggri á þarfir og mögu-
leika. Þá er enn fremur ótalið
það, sem þó er ef tiil villl veigia-
mest, að vatnsorkuverin verða
Loftpúöaskip gætu bætt sam-
göngur við Eyjar
sagði Guðlaugur Gíslason á Alþingi í gær
í GÆR var til umræðu á Alþingi
þingsályktunartillaga Guðlaugs
Gíslasonar og Sigurðar Ó. Ólafs-
Bon þess efnis, að Alþingi álykti
að skora á ríkisstjórnina að láta
rannsaka hvort loftpúðaskip
znuni henta við íslenzkar aðstæð
ur til samgöngubóta. Guðlaugur
benti á það m.a. að loftpúðaskip
væru nú víða i notkun og hefðu
gefið góða raun. Þá væri það mik
ili kostur við skipin, að þau
þyrftu engin hafnarmannvirki og
væru fljót í förum.
! Guðlaugur Gíslason: Loftpúða
ukip hafa nú verið tekin víða í
notkun og hafa þau gefið mjög
gjóða raun. Er brezka strand-
gæzlan nú að íhuga, hvort ekki
sé ástæða til að taka slíkt skip
í notkun.
Eftir að þessi tillaga kom fram
hér á Alþingi, hef ég fengið upp-
lýsingar um, að nú sé verið að
smíða stærra skip af þessari gerð,
og getur vel komið til mála, að
það sé hentugra til ferða hér, en
það, sem við flutningsmenn bent
um á í okkar greinagerð. Minna'
skipið er fyrst og fremst til far-
þegaflutninga og getur það flutt
38 farþega í ferð hvora leið, eða
tvær bifreiðar ásamt farþegum
þeirra. Skipið gengur 35 hnúta
og kostar 14,2 milljónir með vara
hlutum og er afgreiðslufrestur 2
mánuðir. Hins vegar mun hið
nýja skip taka nokkuð fleiri far-
þega og gæti það því verið öllu
hentugra hér.
Kostur loftpúðaskipanna er
m.a. sá að þau þurfa engin hafn-
armannvirkL Einnig má sigla
þeim upp árósa og ár, þótt straum
harðar séu.
yestmannaeyingar hafa haft
mikinn áhuga á loftpúðaskipum,
sem hugsanlegri samgöngubót
fyrir sig og kemur þar að sjálf-
sögðu til sú sérstaða Vestmanna
eyja að hafa ekki samband við
þjóðvegakerfi landsins. í Vest-
mannaeyjum eru nú um 5000
manna búsettir og suma tíma árs
ins eru allt að 7000 manns. Er því
nauðsynlegt að hafa sem bezt
samband við meginlandið og hef-
ur það vissulega batnað mjög á
síðustu árum, þótt það geti komið
snurður á, ef ill tíð er. Loftpúða-
skipin gætu bætt mjög allar sam
göngur, bæði yrðu þau fljótari í
förum og einnig er mun þægi-
legra að flytja bifreiðar á þeim.
Bifreiðaeign Vestmannaeyinga er
orðin mjög mikil og eðlilegt, að
Guðlaugur Gíslason
þeir vilji hafa sem bezta mðgu-
leika á að flytja bifreiðarnar til
lands.
Sett verði upp radíó-
sta ðsetn i n g a rkerfi
fyrir fiskveiðiflotann
DAVÍÐ Ólafsson flutti í gær fram
söguræðu fyrir þingsályktunar-
tillögu, er hann flytur ásamt
Pétri Sigurðssyni og Sverri Júlí-
ussyni um að Alþingi álykti að
fela rikisstjórninni að skipa nefnd
sérfræðinga til að gera athugun
og tillögur um radíóstaðsetning-
arkerfi fyrir siglingar við Island,
með sérstöku tilliti til fiskveiða.
Benti Davíð á það í ræðu sinni,
að radíóstaðsetningarkerfi nytu
nú vaxandi útbreiðslu um allan
heim. Væru það tvenns konar
kerfi sem notuð væru aðallega,
Loran og Decca. Upphaflega
hefðu þessi kerfi verið notuð
sem miðunartæki fyrir siglingar
en nú væri einnig farið að nota
þau sem miðunartæki í sam-
bandi við fiskveiðar. Hefði oft
verið rætt um það að setja upp
slík kerfi hér, og þá Decca-kerf-
Framh. á bls. 2L
tvímæfelaiust, er tómar l'íða, 6-
metanleg eign og að mínu viti
miikilvægt, að héruðin eigi þá að
minnista kosti h’luta í þeim fjiár-
sýóðum.
Það þarf ekki um það að ræða
í þessu sambandii, að það er
knýjandi nauðsyn á úrtoótum 1
raforkumólum Auistuirla-ndis.
L gr. flrrv. kveðuir á um, að
ríkisstjórnin og sveitaflélög Mjúla
sýsiiina og Neskaupstaður og
Seyðisifjarðarkauipstaður, stofni
virkjuinarfyrirtaekL sem nefinist
Austurlandsvirkj'Uin, á hvor aðili
um sig heliming fyrirtækisins.
Austurlandisvirkjunin skal rekin
sem sjéWstætt fyrirtæki með
sjálfstæðan fjiárbag og reikn-
ingshaM, og beimili þess á að
vera Egils-staðir. Síðan er svo
gengið stig af stigi í nánari skái-
greiningu um lyrirkomu'lag ag
firamkvæmd'ir og þet*a frv. r
Ibyggt upp alð öllu leyti að fyrir-
mynd laga uim Landsvirkjun og
Laxárvirkjun, eftir því sem bezt
áttí við í hverju einstöku tilifleMi.
Það er hér t.cL í 6. gr. fnv. heim-
iM til handa A uis t urla nidisvi rkj -
un, að reisa allt að 12 kw. arku-
ver í Lagarf jóti við Lagarfoss
áisamt arkuveitu til Egiisstaða.
Það er gert ráð flyrir, að það
megi færa út það svið, sem upp-
Kafllega er reiknað með að Aust-
urlandisvirkj'uniin nái yfir, sem er
núverandi svakallað Grímsér-
svséðL en vegna þess að því
kunna að fylgja ýrnsar kostnað-
areamar tenginigar í línum, má
gera ráð íyrir að það þurfi að
korna til sérstakra samninga við
rfkisvaMið í hverju slíku til-
feili. En sem sagt í flrv. felast
möguleikar til þess, að þetta
megi gera ag það er að soáif-
Sögðu æskilegas-t, að sem atlra
fyret verði unnL ef af stofnun
þessa fyrirtækis gæti arðið, að
láta það ná yfir Austurliand alit.
Þáð hefiur komið greinilega í
ljós nú að undaniförnu, að það
er mikilj áhúgi á því á Austur-
landi, að unnt sé að koma upp
virkj'un í Lagarfassi. En þetta
frv. sliær því þó ekki flöstu, að
sú leiðin verði farin, pað sfcapar
aðeins möguieikana. Þegar þetta
fyrirtæfki er komið á fót, er það
stjórn þess, sem befur aðstöð-
una td þess að beiita sór flyrir
á hvern hátt auikinnar orku verð
ur afHað.
Ég vil leggja tiil, að méðferð
mállsins verði sMk hér, að þwí
verði vísað til hv. fjlhn., en vit-
anlega er nauðeymlegt, að málið
verði sent til umsagnar og þar
á mieðal og flyret og fremst
kannsfci til hins nýstofnaða Sam-
þands sveitarfélaga í Austur-
landlskjördiæimL
Byggingolóð
Höfum til sölu bygginglóð
undir þríbýlishús á mjög
góðum stað í Kópavogi.
Fallegt útsýni. Uppl. ekki
gefnar í síma aðeins á
skrifstofunni
Höfum ávallt kaupendur af
öllum stærðum íbúða í Rvík
Kópavogi og HafnarfirðL
TRTGDINGARM
raSTEÍGNIRB
Austurstræti 10 A, 5. hæð.
Sími 24850.
Kvöldsími 37272.
Fiskiskip
Seljum og leigjum fiskiskip,
af öllum stærðum.
SKIPA- 06
VERÐBREFA-
SALAN
SKIPA- "
LEIGA
VESTURGÖTU 5
Sími 13339.
Talið við okkur um kaup og
sölu fiskiskipa.
TIL SOLU
2ja herb. góð íbúð við
Sunnuveg.
2ja herb. góð íbúð við
Ljósheima.
2ja herb. ný íbúð á
hæð við Háaleitis-
braut.
2ja herb. kjallaraíbúð
við Karfavog. Útb.
200-300 þús.
3ja herb. glæsileg jarð-
hæð við BarSavog.
4ra herb. kjallaraibúð
við Bugðulæk.
4ra herb. hæð í þríbýl-
ishúsi við Sólheima.
4ra herb. íbúð á sjö-
undu hæð við Ljós-
heima.
í SMÍÐUM
4ra herb. íb. við Hraun-
bæ afhendist tilbúin
undir tréverk eftir
2-3 mán.
150 ferm. hæð tilb. und
ir tréverk við Greni-
mel.
Efri og neðri hæð í
fokheldu tvíbýlishúsi
við Holtagerði í Kópa
vogi. Hálfuir kjallari
fylgir neðri hæð.
Þvottaherbergi og
geymsla á hvorri hæð
Gott útsýnL
FASTEIGIMA-
ÞJÓIMUSTAN
Austurstræti 17 (Silli & Valdij
Simar 2 46 45 & 16870
Kvöldsími 30587,
Allt á sama stað
7/7 sölu
Notaðir bílar í góðu lagi:
Singer Vogue árg. 1965
Opel Caravan árg. 1964 og
1962.
Fíat 1500 árg. 1964
Ford 8 cyl. sjálfskiptur árg.
1958
Willys með blæju árg. 1966.
Willys með Meyer stálhúsi
árg. 1966.
Moskvitsch árg. 1962
Hillmann Husky árg. 1964.
Hillmann Imp árg. 1966.
[gill Vilhjálmsson hf.
Laugaveg 118
Simi 22240.
FAST COLOURS
SILKITVINNI
NÆLONTVINNI
HÖRTVINNI
IÐNAÐARTVINNI
fyrirliggjandi í miklu lita-
úrvali.
HeUdsölubirgðir:
DAVÍÐ S. JÓNSSON & Co hf
Sími 24333.